Phim tài liệu 'Câu Nhi - Ngày gặp lại' và hành trình nửa thế kỷ tìm liệt sĩ

Những thước phim kể về hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính các cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 đã anh dũng hy sinh trong trận đánh tại Câu Nhi, thuộc làng Câu Nhi (nay thuộc xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị), ngày 26-5-1972. Không chỉ tái hiện một trận đánh khốc liệt trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mà phim còn theo chân những người đang bền bỉ tiếp nối hành trình đưa các liệt sĩ trở về với gia đình và quê hương sau hơn nửa thế kỷ.

Làng Câu Nhi nằm hai bên Quốc lộ 1A, gần phòng tuyến sông Mỹ Chánh từng là một trong những khu vực giao tranh ác liệt trong chiến dịch năm 1972. Ngày 26-5 năm đó, Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 nhận nhiệm vụ tiến công nhằm cắt đứt tuyến hậu cần phục vụ phòng tuyến Mỹ Chánh của địch. Trong trận đánh tại Câu Nhi, gần 100 cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh, chỉ hơn 10 người còn sống trở về. Hơn 50 năm trôi qua, chiến trường xưa đã đổi thay. Những con đường mới, nhà cửa và vườn cây đã phủ lên dấu tích chiến tranh. Tuy nhiên, dưới lòng đất Câu Nhi vẫn còn nhiều người lính chưa được tìm thấy.

Hình ảnh người mẹ ngắm di ảnh liệt sĩ là một trong những khoảnh khắc xúc động trong phim tài liệu "Câu Nhi - Ngày gặp lại" (ảnh: ĐAQĐND)

Từ thực tế ấy, "Câu Nhi - Ngày gặp lại" khắc họa nỗi mong ngóng kéo dài qua nhiều thập kỷ của thân nhân liệt sĩ, ký ức không thể phai mờ của những cựu chiến binh từng trực tiếp tham gia trận đánh, đồng thời phản ánh những nỗ lực không ngừng của các lực lượng làm nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Một trong những hình ảnh gây xúc động xuyên suốt bộ phim là người mẹ đã dành gần trọn cuộc đời chờ đợi tin con. Theo êkíp, chính sự chờ đợi lặng lẽ nhưng bền bỉ ấy đã trở thành nguồn cảm hứng để kể câu chuyện về lòng biết ơn, tình đồng đội và khát vọng đoàn tụ sau chiến tranh.

Để thực hiện tác phẩm, biên kịch Bạch Hoàng Đạt và đạo diễn Vũ Minh Phương đã nhiều lần trở lại Câu Nhi từ trước khi bộ phim chính thức được triển khai. Qua các chuyến đi thực tế, êkíp gặp gỡ cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ, người dân địa phương và lực lượng quy tập, thu thập, đối chiếu lời kể, xác minh địa điểm cũng như tìm kiếm những dấu tích còn sót lại của trận đánh.

Hình ảnh trong phim tài liệu "Câu Nhi - Ngày gặp lại" (ảnh: ĐAQĐND)

Tên gọi của phim "Câu Nhi - Ngày gặp lại" cũng mang nhiều tầng ý nghĩa. "Ngày gặp lại" trước hết là khát vọng tìm thấy hài cốt các liệt sĩ để đưa các anh trở về với gia đình và quê hương. Nhưng theo mạch kể của bộ phim, đó còn là cuộc gặp của người mẹ với người con đã chờ đợi hơn nửa thế kỷ, dù sự trở về đôi khi chỉ còn được gửi gắm trong một phần hài cốt hoặc nắm đất mang về từ chiến trường. Đó cũng là cuộc gặp của những người lính năm xưa với ký ức về đồng đội đã nằm lại, đồng thời là cuộc gặp giữa quá khứ và hiện tại, giữa thế hệ đi qua chiến tranh với những người trẻ lớn lên trong hòa bình. Qua những câu chuyện đời thường, bộ phim góp phần gợi nhắc giá trị của hòa bình và trách nhiệm gìn giữ, tiếp nối truyền thống "uống nước nhớ nguồn".

Với cách tiếp cận chân thực và dung dị, "Câu Nhi - Ngày gặp lại" không chỉ tri ân những người đã hy sinh tại Cầu Nhi mà còn ghi lại hành trình tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn. Khi vẫn còn những người lính chưa được trở về và vẫn còn những gia đình mong mỏi tin người thân thì ngày gặp lại vẫn là lời hẹn chưa khép lại, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về trách nhiệm tiếp tục hành trình tri ân, tìm kiếm và đưa các anh trở về với đồng đội, gia đình và quê hương.

Chúc An