Phát triển tư duy sáng tạo, nghiên cứu khoa học kỹ thuật trong nhà trường

Giám đốc Sở GD-ĐT tỉnh Nghệ An trao Giấy khen cho 9 dự án đạt giải Nhất cuộc thi. Ảnh: BNA

Phát biểu tại lễ trao giải, ông Nguyễn Văn Khoa - Giám đốc Sở GD-ĐT Nghệ An cho biết: Cuộc thi là sân chơi trí tuệ nhằm phát huy khả năng sáng tạo của học sinh. Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh toàn ngành thực hiện đổi mới giáo dục, nhằm hình thành tư duy sáng tạo, khả năng vận dụng kiến thức học tập trong trường học vào cuộc sống. Cuộc thi cũng góp phần khích lệ việc đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường, chú trọng dạy học theo phương thức giáo dục STEM, dạy học theo dự án và các phương thức tổ chức dạy học khác; giúp học sinh có cơ hội rất lớn trong giao lưu, học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, giúp các em trưởng thành.

Sau cuộc thi này, Sở yêu cầu các nhà trường tiếp tục triển khai mạnh mẽ việc đổi mới phương thức tổ chức dạy học trong đó có dạy học theo phương thức giáo dục STEM, dạy học theo dự án bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và các phương thức dạy học tiên tiến để các em được làm quen với tìm tòi, nghiên cứu. Từ đó, giúp học sinh hình thành các phẩm chất, năng lực cần thiết như: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác; năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo.

Năm học 2025 - 2026 cuộc thi được tổ chức theo hình thức trực tuyến với sự tham gia của 32 trường THPT và 80 trường THCS thuộc 83 xã, phường với 147 dự án thuộc 14 lĩnh vực của 287 tác giả. Trong đó, có 187 học sinh THCS với 96 dự án, 100 học sinh THPT với 51 dự án.

Theo đánh giá của Ban tổ chức (BTC), đa số các dự án dự thi thể hiện được ý tưởng khoa học mới, sáng tạo. Các ý tưởng được triển khai xuất phát từ những điều các em nhìn thấy trong cuộc sống hàng ngày hoặc đi vào nghiên cứu tâm lý, nhận thức, hành vi của các lứa tuổi học sinh về các vấn đề trong cuộc sống, trong học tập. Bên cạnh đó, học sinh cũng quan tâm đến những vấn đề “nóng” của xã hội như phòng chống ô nhiễm môi trường; phòng chống thiên tai; bảo vệ sức khỏe cộng đồng; bảo tồn phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa đồng bào các dân tộc. Nhiều dự án đã hướng đến giải quyết các vấn đề liên quan đến bối cảnh chuyển đổi số trong giai đoạn hiện nay. Trong quá trình triển khai, các tác giả đã chú ý tới việc vận dụng kiến thức học được trên lớp, kiến thức thực tiễn diễn ra trong cuộc sống vào nhiên cứu khoa học. Nhiều dự án đặt ra vấn đề cải tiến, tích hợp để có các thiết bị thông minh đáp ứng nhu cầu của cộng đồng trong chăm sóc sức khỏe, sản xuất, học tập và phục vụ cuộc sống.

Một điều đặc biệt, tuy là năm đầu tiên tổ chức khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp nhưng đã có 83 đơn vị dự thi cấp xã tham gia, trong đó có nhiều xã thuộc vùng miền núi cao như Na Loi, Nhôn Mai, Tri Lễ, Tương Dương, Quỳ Châu, Châu Tiến, Mường Ham, Châu Bình, Châu Tiến tham gia và đạt giải.

Kết thúc cuộc thi, BTC đã lựa chọn được 101 dự án để trao giải gồm 9 giải Nhất; 27 giải Nhì; 32 giải Ba; 33 giải Tư. Ngoài ra, BTC cũng đã khen thưởng cho 9 đơn vị dự thi có kết quả xuất sắc.

Trên cơ sở kết quả cuộc thi, BTC đã lựa chọn được 5 dự án xuất sắc nhất để tham dự Cuộc thi Khoa học kỹ thuật toàn quốc tổ chức vào tháng 3-2026.

B.H