Nuôi dưỡng niềm đam mê nghiên cứu khoa học trong nhà trường

Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật dành cho học sinh trung học là một trong những hoạt động trọng tâm nhằm cụ thể hóa mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT. Đến với cuộc thi, học sinh được rèn luyện tư duy khoa học, phương pháp nghiên cứu, khả năng vận dụng kiến thức liên môn vào thực tiễn; đồng thời từng bước hình thành định hướng nghề nghiệp phù hợp với năng lực bản thân và nhu cầu phát triển của xã hội.

Ban tổ chức trao 6 giải nhất cho các dự án xuất sắc tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp tỉnh dành cho học sinh trung học năm học 2025-2026. Ảnh: T.D

Theo Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Văn Long, năm học 2025-2026, cuộc thi được triển khai đồng bộ, rộng khắp, thu hút 235 học sinh tham gia với 120 dự án (58 dự án cấp THCS, 62 dự án cấp THPT), dưới sự hướng dẫn của 120 giáo viên. Các dự án dự thi thuộc nhiều lĩnh vực, như: khoa học xã hội và hành vi; hóa sinh; kỹ thuật môi trường; y sinh và khoa học sức khỏe; năng lượng vật lý; khoa học vật liệu; kỹ thuật cơ khí; robot và máy tính thông minh; sinh học trên máy tính và sinh-tin; hệ thống nhúng...

Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (phường Quy Nhơn) có 5 dự án tham gia dự thi, để lại dấu ấn đậm nét với nhiều đề tài mang tính ứng dụng cao. Sau thời gian dài ấp ủ, nghiên cứu, hai em Tô Vũ Trà My và Trần Ngọc Tân (lớp 12 Tin) đã mạnh dạn đưa dự án “LexiAI - Ứng dụng hỗ trợ học tiếng Anh” đến với cuộc thi.

“Đề tài nhằm ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giáo dục, tạo ra những giá trị thực tiễn. Việc dự án giành giải nhất và được chọn tham gia Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia như tiếp thêm động lực, niềm đam mê nghiên cứu khoa học cho chúng em”- em Tô Vũ Trà My chia sẻ.

Cô và trò Trường THPT Trần Quốc Tuấn (xã Phú Thiện) nghiên cứu, đề xuất giải pháp ngăn ngừa hành vi bắt cóc trực tuyến đối với học sinh. Ảnh: T.D

Với tính sáng tạo và ý nghĩa nhân văn, dự án “Nghiên cứu và đề xuất giải pháp ngăn ngừa hành vi bắt cóc trực tuyến đối với học sinh THPT trên địa bàn xã Phú Thiện, tỉnh Gia Lai” của các em Đỗ Quỳnh Giao (lớp 12A1) và Nguyễn Hoàng Anh Thư (lớp 11A7) - Trường THPT Trần Quốc Tuấn đã giành giải ba tại cuộc thi.

Em Đỗ Quỳnh Giao cho biết: “Sau khi hệ thống hóa các hình thức lừa đảo, dụ dỗ trực tuyến nhắm vào lứa tuổi vị thành niên, học sinh, chúng em đã phân tích tâm lý nạn nhân và đối tượng lừa đảo, từ đó đề xuất các giải pháp, kỹ năng nhằm giảm thiểu tình trạng bắt cóc trực tuyến”.

Tham gia cuộc thi với 5 dự án, Trường THPT chuyên Hùng Vương (phường Diên Hồng) đều đạt giải; trong đó, 3 dự án được lựa chọn tham dự Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia.

Cô Lê Thị Thu - Hiệu trưởng nhà trường khẳng định: “Không dừng lại ở lý thuyết, các dự án của học sinh đã bám sát tinh thần đổi mới sáng tạo, vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Kết quả lần này tiếp tục khẳng định tiềm năng, bản lĩnh và khát vọng nghiên cứu khoa học của học sinh nhà trường trong giai đoạn phát triển mới”.

Nhiều học sinh đưa đến cuộc thi các dự án nghiên cứu khoa học gắn với ý thức bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Ảnh: T.D

Với sự hỗ trợ hiệu quả của hệ thống trực tuyến trong công tác tổ chức, các dự án được đánh giá toàn diện trên nhiều tiêu chí, như: ý tưởng khoa học; phương pháp nghiên cứu; tính mới, tính sáng tạo và khả năng ứng dụng vào thực tiễn. Kết quả, Ban tổ chức đã trao giải cho 70 dự án xuất sắc, gồm: 6 giải nhất, 14 giải nhì, 20 giải ba và 30 giải tư. Trong đó, 6 dự án đạt giải nhất được lựa chọn tham dự vòng thi cấp quốc gia.

Đánh giá chung về các dự án dự thi, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Văn Long nhận định: “Điểm nổi bật của cuộc thi năm nay là niềm đam mê nghiên cứu khoa học của học sinh được gắn kết chặt chẽ với ý thức bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Nhiều dự án được đầu tư công phu, mang đậm dấu ấn vùng đất Gia Lai, như: bảo tồn văn hóa rượu ghè của đồng bào Jrai; kỹ thuật chỉnh chiêng của người Bahnar; ứng dụng công nghệ 3D tái hiện các di tích lịch sử - văn hóa ở Tam Quan”.

Bên cạnh đó, nhiều dự án bám sát định hướng giáo dục STEM, chuyển đổi số; các dự án mang tính nhân văn, hướng tới đối tượng yếu thế trong xã hội; dự án thể hiện ý thức bảo vệ môi trường, phản ánh tư duy kinh tế tuần hoàn, hướng tới phát triển bền vững cũng đã để lại nhiều ấn tượng sâu sắc.

Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp tỉnh dành cho học sinh trung học góp phần nuôi dưỡng niềm đam mê nghiên cứu khoa học trong nhà trường. Ảnh: T.D

“Có thể khẳng định, niềm đam mê nghiên cứu khoa học của học sinh trong nhà trường đang không ngừng phát triển, từng bước hội nhập với thời kỳ công nghệ hiện đại. Các em không chỉ nhận diện đúng những vấn đề từ thực tiễn đời sống mà còn chủ động số hóa các giá trị truyền thống, đề xuất nhiều giải pháp mới, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững của xã hội”- Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Nguyễn Văn Long nhấn mạnh.

TRẦN DUNG