Nvidia và cú rẽ thay đổi vận mệnh

Ông Jensen Huang, Tổng giám đốc điều hành Nvidia.

Trước khi trở thành “trung tâm quyền lực” của làn sóng AI, cung cấp năng lực tính toán cho phần lớn các tổ chức muốn huấn luyện hoặc triển khai mô hình AI, Nvidia chủ yếu chỉ được biết đến như nhà sản xuất chip đồ họa phục vụ ngành công nghiệp game.

Bước ngoặt bắt đầu khi hãng quyết định nhận đơn đặt hàng từ một nhóm kỹ sư làm việc trong không gian chật hẹp tại San Francisco.

Một thập kỷ sau, đội ngũ này dẫn dắt làn sóng công nghệ mới với sản phẩm ChatGPT, còn đối tác của họ, Nvidia cũng trở thành nhà cung cấp hạ tầng phần cứng cho làn sóng AI toàn cầu. Các dòng chip của Nvidia sẽ đóng vai trò nền tảng cho nhiều ứng dụng, từ chatbot đến các trung tâm dữ liệu quy mô lớn.

THỊ TRƯỜNG QUAY LƯNG

Theo Tổng giám đốc điều hành Nvidia, Jensen Huang, trước năm 2016, Nvidia vẫn là một doanh nghiệp “có chỗ đứng nhưng chưa dẫn dắt cuộc chơi”, với trọng tâm xoay quanh thị trường game. Tuy nhiên, phía sau, công ty đã âm thầm đầu tư vào công nghệ học sâu (deep learning).

Chia sẻ trên podcast của Joe Rogan, ông Huang cho biết Nvidia đã sớm đặt cược vào lĩnh vực này từ khoảng năm 2012, thời điểm mà phần lớn ngành công nghệ vẫn chưa nhận diện rõ tiềm năng.

“Chúng tôi tin rằng cần dồn toàn lực cho hướng đi này, không chỉ để tham gia mà còn góp phần hình thành một ngành công nghiệp mới”, ông nói.

Từ định hướng đó, Nvidia phát triển hệ thống DGX-1, một trong những nền tảng phần cứng chuyên dụng đầu tiên cho học sâu, với mức giá khoảng 300.000 USD. Để hiện thực hóa sản phẩm này, công ty đã đầu tư hàng tỷ USD cho nghiên cứu và phát triển.

Điểm đột phá của DGX-1 nằm ở kiến trúc kết nối, thay vì mô hình hai GPU như công nghệ SLI truyền thống, hệ thống sử dụng tám GPU liên kết thông qua NVLink, công nghệ truyền dẫn tốc độ cao do Nvidia phát triển. Cách tiếp cận này giúp nâng cao đáng kể hiệu năng xử lý, đáp ứng yêu cầu tính toán khắt khe của các mô hình AI.

Dù sở hữu công nghệ vượt trội và đi trước thời đại, Nvidia khi đó lại đối mặt với sự thật không ai muốn mua sản phẩm của họ.

Theo lời Tổng giám đốc điều hành Jensen Huang, thời điểm ra mắt DGX-1 gần như không có đơn đặt hàng nào. Phần lớn doanh nghiệp thậm chí chưa hiểu sản phẩm là gì, càng chưa thấy được nhu cầu phải đầu tư.

“Ngày tôi công bố sản phẩm, không một ai trên thế giới muốn nó. Không có đơn đặt hàng, không có sự quan tâm. Cả khán phòng im lặng, vì họ không hiểu tôi đang nói về điều gì”, ông Huang nhớ lại.

KHÁCH HÀNG ĐẶC BIỆT

Bước ngoặt chỉ xuất hiện khi Elon Musk bày tỏ sự quan tâm. Theo ông Huang, vị doanh nhân này đã chủ động liên hệ và cho biết có một tổ chức có thể tận dụng hệ thống này dù khi đó chỉ là một tổ chức phi lợi nhuận. Tổ chức ấy sau này trở thành OpenAI.

Bất chấp chi phí đắt đỏ và tương lai còn nhiều bất định, Nvidia vẫn quyết định “đặt cược”. Năm 2016, ông Huang đã đích thân mang một hệ thống DGX-1 đến San Francisco để bàn giao cho nhóm khách này.

Điều khiến ông bất ngờ là “khách hàng” khi đó chỉ là một nhóm nhỏ các nhà nghiên cứu làm việc trong không gian chật hẹp. Trong số này có Ilya Sutskever, người sau này trở thành một trong những kiến trúc sư quan trọng của AI hiện đại.

“Tôi bước lên tầng hai, và tất cả họ ở trong một căn phòng còn nhỏ hơn cả phòng này. OpenAI năm 2016 chỉ là một nhóm người ngồi chen chúc trong một căn phòng”, ông Huang kể lại.

Một thập kỷ sau, chính cỗ máy trong căn phòng nhỏ ấy đã góp phần làm thay đổi cục diện công nghệ toàn cầu. Hệ thống này đã đặt nền móng cho sự ra đời của ChatGPT, đồng thời đưa AI tạo sinh từ lĩnh vực nghiên cứu trở thành công nghệ phổ biến.

Ngày nay, Nvidia không còn đơn thuần là một nhà sản xuất chip. Công ty đang nắm giữ “động cơ” vận hành phần lớn các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) trên thế giới. Ngoại trừ một số hệ sinh thái khép kín như các mô hình tại Trung Quốc hoặc của Google với dòng chip TPU tự phát triển, phần lớn hạ tầng AI toàn cầu vẫn dựa vào Nvidia.

Chưa đầy một thập kỷ từ những quyết định từng bị thị trường quay lưng, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đã kéo theo bước nhảy vọt về quy mô của Nvidia, giờ đây đưa doanh nghiệp này vào nhóm công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới, và có tầm ảnh hưởng chiến lược trong cục diện công nghệ toàn cầu.

Bạch Dương