Những lợi thế chiến lược khi Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương

Cực tăng trưởng độc lập

Thạc sĩ quản lý đô thị Phan Thi An, Phó Giám đốc Trung tâm Kiến trúc, quy hoạch nông thôn, Viện Kiến trúc quốc gia (Bộ Xây dựng) cho rằng: Đồng Nai nằm ở trung tâm kết nối giữa Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Tây Nguyên. Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai sẽ không còn là “vệ tinh” mà sẽ trở thành một cực tăng trưởng độc lập.

Hệ thống hạ tầng giao thông đang được đầu tư phát triển đồng bộ, hiện đại, tạo điều kiện để Đồng Nai tăng tốc phát triển. Ảnh: Phạm Tùng

Vị trí chiến lược, cộng với mạng lưới hạ tầng giao thông đầy đủ 5 phương thức sẽ là những lợi thế lớn để Đồng Nai bứt phá phát triển.

Theo Thạc sĩ Phan Thi An, bên cạnh Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành, Đồng Nai có mạng lưới cao tốc dày đặc với các tuyến Thành phố Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, Bến Lức - Long Thành, Biên Hòa - Vũng Tàu, Phan Thiết - Dầu Giây, Dầu Giây - Liên Khương. Với đường sắt, trên địa bàn cũng đang có hàng loạt dự án đã và đang được triển khai đầu tư như đường sắt Bắc - Nam; đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành; Dự án Kéo dài metro Bến Thành - Suối Tiên về Trung tâm hành chính tỉnh và Sân bay Long Thành. Tất cả sẽ đáp ứng tốt các nhu cầu vận tải hàng hóa và hành khách giữa các trung tâm sản xuất và tiêu thụ. Đặc biệt, cao tốc Bến Lức - Long Thành sẽ tạo sự liên kết trực tiếp và chặt chẽ giữa các tỉnh miền Tây với Sân bay Long Thành và các cảng biển ở khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu.

Mặt khác, hệ thống cảng biển Đồng Nai cùng với cảng Cái Mép (Bà Rịa - Vũng Tàu) và “siêu” cảng Cần Giờ sẽ đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa gắn với các khu công nghiệp, thương mại điện tử và dịch vụ vận chuyển hành khách.

Ông Huỳnh Hồ Đại Nghĩa, cố vấn chính sách chiến lược Công ty cổ phần Minh Triết CAPITAL, một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính, đầu tư (trụ sở 179 Nguyễn Cư Trinh, phường Cầu Ông Lãnh, Thành phố Hồ Chí Minh) phân tích: Trong nền kinh tế hiện đại, sức mạnh của một trung tâm phát triển không còn nằm chủ yếu ở chỗ nó có bao nhiêu đất công nghiệp hay bao nhiêu dự án, mà ở chỗ nó có thể “hút”, tổ chức, kết nối và khuếch đại được bao nhiêu dòng chảy.

Dòng hàng hóa đi qua đâu, giá trị tích tụ ở đó. Dòng vốn xoay vòng ở đâu, quyền lực kinh tế dịch chuyển về đó. Dòng dịch vụ cao cấp tập trung ở đâu, năng suất và chất lượng tăng trưởng hình thành ở đó. Dòng nhân lực chất lượng cao dừng chân ở đâu, tương lai của địa phương ấy được viết ở đó.

Sân bay Long Thành tạo ra động lực phát triển cũng như lợi thế cạnh tranh lớn cho Đồng Nai. Ảnh: Phạm Tùng

“Đồng Nai, nhìn từ góc độ này, đang nắm trong tay một cơ hội hiếm có. Long Thành không chỉ là một sân bay, mà còn đóng vai trò chiến lược có thể tái cấu trúc toàn bộ địa lý kinh tế của phía Nam; Phước An không chỉ là một cảng, nó có thể trở thành một điểm nối của logistics đường biển, đường sông và công nghiệp hậu cần. Hệ thống cao tốc, các tuyến vành đai, kết nối đến Thành phố Hồ Chí Minh, Tây Nguyên và cửa khẩu Hoa Lư không chỉ là các công trình giao thông. Chúng là “mạch máu” của một không gian phát triển mới” - ông Nghĩa đánh giá.

Ông Bùi Đào Thái Trường, Tổng Giám đốc Roland Berger Việt Nam đánh giá: Đồng Nai là địa phương có vị trí chiến lược cực kỳ quan trọng trong vùng Đông Nam Bộ. Với Sân bay Long Thành, các tuyến cao tốc, vành đai, rõ ràng, Đồng Nai sẽ là “cửa ngõ” của cả vùng Đông Nam Bộ. Với quỹ đất phát triển công nghiệp, dịch vụ, du lịch, dịch vụ hỗ trợ Sân bay Long Thành, việc Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sẽ là một tín hiệu tốt để địa phương biến những tiềm năng nói trên trở thành những động lực phát triển mới.

Động lực từ đột phá cơ chế, chính sách

Theo Thạc sĩ Phan Thi An, khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai có cơ hội đóng góp nhiều hơn cho quốc gia, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân địa phương.

Trong đó, về cơ chế tài chính - ngân sách, Đồng Nai sẽ có quyền tự chủ cao hơn về tỷ lệ điều tiết ngân sách, huy động vốn đầu tư, thưởng vượt thu.

Đối với thẩm quyền về quy hoạch và đầu tư, UBND thành phố sẽ có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư cho các dự án nhóm A hoặc các dự án có quy mô lớn mà trước đây phải trình các bộ, ngành hoặc Thủ tướng Chính phủ (tùy theo phân cấp đặc thù). Được chủ động hơn trong việc điều chỉnh quy hoạch cục bộ, chuyển đổi mục đích sử dụng đất trong hạn mức cho phép để kịp thời đón các làn sóng đầu tư FDI lớn. Đặc biệt, khi tổ chức bộ máy chính quyền đô thị, mô hình quản lý sẽ chuyển từ “chính quyền nông thôn” sang “chính quyền đô thị”, điều này cho phép thành phố thiết lập các cơ quan chuyên môn sâu về quản lý đô thị, cảng hàng không và logistics. Cùng với đó là các chính sách phát triển hạ tầng và logistics, ưu tiên vốn đầu tư công.

Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương tạo ra những lợi thế chiến lược để Đồng Nai bứt phá phát triển. Ảnh: Phạm Tùng

Cũng theo bà An, khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai cũng sẽ có các cơ chế, chính sách thu hút đầu tư và an sinh xã hội. Cụ thể, sẽ được áp dụng các khung chính sách ưu đãi cao nhất về thuế thu nhập doanh nghiệp, thuê đất đối với các ngành công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và dịch vụ logistics chất lượng cao.

“Cơ chế quản lý đô thị Trung ương đòi hỏi tiêu chuẩn cao hơn về y tế, giáo dục và môi trường. Thành phố sẽ có ngân sách riêng để phát triển các bệnh viện tuyến đầu và hệ thống trường đại học chất lượng quốc tế” - Thạc sĩ Phan Thi An chia sẻ.

“Với vị thế là “trái tim” của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, Đồng Nai sở hữu những lợi thế mang tính chiến lược mà hiếm địa phương nào có được” - Thạc sĩ Phan Thi An, Phó Giám đốc Trung tâm Kiến trúc, quy hoạch nông thôn, Viện Kiến trúc quốc gia (Bộ Xây dựng)

Ông Bùi Đào Thái Trường cũng cho rằng, khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, với những chính sách hỗ trợ từ Trung ương thì đây là một cơ hội cực kỳ quý cho Đồng Nai tăng tốc phát triển, tạo ra những động lực tăng trưởng mới cho địa phương cũng như cả nước.

Phạm Tùng