Lớp học bơi miễn phí ở vùng cao

Thầy giáo Trần Văn Tuân hướng dẫn các em học bơi.

Ký ức tuổi thơ

Chúng tôi đến Trường Tiểu học Nà Phặc sau khi đọc bài viết được một phụ huynh chia sẻ trên Facebook về lớp học bơi miễn phí dành cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Lớp học đã đi được gần nửa chặng đường. Giữa sân trường, chiếc bể bơi khung sắt dài 19 mét phủ màu xanh nổi bật dưới nắng tháng Bảy. Dưới bể, những cánh tay nhỏ vẫn đều đặn quạt nước, còn thầy Trần Văn Tuân đi dọc thành bể, cúi xuống chỉnh từng động tác, nhắc từng nhịp thở, rồi lại động viên những học sinh còn rụt rè tiếp tục xuống nước.

Ít ai biết ý tưởng mở lớp học này lại bắt đầu từ một ký ức mà thầy Tuân chưa bao giờ quên. Sinh ra ở thôn Bản Cầy, xã Nà Phặc, tuổi thơ của cậu bé miền núi cũng như bao đứa trẻ khác, mùa Hè là những buổi theo bạn ra suối, xuống ao tắm mát. Trong một lần mải chơi, thầy bị hụt chân ngã xuống ao sâu, may có người lớn nhìn thấy nên đưa lên bờ kịp thời. Ký ức ấy theo thầy suốt những năm tháng trưởng thành, sau này, khi trở thành giáo viên, mỗi lần nghe tin ở đâu đó xảy ra một vụ đuối nước, thầy lại nghĩ đến các học trò nhỏ.

Năm 2006, tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm Thể dục Thể thao Hà Nội, thầy trở về công tác tại các trường vùng cao. Từ Nhạn Môn, Nghiên Loan, Ngân Sơn đến Trường Tiểu học Nà Phặc, nơi nào thầy cũng gặp những đứa trẻ lớn lên bên sông, suối nhưng chưa từng được học bơi một cách bài bản. Muốn mở lớp, nhưng trở ngại đầu tiên là địa phương chưa có bể bơi đạt chuẩn.

Sau nhiều năm suy nghĩ, mùa hè năm 2025, thầy quyết định tự bỏ tiền mua bể bơi khung sắt, lắp hệ thống lọc nước, máy bơm, chuẩn bị áo phao, phao tập, dụng cụ cứu hộ rồi tranh thủ kỳ nghỉ hè để đứng lớp. Mùa hè đầu tiên, chỉ có 17 học sinh đăng ký. Nhiều phụ huynh còn băn khoăn việc học bơi có thật sự cần thiết. Nhiều em vừa nhìn thấy nước đã lắc đầu xin về.

Sau nhiều vụ đuối nước xảy ra ở các địa phương, phụ huynh chủ động tìm đến nhiều hơn. Lớp học sáng, lớp học chiều đều kín học viên, đến nay, đã có hơn 50 em theo học. Thầy Tuân tâm sự: Tôi luôn nói với học sinh rằng bơi chỉ là một kỹ năng. Điều cần hơn là biết giữ bình tĩnh khi gặp sự cố dưới nước, biết cách nổi, biết tự bảo vệ mình và biết không được nhảy xuống cứu người khi bản thân chưa đủ khả năng.

Chính vì vậy mà trong mỗi buổi học, bên cạnh những động tác bơi, các em luôn được dành thời gian để học cách ứng xử khi gặp tình huống đuối nước, cách gọi người hỗ trợ hay tìm vật nổi cứu hộ. Đó cũng là điều người thầy giáo vùng cao mong học trò mình nhớ nhất sau khi rời khỏi lớp học.

Dạy bơi miễn phí cho trẻ em nghèo

Lớp học bơi miễn phí năm 2026 có 7 học sinh đăng ký. Các em đến từ nhiều thôn khác nhau, có em đạp xe vài cây số, có em được mẹ tranh thủ đưa đến rồi lại vội về làm đồng, hết giờ mới quay lại đón. Điểm chung của cả 7 học sinh là đều thuộc diện gia đình còn nhiều khó khăn. Nếu không có lớp học này, có lẽ các em không theo học, bởi khoản tiền học bơi đối với nhiều gia đình vẫn là điều phải cân nhắc. Đó là lý do thầy Tuân quyết định dành riêng một lớp học bơi miễn phí trong kỳ nghỉ hè.

Dạy thêm một lớp đồng nghĩa với việc thêm thời gian, thêm chi phí vận hành bể, tiền điện, hóa chất xử lý nước và cả áp lực đảm bảo an toàn cho học sinh. Nhưng nếu chỉ vì điều kiện kinh tế mà một số em không có cơ hội học kỹ năng tự bảo vệ mình thì thầy không đành.

Thầy giáo Trần Văn Tuân hướng dẫn từng kỹ thuật bơi cho học trò.

Trong nhóm học sinh được học miễn phí có Hà Hoàng Loan, cô bé thuộc hộ nghèo nhiều năm của địa phương. Gia đình có ba người con, bố đi làm công ty ở xa nên mọi khoản chi tiêu đều phải chắt chiu. Loan chia sẻ: Trước đây, em cũng muốn học bơi nhưng không dám xin mẹ vì sợ mẹ không có tiền. Khi biết thầy Tuân mở lớp miễn phí, em xin mẹ đăng ký học ngay. Bây giờ em đã biết bơi rồi, em rất vui. Sau này, nếu đi thác Nà Khoang hay đến chỗ có nước, em sẽ không sợ nữa, em cố gắng học để bơi giỏi hơn.

Theo thầy Tuân, với nhiều học viên, điều khó nhất có khi không phải chuyện kinh phí. Phần lớn học sinh trong lớp chưa từng bước xuống bể bơi, thậm chí có em vừa chạm chân xuống nước đã bật khóc, nhất quyết không chịu xuống. Thầy Tuân nhớ hai học sinh đặc biệt của lớp. Bố mẹ đã đăng ký cho đi học nhưng đến ngày học, hai em nhất quyết không đi vì sợ nước. Thầy phải đến tận nơi động viên, giải thích rồi hẹn các em cứ đến xem các bạn học. Sau 7 buổi học, cả hai đã bơi hết chiều dài 19 mét của bể.

Những lời chia sẻ rộn rã: “Thầy ơi, con biết bơi rồi. Thầy xem con lặn thế này được chưa?" là nguồn động lực lớn để người thầy vững tin đồng hành cùng các em.

Theo cô Vi Thị Thương, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nà Phặc, nhiều năm công tác cùng thầy Tuân, cô luôn thấy ở người đồng nghiệp sự nhiệt tình hiếm có. Không chỉ phụ trách giáo dục thể chất, huấn luyện các đội tuyển thể thao của Trường, thầy còn dành kỳ nghỉ hè để dạy bơi, dạy bóng bàn và sẵn sàng miễn học phí cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

Đứng bên thành bể nhìn 7 học sinh lần lượt hoàn thành lượt bơi cuối buổi, chúng tôi nhớ mãi lời chia sẻ của thầy Tuân: Tôi mong rằng sẽ có thêm nhiều trẻ em vùng cao được học bơi ngay từ nhỏ. Tôi tin rằng, mỗi đứa trẻ biết bơi là có thêm một cơ hội để trở về an toàn sau mỗi lần đến với sông, suối, ao, hồ của quê mình.

Bích Phượng