Loạt vi phạm trong quản trị và nghiệp vụ tại Public Bank Việt Nam

Ngày 31/3, Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước đã chính thức ban hành Thông báo số 10/KL-TTNH3 về kết luận thanh tra đối với Ngân hàng TNHH MTV Public Việt Nam (PBVN).

Có lịch sử hình thành từ năm 1992 dưới hình thức liên doanh và chính thức chuyển đổi mô hình 100% vốn nước ngoài vào năm 2016, PBVN vốn được kỳ vọng sẽ mang lại những chuẩn mực quản trị quốc tế hiện đại. Thực tế trong giai đoạn thanh tra, ngân hàng cũng ghi nhận một vài điểm sáng như quy mô tài sản tăng trưởng và hiệu quả kinh doanh có bước cải thiện. Đơn vị này cũng bước đầu hoàn thành một số chỉ tiêu về tăng vốn điều lệ và đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn theo Đề án cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2021-2025.

Tuy nhiên, những kết quả bề nổi đó không thể khỏa lấp được hàng loạt hạn chế và vi phạm được cơ quan thanh tra chỉ rõ.

Thứ nhất, về việc ban hành quy định nội bộ, kết luận thanh tra cho thấy PBVN còn một số tồn tại, vi phạm trong việc ban hành quy định nội bộ về hoạt động cấp tín dụng, mua, bán ngoại tệ, hoạt động chuyển tiền ra nước ngoài và hoạt động phòng, chống rửa tiền.

Thứ hai, về việc chấp hành các quy định về hoạt động cấp tín dụng, qua chọn mẫu đối với các hồ sơ cấp tín dụng khách hàng tại PBVN cho thấy còn một số tồn tại, vi phạm về điều kiện vay vốn; thẩm định và quyết định cho vay; kiểm tra, giám sát vốn vay; tài sản bảo đảm; cơ cấu lại thời hạn trả nợ; tồn tại khác trong hoạt động cho vay.

Thứ ba, về phòng, chống rửa tiền và ngoại hối, kết luận thanh tra đã đưa ra một số khuyến nghị liên quan hoạt động phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt tại PBVN.

Thứ tư, việc thực hiện phương án cơ cấu lại gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2021-2025 của PBVN còn tồn tại như: một số chỉ tiêu chưa hoàn thành theo PACCL, chưa cụ thể hóa một số nội dung liên quan đến nhiệm vụ, giải pháp được nêu tại Quyết định 689, công tác quản trị, điều hành, kiểm toán nội bộ đối với việc triển khai PACCL của PBVN chưa được quan tâm đúng mức đối với các chỉ tiêu chưa đạt so với mục tiêu đề ra.

Thứ năm, việc chấp hành quy định pháp luật về hoạt động mua, bán ngoại tệ và hoạt động chuyển tiền ra nước ngoài, kết luận thanh tra cho thấy còn một số tồn tại, lỗi về tuân thủ trong hồ sơ tác nghiệp đối với một số giao dịch mua, bán ngoại tệ, chuyển tiền ra nước ngoài.

Thứ sáu, việc thực hiện Kết luận thanh tra số 2902/KL-TTGSNH2 (kiến nghị số 17), PBVN chưa hoàn thành theo yêu cầu của Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng.

Thứ bảy, về công tác quản trị, điều hành, quản lý rủi ro và hệ thống kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ của PBVN đối với các nội dung thanh tra còn một số tồn tại và chưa phát hiện cảnh báo sớm đối với các tồn tại, vi phạm trong hoạt động của PBVN, chưa có 1 kiểm toán viên nội bộ thực hiện kiểm toán công nghệ thông tin, ứng dụng về công nghệ.

Theo đánh giá của cơ quan thanh tra, nguyên nhân của những tồn tại này dù có yếu tố khách quan từ thị trường, nhưng chủ yếu vẫn xuất phát từ sự thiếu sát sao của Hội đồng thành viên và Ban điều hành. Việc ban hành quy trình nội bộ thiếu cụ thể đã khiến các chi nhánh và phòng ban nghiệp vụ thực hiện chưa đầy đủ, dẫn đến tình trạng kỷ luật tuân thủ bị lơ là.

Trước thực trạng này, Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước đã ban hành quyết định xử phạt hành chính đối với PBVN và ngân hàng đã thực hiện nộp phạt vào ngân sách tính đến trung tuần tháng 2/2026.

Để chấn chỉnh hệ thống, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước yêu cầu lãnh đạo PBVN phải tổ chức kiểm điểm nghiêm túc, xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân và tập thể liên quan đến các vi phạm. Ngân hàng buộc phải xây dựng một lộ trình cụ thể để khắc phục triệt để các tồn tại và cảnh báo rủi ro đã được chỉ ra, nhằm đảm bảo không lặp lại các sai sót tương tự.

Đây được xem là hồi chuông cảnh báo mạnh mẽ để Public Bank Việt Nam thắt chặt kỷ cương quản trị, bảo vệ quyền lợi khách hàng và đảm bảo sự vận hành an toàn cho toàn hệ thống.

Minh An