Loạt 'ông lớn' bán lẻ Trung Quốc đổ bộ thị trường Việt Nam

Làn sóng các tập đoàn bán lẻ Trung Quốc đang hiện diện ngày càng rõ nét tại Việt Nam, không chỉ dừng ở những thương hiệu quen thuộc mà còn mở rộng sang các mô hình mới như cửa hàng tiện lợi. Sự xuất hiện liên tiếp của những “ông lớn” này đang đặt thị trường bán lẻ nội địa vào một giai đoạn cạnh tranh hoàn toàn khác: khốc liệt và đa tầng hơn.

“Đại gia” Trung Quốc chọn Việt Nam làm điểm rơi

Sự góp mặt của Meiyijia - chuỗi cửa hàng tiện lợi lớn nhất Trung Quốc tại Việt Nam là dấu mốc đáng chú ý trong làn sóng mở rộng ra khu vực Đông Nam Á của các doanh nghiệp bán lẻ nước này. Tại Việt Nam, doanh nghiệp thử nghiệm thị trường thông qua thương hiệu Ohmee với những cửa hàng đầu tiên đặt tại Hà Nội.

Làn sóng vốn ngoại đổ bộ làm nóng ngành bán lẻ nội địa.

Trước đó, những cái tên như Miniso hay Pop Mart đã nhanh chóng tạo dựng chỗ đứng trong phân khúc tiêu dùng trẻ, đặc biệt tại các trung tâm thương mại lớn. Điểm chung của các thương hiệu này là khả năng nắm bắt xu hướng và triển khai mô hình bán lẻ linh hoạt, phù hợp với thị hiếu địa phương.

Việc nhiều “ông lớn” Trung Quốc đồng loạt chọn Việt Nam không phải là quyết định ngẫu nhiên. Đây là thị trường hội tụ nhiều yếu tố hấp dẫn: quy mô dân số lớn, cơ cấu dân số trẻ và tốc độ tăng trưởng tiêu dùng cao.

Các số liệu thị trường cho thấy ngành cửa hàng tiện lợi tại Việt Nam đang duy trì tốc độ tăng trưởng hai chữ số mỗi năm. Quy mô tuy chưa lớn nhưng lại nằm trong nhóm phát triển nhanh nhất khu vực, đặc biệt khi so với các thị trường đã bão hòa.

Một trong những nền tảng quan trọng là cấu trúc chi tiêu của người dân. Hàng hóa thiết yếu, đặc biệt là thực phẩm, vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi tiêu hộ gia đình, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho các mô hình bán lẻ phục vụ nhu cầu hằng ngày.

Bên cạnh đó, hệ thống bán lẻ truyền thống đang có dấu hiệu thu hẹp dần. Sự suy giảm về số lượng chợ và cửa hàng tạp hóa mở ra khoảng trống cho các chuỗi hiện đại, nơi có khả năng tiêu chuẩn hóa dịch vụ và ứng dụng công nghệ.

Ở tầm vĩ mô, thị trường tiêu dùng Việt Nam được dự báo tiếp tục mở rộng mạnh trong những năm tới, nhờ sự gia tăng của tầng lớp trung lưu và quá trình đô thị hóa. Đây chính là “điểm rơi” mà các doanh nghiệp Trung Quốc muốn tận dụng để tăng tốc mở rộng.

Cạnh tranh không chỉ là mở rộng, mà là “hiểu khách”

Dù hấp dẫn, thị trường Việt Nam không dễ chinh phục, kể cả với các “ông lớn” Trung Quốc. Các chuỗi nội địa và quốc tế đã thiết lập mạng lưới rộng khắp, đặc biệt tại các đô thị lớn, tạo ra áp lực cạnh tranh đáng kể cho những người đến sau.

Những thương hiệu dẫn đầu đã sở hữu hàng nghìn điểm bán, cùng lợi thế về nhận diện và hệ sinh thái sản phẩm. Trong khi đó, các chuỗi ngoại khác cũng đã hiện diện từ sớm và từng bước củng cố vị thế.

Điều đáng chú ý là cuộc cạnh tranh hiện nay đã chuyển sang một giai đoạn mới. Việc mở thêm cửa hàng không còn là yếu tố quyết định, mà thay vào đó là khả năng thấu hiểu hành vi tiêu dùng.

Thế hệ trẻ, đặc biệt là Gen Z, đang trở thành nhóm khách hàng trọng tâm. Họ không chỉ tìm kiếm sản phẩm mà còn kỳ vọng trải nghiệm từ không gian, dịch vụ đến tiện ích đi kèm.

Điều này buộc các chuỗi bán lẻ, bao gồm cả doanh nghiệp Trung Quốc, phải tái định vị mô hình kinh doanh. Cửa hàng tiện lợi không còn đơn thuần là nơi mua sắm mà dần trở thành “trạm dịch vụ” tích hợp nhiều chức năng.

Trong bối cảnh đô thị lớn dần bão hòa, chiến lược mở rộng ra khu vực ngoại vi và các tỉnh thành cấp hai, cấp ba đang được đẩy mạnh. Đây là hướng đi tiềm năng nhưng đi kèm không ít thách thức về logistics và thói quen tiêu dùng.

Đặc biệt, người tiêu dùng vẫn có xu hướng gắn bó với chợ truyền thống và cửa hàng nhỏ lẻ, buộc các doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược sản phẩm và giá cả để phù hợp hơn.

Về dài hạn, xu hướng kết hợp giữa bán lẻ truyền thống và công nghệ, hay còn gọi là “phygital” được dự báo sẽ định hình thị trường. Các giải pháp như thanh toán không tiền mặt, tích điểm đa nền tảng và giao hàng nhanh sẽ trở thành tiêu chuẩn.

Trong cuộc đua này, các “ông lớn” Trung Quốc có lợi thế về công nghệ, chuỗi cung ứng và kinh nghiệm vận hành. Tuy nhiên, khả năng thành công tại Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào việc thích nghi với thị trường bản địa.

Sự hiện diện ngày càng rõ của các “đại gia” bán lẻ Trung Quốc đang làm nóng thị trường Việt Nam, nhưng cũng đồng thời nâng mức cạnh tranh lên một nấc mới. Khi cuộc chơi không còn dễ dàng, lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp hiểu khách hàng và thích ứng nhanh với thị trường.

Thị trường Việt Nam cũng đang đứng trước cơ hội lớn để “nâng chuẩn” toàn ngành, khi các mô hình bán lẻ mới, công nghệ mới và cách tiếp cận khách hàng hiện đại được du nhập. Tuy nhiên, bài toán cân bằng giữa thu hút đầu tư ngoại và phát triển năng lực nội tại sẽ là yếu tố then chốt, quyết định việc doanh nghiệp Việt giữ được “sân nhà” hay bị lép vế trong cuộc đua dài hạn.

Tiến Anh