Làng nghề bánh phồng Sơn Đốc hối hả vào xuân

Đến nay, nghề làm bánh phồng Sơn Đốc đã hơn 100 năm. Qua bao thăng trầm của thị trường, nghề này vẫn được duy trì; những chiếc bánh phồng thơm giòn có mặt khắp nơi. Đặc biệt, những ngày cận Tết cổ truyền như hiện nay, hoạt động làm bánh phồng tại đây rất nhộn nhịp để kịp giao hàng cho đối tác.

Trước đây, chiếc bánh phồng Sơn Đốc chỉ được người dân xứ dừa làm vào dịp Tết cổ truyền (bắt đầu từ tháng 10 âm lịch hằng năm), nhưng hiện nay bánh được sản xuất quanh năm, trong đó, tháng trước Tết là nhộn nhịp nhất bởi đơn hàng tăng lên.

Làng nghề bánh phồng Sơn Đốc hối hả vào vụ mùa Tết

Chiếc bánh phồng Sơn Đốc sử dụng gạo nếp là nguyên liệu chính và nếp phải là nếp sáp. Các công đoạn để làm ra chiếc bánh phồng thành phẩm cũng rất công phu: nếp sau khi ngâm, vo sạch sẽ được hấp chín rồi đổ ngay vào cối giã cùng đường và nước cốt dừa khi còn nóng. Công đoạn giã bột quyết định độ dẻo và kết hợp hương vị của bánh. Nước cốt dừa được ép từ dừa khô vừa tới. Chiếc bánh làm ra phải được đem phơi đủ nắng, nếu gặp thời tiết cực đoan, mưa trái mùa thì nghề này rất vất vả.

Gần đây, được sự quan tâm, hỗ trợ của ngành chức năng, nghề làm bánh phồng bắt đầu chuyển sang cơ giới. Máy quết bột ra đời, hoạt động bằng điện, giúp làng nghề giảm bớt công lao động, bột quết đều, bánh tròn đẹp, năng suất tăng gấp nhiều lần so với làm thủ công.

Ở thời điểm này, cơ sở sản xuất bánh phồng nào cũng hoạt động hết công suất. Từ tờ mờ sáng, âm thanh từ các cơ sở làm bánh phồng vang lên, từ tiếng máy quết, đập nghe “cum, cụp” đều đều, đến tiếng nói cười rộn rã của những người thợ bánh, mỗi người một khâu trong dây chuyền sản xuất nhịp nhàng để mặt trời mọc là phải có bánh đưa ra sân phơi.

Những người thợ bánh lao động rất hăng say

Ông Lê Văn Xong, người dân xã Hưng Nhượng, cho biết, gia đình có nhiều thế hệ gắn bó với nghề sản xuất bánh phồng. Hiện nay, cơ sở của gia đình ông sản xuất nhanh hơn, nhiều hơn, chất lượng bánh tốt hơn so với trước đây. “Nghề truyền thống này gia đình làm từ xưa tới giờ. Ngày trước mình làm thủ công, bây giờ được Nhà nước quan tâm, hỗ trợ, mình làm tiên tiến hơn nhờ máy móc nên sản xuất ra nhiều chứ trước đây làm không bao nhiêu. Nói đúng ra, nhờ Nhà nước quan tâm đến nghề truyền thống mới phát triển công nghệ, sản xuất ra bánh mới đi xa được”, Ông Lê Văn Xong chia sẻ.

Hiện nay, làng nghề bánh phồng Sơn Đốc có 26 cơ sở sản xuất bánh phồng và 25 cơ sở sản xuất bánh phồng mì, rán chuối, bánh phồng mè… Làng nghề có 7 sản phẩm của 3 chủ thể đạt chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Năm 2008, làng nghề truyền thống bánh phồng Sơn Đốc được Hiệp hội Làng nghề Việt Nam cấp bằng chứng nhận vinh danh Làng nghề Việt Nam và năm 2018 được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chứng nhận, đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.

Qua nhiều khâu, chiếc bánh phồng ra đời rất công phu

Làng nghề bánh phồng Sơn Đốc hôm nay đã khoác lên mình chiếc áo mới nhưng vẫn giữ được hồn quê. Theo ông Bùi Văn Một, Phó Chủ tịch UBND xã Hưng Nhượng, làng nghề không chỉ góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người dân mà còn gìn giữ một giá trị văn hóa đặc sắc của xứ dừa. Ở thời điểm này, các cơ sở sản xuất bánh phồng đã chốt đơn hàng, sản lượng mùa Tết cao hơn các năm trước.

“Hiện nay, làng nghề bánh phồng Sơn Đốc vào mùa cao điểm. Thị trường Tết, hàng mua bán kể cả sản xuất tại các cơ sở, rất nhiều người đặt hàng. Các cơ sở, thí dụ một ngày làm 3.000–6.000 chiếc bánh thì khả năng chỉ làm tới đó thôi, nhưng lượng hàng đặt nhiều hơn, người ta đặt đến 8.000 chiếc nhưng mình chỉ làm được 6.000 chiếc thôi. Bây giờ bánh phồng Sơn Đốc rất đắt hàng, không đủ để cung cấp cho các thương lái đến đặt hang. Qua Tết, khoảng tháng 2–3 mới giảm”, ông Bùi Văn Một cho biết.

Bánh phồng Sơn Đốc đậm đà hương vị, thơm giòn và béo hòa quyện giữa bột nếp, nước cốt dừa và một số gia vị khác… mà ai dù đi xa cũng không quên được chiếc bánh phồng ở xứ dừa.

Phơi nắng là khâu cuối cùng để làm ra chiếc bánh phồng thành phẩm

Sau khi sáp nhập, xã Hưng Nhượng tăng nhiều về diện tích và dân số. Đời sống người dân nơi đây chủ yếu dựa vào cây dừa và làng nghề bánh phồng truyền thống. Chiếc bánh phồng đã giúp nhiều hộ dân địa phương khởi nghiệp, mưu sinh qua nhiều thế hệ.

Ông Bùi Văn Một cho biết, sẽ tạo điều kiện cho người dân phát triển ngành nghề này theo hướng hàng hóa, nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường theo hướng xuất khẩu. Ông Một nói: “Thời gian tới, UBND xã khuyến khích các hộ tiếp tục đầu tư công nghệ, làm bằng máy móc để sản xuất số lượng nhiều hơn. Thứ hai là cải tiến mẫu mã, làm ra chiếc bánh gọn, đẹp, đạt OCOP. Hiện nay, bánh phồng có 7 sản phẩm OCOP 3 sao, tới đây sẽ mở rộng thêm”.

Mùa xuân đang về với mọi nơi, mọi nhà. Làng nghề bánh phồng Sơn Đốc tại xã Hưng Nhượng, tỉnh Vĩnh Long đang tất bật cho ra những chiếc bánh thơm ngon, đậm đà hương vị, nặng tình đất, tình người, tình quê ở xứ “ba đảo dừa xanh”.

Nhật Trường/VOV-ĐBSCL