Thơm ngon bánh tráng Hậu Thành, bánh phồng sữa Cái Bè

Nghề làm bánh tráng, bánh phồng sữa không chỉ tạo sinh kế ổn định cho người dân địa phương, mà còn góp phần lưu giữ nét văn hóa ẩm thực đặc trưng, gắn bó với đời sống của nhiều thế hệ cư dân miền sông nước.

TẤT BẬT DỊP CUỐI NĂM

Những ngày cuối năm vào mùa sản xuất tết, về Làng nghề Bánh tráng Hậu Thành, từ đầu ngõ đến cuối xóm, đâu đâu chúng tôi cũng cảm nhận được hương thơm bốc lên từ những lò tráng bánh.

Mùi bột gạo hòa quyện cùng hương nước cốt dừa lan tỏa khắp các nếp nhà. Đây là thời điểm người dân làng nghề tất bật sản xuất để phục vụ nhu cầu thị trường tết.

Tại cơ sở sản xuất bánh tráng của gia đình chị Nguyễn Thị Kim Yến (ấp Hậu Thuận), không khí lao động diễn ra khẩn trương.

Chị Yến cho biết, nghề làm bánh tráng được gia đình gìn giữ theo kiểu cha truyền con nối.

Chính nghề này nuôi sống cả gia đình chị trong suốt nhiều năm qua. Ngoài hiên bếp, củi lửa được nhóm sẵn.

Hơi nóng từ lò tỏa ra hầm hập. Chị Yến thoăn thoắt đổ bột vào khuôn. Chỉ trong phút chốc, cái bánh đầu tiên ra lò, tỏa mùi thơm ngát của bột nếp hòa cùng nước cốt dừa.

Chưa đầy 5 phút, vỉ bánh đầu tiên hoàn tất. Chị Yến nhanh tay mang bánh ra sân phơi rồi quay vào tiếp tục mẻ bánh mới.

Vừa nhẹ nhàng đặt từng cái bánh lên vỉ, chị Yến chia sẻ, vào những ngày cận tết, khi đơn đặt hàng tăng cao, người làm nghề phải làm việc suốt ngày đêm, hầu như không có thời gian nghỉ ngơi.

Nghề làm bánh tráng ở Hậu Thành tồn tại từ rất lâu đời. Theo các bậc cao niên, bánh tráng Hậu Thành không chỉ là món ăn quen thuộc, hơn thế, đó còn là biểu tượng của tinh thần lao động, sự sáng tạo và tâm hồn của người dân địa phương.

Theo ông Huỳnh Văn Cuội, người có hơn 40 năm gắn bó với nghề tráng bánh, bánh tráng Hậu Thành mang hương vị đặc trưng riêng: Lớp bánh trắng ngần, mỏng và đều; vị bánh béo nhẹ, thơm tự nhiên nhờ công thức gia truyền.

Từ khâu chọn gạo, ngâm bột đến tráng bánh và phơi nắng, mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự khéo léo và tâm huyết của người thợ.

“Bí quyết của nghề nằm ở kinh nghiệm và sự khéo léo của người thợ. Bột phải được pha đúng độ, tráng đều tay, canh lửa vừa phải để bánh mỏng mịn.

Mỗi mẻ bánh đòi hỏi thao tác nhanh, dứt khoát và chính xác, từ lúc tráng trên tấm vải mùng đến khi hấp chín bằng hơi nước. Sau đó, bánh được xếp lên vỉ, mang ra sân phơi. Chính sự tỉ mỉ và nhọc nhằn ấy làm nên giá trị của từng cái bánh tráng Hậu Thành”, ông Cuộn cho biết.

Cùng với Làng nghề Bánh tráng Hậu Thành, Làng nghề Bánh phồng sữa Cái Bè cũng đang tất bật vào vụ cuối năm.

Những cái bánh phồng sữa được cán mỏng, tròn đều, xếp ngay ngắn trên các giàn phơi, tỏa ra mùi thơm khoai mì, đường, sữa và nước cốt dừa.

Những mẻ bánh liên tục ra lò khiến nhịp lao động trở nên hối hả, rộn ràng hơn so với ngày thường, báo hiệu tết đang đến rất gần.

Tại cơ sở bánh phồng sữa Thanh Tuyến, không khí làm việc bắt đầu từ sáng sớm. Từ một nghề hoàn toàn dựa vào thủ công, nhiều công đoạn hiện nay được cơ giới hóa, góp phần nâng cao năng suất và ổn định chất lượng sản phẩm.

Cơ sở tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động địa phương, giúp nhiều gia đình có thu nhập ổn định trong những tháng cao điểm cuối năm.

Gắn bó với nghề hơn 20 năm, anh Nguyễn Văn Tú, người dân xã Cái Bè xem bánh phồng sữa không chỉ là sinh kế, mà còn là một phần máu thịt trong cuộc sống hằng ngày.

Anh Tú chia sẻ: “Tôi làm nghề này hơn 20 năm rồi. Mỗi ngày, trừ chi phí, tôi thu nhập khoảng vài trăm ngàn đồng, đủ để trang trải cuộc sống gia đình.

Làm nghề này không chỉ đơn thuần mưu sinh, mà bánh phồng sữa còn là ký ức, là câu chuyện được truyền lại qua nhiều thế hệ trong mỗi gia đình, góp phần gìn giữ nét văn hóa ẩm thực đặc trưng của vùng đất Cái Bè”.

ĐỂ HƯƠNG VỊ BÁNH ĐI XA

Từng có thời điểm, Làng nghề Bánh phồng sữa Cái Bè phát triển mạnh với hơn 200 hộ sản xuất, tạo việc làm cho khoảng 1.000 lao động địa phương.

Hiện số hộ còn gắn bó với nghề chỉ gần 20 hộ, song địa phương vẫn xác định đây là nghề truyền thống cần được quan tâm gìn giữ và định hướng phát triển theo hướng bền vững.

Sản xuất bánh tráng ở Làng nghề Bánh tráng Hậu Thành (xã Hội Cư).

Thực tế cho thấy, việc duy trì và mở rộng làng nghề vẫn còn nhiều khó khăn. Theo anh Trần Văn Nhơn (Ấp 4, xã Cái Bè), trước đây, quy trình làm bánh phồng sữa có đến 12 công đoạn, đến nay cơ sở sản xuất mới chỉ cơ giới hóa được khâu cán và sấy.

Những công đoạn còn lại vẫn phải làm thủ công, đây là hạn chế lớn. Hiện, việc đầu tư phát triển lên quy mô cao hơn vẫn chưa thực hiện được.

Trăn trở của anh Nhơn cũng là tâm tư chung của nhiều hộ sản xuất bánh phồng sữa tại xã Cái Bè, khi vừa mong giữ được nghề truyền thống, vừa loay hoay tìm hướng thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Trước thực trạng này, chính quyền địa phương đang từng bước nghiên cứu các giải pháp hỗ trợ phù hợp. Trưởng phòng Kinh tế xã Cái Bè Võ Tấn Thuận cho biết, Đảng ủy và UBND xã Cái Bè đang xem xét các chính sách nhằm tạo điều kiện để làng nghề phát triển ổn định hơn, qua đó không chỉ giữ gìn giá trị nghề truyền thống, mà còn góp phần tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Hội Cư Nguyễn Văn Nhiệm, bánh tráng Hậu Thành được người tiêu dùng trong và ngoài tỉnh ưa chuộng nhờ hương vị thơm ngon, đậm đà đặc trưng.

Làng nghề hoạt động quanh năm, song vào dịp tết, nhu cầu thị trường tăng cao, các lò sản xuất phải vận hành hết công suất mới đủ sản lượng cung ứng.

Sản phẩm bánh tráng Hậu Thành hiện được tiêu thụ thông qua thương lái từ nhiều địa phương đến thu mua; đồng thời, bán lẻ cho người dân các nơi khác mua về làm quà, nhất là trong dịp tết, giúp người dân tăng thu nhập.

Không chỉ Làng nghề Bánh phồng sữa Cái Bè đứng trước những thách thức trong quá trình gìn giữ và phát triển, Làng nghề Bánh tráng Hậu Thành cũng đang nỗ lực thích ứng, tìm hướng đi phù hợp để vừa duy trì sinh kế cho người dân, vừa bảo tồn những giá trị truyền thống gắn bó với vùng đất này qua nhiều thế hệ.

Theo đó, chính quyền địa phương và các hộ sản xuất phối hợp xây dựng thương hiệu Bánh tráng Hậu Thành, chú trọng cải tiến bao bì, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Địa phương khuyến khích ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đa dạng hóa mẫu mã, nâng cao năng suất, khả năng cạnh tranh; hỗ trợ người dân tiếp cận vốn vay ưu đãi, song song với việc chú trọng bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn thực phẩm, hướng đến phát triển làng nghề theo hướng bền vững…

Đ. PHI