Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI: Tháo gỡ điểm nghẽn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình về 02 dự án: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Thúc đẩy môi trường đầu tư kinh doanh lành mạnh

Theo tờ trình do Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, chính sách của Đảng và tháo gỡ triệt để các khó khăn, vướng mắc có nguyên nhân từ pháp luật. Việc xây dựng dự án Luật bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất và tính khả thi của hệ thống pháp luật; phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; cắt giảm tối đa thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Dự thảo Luật gồm 6 điều. Về nội dung cơ bản, đối với Luật Thương mại, có 5 nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 3 nội dung bổ sung; 3 nhóm nội dung lược bỏ; bãi bỏ 4 thủ tục hành chính, 3 điều kiện đăng ký kinh doanh; 2 nội dung phân cấp, phân quyền. Đối với Luật Cạnh tranh: có 7 nhóm nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 8 nội dung bổ sung; 2 nội dung lược bỏ; đơn giản hóa 2 thủ tục hành chính. Đối với Luật Quản lý ngoại thương: có 6 nội dung được sửa đổi, hoàn thiện; 6 nội dung bổ sung; bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 9 thủ tục hành chính; 5 nội dung phân quyền, phân cấp. Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: có 2 nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 2 nội dung lược bỏ; 4 nội dung phân quyền, phân cấp.

Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, dự thảo Luật được xây dựng theo hướng bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh; đã đánh giá điều kiện về nguồn nhân lực, khả năng tổ chức thi hành, thực hiện phân quyền và cơ chế hậu kiểm. Các nội dung phân quyền, phân cấp cơ bản đã được triển khai trên thực tế, được đánh giá khả thi, phù hợp với chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước và các nguyên tắc của Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Trình bày Báo cáo thẩm tra về dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung 4 luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư kinh doanh cạnh tranh lành mạnh và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số; đồng thời, nhất trí phạm vi sửa đổi như Chính phủ trình, tập trung xử lý các vấn đề đã được nhận diện rõ, có căn cứ thực tiễn và đồng thuận cao. Ngoài ra, các vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau cần tiếp tục được nghiên cứu trong quá trình rà soát toàn diện các Luật có liên quan.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục rà soát các quy định về hạn chế quyền, xác lập nghĩa vụ, xử lý vi phạm và chuyển tiếp; bảo đảm thống nhất với Bộ luật Dân sự, pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp, thương mại điện tử, dữ liệu, hải quan và điều ước quốc tế. Việc phân cấp, phân quyền phải gắn với trách nhiệm giải trình, kiểm tra, giám sát và nguồn lực thực hiện; tiếp tục số hóa thủ tục hành chính, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và hoàn thiện đồng bộ các văn bản quy định chi tiết.

Về sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại, đối với nội dung về hạn mức khuyến mại, mức giảm giá tối đa, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ nguyên tắc, tiêu chí và giới hạn điều chỉnh, bảo đảm ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo; có quy định phù hợp với giao dịch trên nền tảng số, trong đó nhiều hình thức ưu đãi có thể đồng thời được áp dụng; phân định rõ với hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh hoặc cạnh tranh không lành mạnh để tránh xử lý trùng lặp.

Về sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành tăng quyền chủ động của người tiêu dùng khi lựa chọn mục đích, phạm vi thu thập, sử dụng thông tin; đề nghị tiếp tục bảo đảm thống nhất với pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhất là việc tách biệt dữ liệu cần thiết để thực hiện hợp đồng với dữ liệu dùng cho quảng cáo, cá nhân hóa; quyền rút lại sự đồng ý, trách nhiệm chứng minh đã có sự đồng ý và việc xử lý dữ liệu của người chưa thành niên, người tiêu dùng dễ bị tổn thương.

Thể chế hóa chủ trương về an ninh năng lượng

Tờ trình về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực nêu rõ, việc sửa Luật lần này nhằm thể chế hóa chủ trương mới về an ninh năng lượng; tháo gỡ điểm nghẽn quy hoạch, đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, giá và thị trường điện nhằm khai thông điểm nghẽn thể chế đang ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển nguồn điện, lưới điện và bảo đảm an ninh cung cấp điện; bảo đảm giá điện hợp lý, công khai, minh bạch; phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và đồng bộ hệ thống pháp luật.

Dự thảo Luật bao gồm 3 điều, trong đó, kế thừa và có sửa đổi chủ yếu 27 điều, bãi bỏ 3 điều; bổ sung, thay thế, bãi bỏ một số từ, cụm từ, điểm, khoản của một số điều để bảo đảm thống nhất.

Nội dung sửa đổi, bổ sung trọng tâm gồm: Vấn đề chung (khoản 1 đến khoản 4 Điều 1); quy hoạch và đầu tư xây dựng dự án điện lực (khoản 5 đến khoản 10 Điều 1); năng lượng tái tạo, năng lượng mới (khoản 11 đến khoản 14 Điều 1); Giấy phép hoạt động điện lực (khoản 15 đến khoản 17 Điều 1); thị trường điện, mua bán điện, vận hành hệ thống điện (khoản 18 đến khoản 23 Điều 1); giá điện, giá dịch vụ về điện (khoản 24 đến khoản 26 Điều 1); thủ tục hành chính, phân cấp…

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải trình bày Báo cáo thẩm tra về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN

Theo Báo cáo thẩm tra dự án Luật do Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày, Ủy ban cơ bản tán thành sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, bổ sung một số điều của dự án Luật nhằm tập trung thể chế hóa các chủ trương mới của Đảng; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và bảo đảm đồng bộ với pháp luật có liên quan; thực hiện mạnh mẽ chủ trương phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh, tạo thuận lợi cho hoạt động điện lực. Hồ sơ dự án Luật cơ bản đáp ứng yêu cầu để trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến.

Tuy nhiên, Luật Điện lực mới được sửa đổi năm 2024, hiệu lực từ ngày 1/02/2025. Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng, việc tiếp tục sửa đổi trong thời gian ngắn, khi chưa có nhiều thời gian tổ chức thi hành, tổng kết, đánh giá, có thể ảnh hưởng đến tính ổn định và khả năng dự báo của pháp luật, nhất là đối với lĩnh vực điện lực có vốn đầu tư lớn, thời gian thực hiện dự án dài. Vì vậy, Ủy ban đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, chỉ sửa đổi những vấn đề thực sự cấp thiết, đã đủ rõ, có cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn; những chính sách mới, tác động lớn phải được đánh giá đầy đủ trước khi luật hóa; những vấn đề vượt thẩm quyền của Quốc hội phải báo cáo và xin ý kiến của cấp có thẩm quyền; quán triệt và thực hiện nghiêm các yêu cầu về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ trong công tác xây dựng pháp luật...

Hiền Hạnh/TTXVN