Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực

Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, nghe trình bày Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng;  Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực

Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, bảo đảm an ninh cung cấp điện trong tình hình mới

Trình bày về sự cần thiết, mục tiêu và quan điểm xây dựng dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, về cơ sở chính trị, dự án Luật thể chế hóa chủ trương, kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia gắn với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Về cơ sở pháp lý, dự án Luật được xây dựng trên cơ sở Hiến pháp, Luật Điện lực số 61/2024/QH15; kế thừa, phát huy các quy định của Nghị quyết số Nghị quyết 253/2025/QH15 của Quốc hội; hướng tới đồng bộ với các luật mới về quy hoạch, đầu tư và đất đai.

Về cơ sở thực tiễn, thực tế triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh và bảo đảm cung ứng điện giai đoạn 2027 - 20230 đã bộc lộ những vướng mắc phải xử lý thuộc thẩm quyền của Quốc hội về quy hoạch, đầu tư, năng lượng tái tạo và giá điện.

"Mục tiêu là tạo khuôn khổ pháp lý phát triển nguồn điện, lưới điện để đảm bảo an ninh cung cấp điện trong tình hình mới", Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực

Về quá trình xây dựng và hoàn thiện dự án Luật, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng thông tin, dự án Luật đã được xây dựng theo đúng trình tự, thủ tục. Cụ thể, dự án Luật đã được Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường thẩm tra; được Ủy ban Thường vụ Quốc hội kết luận và đã được Hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách cho ý kiến.

Theo đó, Chính phủ đã chủ động tiếp thu các ý kiến nêu trên với hai hiệu chỉnh lớn.

Một là, chỉ ưu tiên áp dụng vào chuyên ngành là Luật Điện lực đối với chủ trương đầu tư các dự án điện lực.

Hai là, không quy định cơ chế đặc thù đối với các công trình điện lực cấp bách để thống nhất áp dụng pháp luật về xây dựng.

Bộ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực được xây dựng trên cơ sở 3 định hướng cốt lõi: Một là, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với năng lực thực hiện; Hai là, tăng cường cắt giảm thủ tục hành chính; Ba là, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn thực tiễn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

5 nhóm chính sách trọng tâm được sửa đổi, bổ sung

Trình bày nội dung trọng tâm của dự án Luật, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, Dự thảo Luật gồm 03 điều, với trọng tâm gồm 5 nhóm nội dung chính như sau:

Về các vấn đề chung, dự án Luật đã làm rõ phạm vi, cơ chế đặc thù về chủ trương đầu tư; thu hẹp quy định độc quyền nhà nước, ưu tiên, ưu đãi có chọn lọc theo từng loại hình nguồn điện; bổ sung cơ chế hỗ trợ tiền điện cho đối tượng yếu thế.

Về quy hoạch và đầu tư xây dựng, dự án Luật quy định một số dự án điện lực không phải chấp thuận chủ trương đầu tư; giá điện trúng thầu là cơ sở ký kết hợp đồng mua bán điện, hạn chế đàm phán lại giá; bổ sung lưới điện truyền tải theo hình thức đối tác công tư.

Về năng lượng tái tạo, năng lượng mới, dự án Luật hoàn thiện quy định về thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo,  hệ thống lưu trữ điện, điện gió ngoài khơi và cơ chế cần thiết cho phát triển điện rác.

Về cấp phép thị trường và mua bán điện, dự án Luật tiết giảm điều kiện cấp giấy phép hoạt động điện lực và bổ sung các trường hợp miễn trừ; hoàn thiện các cấp độ thị trường điện cạnh tranh; mở rộng mua bán điện trực tiếp.

Về giá điện, giá dịch vụ điện, dự án Luật quy định lộ trình giảm và tiến tới xóa bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng; làm rõ giá hợp đồng của một số loại hình nguồn điện; cơ chế giá khuyến khích năng lượng tái tạo và lưu trữ điện.

Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực đã được xây dựng đúng quy trình, thủ tục theo luật định. Quá trình soạn thảo công khai, minh bạch, hợp hiến, hợp pháp, không phát sinh tổ chức bộ máy và biên chế.

"Chính phủ xin nghiêm túc lắng nghe, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội để hoàn thiện trình Quốc hội xem xét thông qua dự án Luật tại kỳ họp này", Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng khẳng định.

Thy Thảo - Việt Hằng