Kịp thời giải đáp, tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm Đề án triển khai thông suốt, hiệu quả

Dự hội nghị có các đồng chí: Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; Luyện Hữu Chung - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo; Nguyễn Văn Trọng - Giám đốc Sở Nội vụ và lãnh đạo UBND, Trưởng phòng Văn hoá, Xã hội các xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Quang cảnh hội nghị.

Theo Đề án được phê duyệt tại Quyết định 2855/QĐ-UBND ngày 15/8/2026, Lào Cai dự kiến giảm số cơ sở giáo dục công lập từ 1.010 xuống còn 473, tương đương 53,2%; đồng thời xóa 243 điểm trường lẻ.

Đề án được triển khai trong giai đoạn Lào Cai thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy. Việc tổ chức lại mạng lưới trường học nhằm tinh gọn đầu mối, tập trung nguồn lực, khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải và nâng cao chất lượng giáo dục.

Sau sắp xếp, hệ thống giáo dục công lập của tỉnh dự kiến gồm: 132 trường Mầm non; 77 trường tiểu học; 59 trường trung học cơ sở (THCS); 114 trường tiểu học và trung học cơ sở (TH&THCS); 32 trường trung học cơ sở và trung học phổ thông (THCS&THPT); 43 trường THPT và 16 trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên (GDNN&GDTX).

Lào Cai là tỉnh có địa bàn rộng, địa hình miền núi, biên giới phức tạp, dân cư phân tán và đông đồng bào dân tộc thiểu số. Do đó, mạng lưới trường lớp trước đây được tổ chức với nhiều điểm trường lẻ nhằm bảo đảm học sinh ở các thôn, bản xa trung tâm có điều kiện đến lớp. Tuy nhiên, việc duy trì mạng lưới quá phân tán cũng tạo áp lực lớn trong bố trí giáo viên, quản lý, đầu tư cơ sở vật chất và sử dụng ngân sách.

Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo phát biểu tại hội nghị.

Vì vậy, tỉnh xác định sắp xếp trường học không đơn thuần là giảm số lượng cơ sở mà là tái cấu trúc mạng lưới theo hướng phù hợp với dân số, phân bố dân cư, điều kiện địa hình và nhu cầu học tập. Nguyên tắc quan trọng là tinh gọn đầu mối nhưng không làm ảnh hưởng đến quyền học tập của học sinh, nhất là trẻ em vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo phương án, Lào Cai không thực hiện sáp nhập trường học một cách cơ học. Trường mầm non không sáp nhập với trường phổ thông; trường phổ thông không sáp nhập với trung tâm GDTX, GDNN&GDTX; các cơ sở giáo dục chuyên biệt cũng không tổ chức chung với trường phổ thông đại trà.

Việc sắp xếp chủ yếu được thực hiện đối với các cơ sở cùng cấp học hoặc có vị trí địa lý gần nhau. Với trường mầm non, tiểu học và THCS, việc tổ chức lại được xem xét trong phạm vi từng đơn vị hành chính cấp xã, bảo đảm mỗi xã, phường có tối thiểu một cơ sở giáo dục mầm non và một cơ sở giáo dục phổ thông đáp ứng nhu cầu học tập ở cấp tiểu học, THCS.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Đề án đặt mục tiêu xóa 243 điểm trường lẻ, gồm 87 điểm trường mầm non và 156 điểm trường tiểu học. Những điểm trường có quy mô nhỏ, cơ sở vật chất hạn chế, số học sinh ít hoặc không còn phù hợp sẽ được xem xét giải thể nhằm tập trung nguồn lực đầu tư cho trường chính, trường nội trú, bán trú.

Tuy nhiên, việc xóa điểm trường được thực hiện theo điều kiện thực tế, không áp dụng máy móc. Những điểm có số học sinh ổn định, khoảng cách đến trường chính quá xa, giao thông khó khăn hoặc tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn do địa hình, thời tiết sẽ tiếp tục được duy trì. Các điểm chưa đủ điều kiện sắp xếp trong năm 2026 sẽ được đầu tư, hoàn thiện để thực hiện trong năm học 2027-2028.

Đối với các trường phổ thông dân tộc bán trú và trường có học sinh bán trú, tỉnh định hướng đưa học sinh ở những khu vực đặc biệt khó khăn về trường chính để tổ chức học tập, ăn ở bán trú và hưởng đầy đủ chính sách. Trường hợp cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu, địa phương phải có lộ trình đầu tư trước khi triển khai.

Lãnh đạo Sở Nội vụ phát biểu tại hội nghị.

Sau sắp xếp, một số trường sẽ được tổ chức theo mô hình trường chính, phân hiệu và điểm trường. Trường chính thực hiện quản trị, điều hành thống nhất; phân hiệu, điểm trường tiếp tục duy trì hoạt động giáo dục tại những địa bàn cần thiết, qua đó hạn chế xáo trộn nơi học của học sinh.

Cùng với việc tổ chức lại mạng lưới, Lào Cai sẽ cơ cấu lại đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên. Sau sắp xếp, số cán bộ quản lý theo định mức dự kiến là 1.483 người, gồm: 473 hiệu trưởng và 1.010 phó hiệu trưởng. Một bộ phận hiệu trưởng sẽ được bố trí làm phó hiệu trưởng; số cán bộ quản lý dôi dư được xem xét chuyển sang giảng dạy, đảm nhiệm các vị trí chuyên môn hoặc điều động đến nơi còn thiếu nhân lực.

Đối với giáo viên, nguyên tắc là tiếp nhận đội ngũ từ các trường được sáp nhập, sau đó bố trí lại theo vị trí việc làm, môn học và quy mô lớp. Những nơi thừa giáo viên có thể thực hiện điều động, biệt phái hoặc thuyên chuyển đến các cơ sở đang thiếu.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Theo phương án, việc sắp xếp dự kiến giảm 3.428 biên chế theo định mức, gồm: 1.347 viên chức quản lý và 2.081 nhân viên. Việc tinh giản được thực hiện gắn với cơ cấu lại đội ngũ và vị trí việc làm, bảo đảm các chế độ, chính sách theo quy định.

Tỉnh cũng kỳ vọng việc giảm đầu mối sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản trị trường học. Số viên chức hỗ trợ bình quân tại mỗi trường dự kiến tăng từ 2,3 lên 4,4 người, qua đó cơ bản đáp ứng yêu cầu vị trí việc làm và hỗ trợ các cơ sở giáo dục vận hành hiệu quả hơn.

Về cơ sở vật chất, hiện tỷ lệ phòng học kiên cố của Lào Cai đạt 86,6%; phòng học bộ môn kiên cố đạt 93,4%. Tuy nhiên, một số trường vẫn thiếu phòng học bộ môn, phòng ở bán trú và công trình phụ trợ; một số cơ sở đã xuống cấp sau thời gian dài sử dụng.

Sau sắp xếp, tỉnh định hướng tận dụng tối đa cơ sở vật chất hiện có, hạn chế đầu tư dàn trải và tránh xây dựng mới khi cơ sở hiện hữu vẫn có khả năng sử dụng. Với các trường sáp nhập, cơ sở có điều kiện tốt hơn sẽ được lựa chọn làm trường chính; những cơ sở còn lại có thể bố trí làm phân hiệu.

Các đại biểu tham gia thảo luận tại hội nghị.

Những công trình không còn nhu cầu sử dụng sẽ được cải tạo, chuyển đổi công năng hoặc xử lý theo quy định về quản lý tài sản công. Nguồn lực đầu tư được ưu tiên cho các trường thực hiện sáp nhập, trường phải thay đổi địa điểm, trường có đông học sinh bán trú và các cơ sở đủ điều kiện xóa điểm trường lẻ.

Tại hội nghị các ý kiến, vướng mắc của các đại biểu về các vấn đề liên quan đến tổ chức mạng lưới trường lớp, việc xác định điểm trường, phân hiệu sau sắp xếp; quy trình, tiêu chuẩn, tiêu chí lựa chọn, bố trí viên chức quản lý tại đơn vị mới... đã được tỉnh và đại diện các sở ngành giải đáp rõ, tạo sự đồng thuận, nhất trí cao trong triển khai đề án; đồng thời công khai đường dây nóng của Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Nội vụ (ngay tại hội nghị) để hỗ trợ các địa phương khi triển khai Đề án với phương châm "vướng ở đâu, tháo gỡ ngay ở đó", bảo đảm Đề án triển khai đồng bộ, thông suốt, hiệu quả.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Thị Hiền Hạnh đánh giá cao tinh thần, thái độ làm việc khẩn trương, nhiệt tình của các đơn vị chuyên môn, đặc biệt là các xã, phường đã chủ động tham mưu, giúp việc trong quá trình xây dựng Đề án.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Thị Hiền Hạnh cũng nhấn mạnh: Theo lộ trình, việc sáp nhập các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, THCS, TH&THCS và các trung tâm GDNN&GDTX phải hoàn thành trước ngày 30/8/2026.

Trước ngày 20/8, các địa phương và ngành Giáo dục tập trung ban hành quyết định thành lập trường sau sắp xếp; tổ chức lại một số trường THCS&THPT, trung tâm GDNN-GDTX; đồng thời điều động, bổ nhiệm cán bộ quản lý, bố trí giáo viên, nhân viên và chuẩn bị cơ sở vật chất cho năm học 2026 - 2027.

Đồng chí Vũ Thị Hiền Hạnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu kết luận hội nghị.

Về lâu dài, Lào Cai dự kiến tiếp tục phát triển hệ thống trường phổ thông dân tộc nội trú, bán trú; nghiên cứu thành lập Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT Bảo Hà và một số trường phổ thông nội trú có cấp THPT tại các xã biên giới khi có chủ trương của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Thị Hiền Hạnh khẳng định, việc sắp xếp mạng lưới trường học tại tỉnh miền núi như Lào Cai tác động trực tiếp đến học sinh, phụ huynh và đội ngũ nhà giáo. Vì vậy, UBND tỉnh yêu cầu các địa phương tăng cường tuyên truyền, đối thoại với cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, phụ huynh và người dân; chủ động tiếp nhận, giải quyết những vấn đề phát sinh.

Mục tiêu cuối cùng của Đề án không phải chỉ là giảm số trường, số điểm trường hay biên chế mà là sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực để nâng cao chất lượng dạy và học. Tinh gọn mạng lưới phải đi đôi với đầu tư có trọng tâm, cơ cấu lại đội ngũ gắn với vị trí việc làm và nâng cao năng lực quản trị nhà trường.

Các đại biểu tham dự hội nghị.

Đến năm 2030, Lào Cai kỳ vọng mạng lưới giáo dục công lập sẽ phù hợp hơn với đặc điểm dân cư, địa hình và nhu cầu học tập; giảm đầu tư dàn trải, nâng cao hiệu quả sử dụng cơ sở vật chất, đội ngũ và ngân sách. Đặc biệt, dù mạng lưới được tinh gọn, quyền học tập của trẻ em vùng cao, vùng biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn phải được bảo đảm.

Trần Ngọc Sơn