Khối tài sản nghìn tỷ của cha con ông Đào Hữu Huyền khi bị khởi tố

Chủ tịch HĐQT Hóa chất Đức Giang Đào Hữu Huyền (phải) và con trai Đào Hữu Duy Anh, Phó chủ tịch thường trực (trái). Ảnh: DGC.

Ngày 17/3, Bộ Công an cho biết Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã khởi tố vụ án liên quan đến các hành vi gây ô nhiễm môi trường, vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên và vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, xảy ra tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang (HoSE: DGC) cùng các đơn vị liên quan.

Cơ quan điều tra đồng thời khởi tố 14 bị can. Trong đó, ông Đào Hữu Huyền, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hóa chất Đức Giang kiêm Chủ tịch Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang - Lào Cai, bị khởi tố về 3 tội danh gồm vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, vi phạm quy định về khai thác tài nguyên và gây ô nhiễm môi trường.

Nhiều lãnh đạo khác của doanh nghiệp cũng bị khởi tố, trong đó có ông Đào Hữu Duy Anh - Phó chủ tịch thường trực HĐQT, nguyên Tổng giám đốc, đồng thời cũng là con trai ông Đào Hữu Huyền - với cáo buộc vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Tài sản rớt còn khoảng 4.500 tỷ đồng

Ông Đào Hữu Huyền sinh ngày 7/6/1956 tại Hưng Yên, tốt nghiệp Cử nhân Hóa học tại Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (nay là Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội).

Một trong những dấu mốc quan trọng định hình tư duy kinh doanh của ông là quãng thời gian du học tại Áo. Không chỉ tiếp cận với công nghệ hóa học hiện đại, ông còn quan sát cách các tập đoàn công nghiệp phương Tây vận hành dựa trên tối ưu hóa quy trình và quản trị chất lượng chặt chẽ.

Trở về nước, thay vì theo đuổi con đường nghiên cứu thuần túy, ông thành lập Công ty TNHH Văn Minh. Giai đoạn này giúp ông xây dựng mạng lưới quan hệ sâu rộng với các nhà cung cấp Trung Quốc, đồng thời hiểu rõ cấu trúc thị trường hóa chất nội địa.

Bước ngoặt lớn nhất đến vào năm 2007, khi Nhà nước đẩy mạnh thoái vốn tại Công ty Bột giặt và Hóa chất Đức Giang - tiền thân của tập đoàn. Thực tế, doanh nghiệp dù đã cổ phần hóa từ năm 2004 nhưng vẫn hoạt động theo mô hình cũ, tập trung vào các sản phẩm tiêu dùng hạ nguồn như bột giặt, chất tẩy rửa - lĩnh vực có biên lợi nhuận thấp và cạnh tranh gay gắt từ các tập đoàn đa quốc gia.

Thời điểm đó, ông Huyền cùng vợ là bà Nguyễn Thị Hồng Lan đã liên tục mua gom cổ phần từ Nhà nước và các cổ đông khác, qua đó nâng tỷ lệ sở hữu và chính thức nắm quyền chi phối doanh nghiệp.

Cổ phiếu DGC đã giảm sàn 2 phiên liên tiếp. Ảnh: TradingView.

Từ tháng 5/2007, chỉ 3 năm sau cổ phần hóa, ông Huyền đảm nhiệm vị trí Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc, trực tiếp dẫn dắt quá trình tái cấu trúc và định hình lại chiến lược phát triển của tập đoàn.

Cơ cấu cổ đông của tập đoàn hiện nay vẫn mang đậm dấu ấn gia đình. Ba cổ đông lớn nhất đều có quan hệ gia đình với Chủ tịch Đào Hữu Huyền.

Cụ thể, ông Huyền nắm giữ 18,38% vốn, tương đương gần 70 triệu cổ phiếu. Ông Đào Hữu Kha (em trai) sở hữu 5,97%, trong khi em dâu là bà Ngô Thị Ngọc Lan nắm 6,64%.

Bà Nguyễn Thị Hồng Lan cũng sở hữu 3,76% vốn. Hai người con là ông Đào Hữu Duy Anh và bà Đào Hồng Hạnh lần lượt nắm 3,01% và 1,35%. Ngoài ra, một số thành viên khác trong gia đình cũng sở hữu lượng nhỏ cổ phiếu, trong đó con dâu Bùi Thị Hà Thu nắm hơn 1 triệu cổ phiếu DGC.

Cơ cấu này gần như được giữ nguyên đến cuối tháng 6/2025 theo báo cáo quản trị bán niên của doanh nghiệp.

Kể từ thời điểm cơ quan điều tra công bố thông tin khởi tố vụ án tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang, khối tài sản của gia đình vị Chủ tịch đã "bốc hơi" hàng nghìn tỷ đồng. Hiện thị giá DGC đã giảm mạnh 4 phiên liên tiếp, trong đó 2 phiên gần nhất đều bị bán tháo và giảm kịch biên độ, qua đó thu hẹp xuống mốc 64.000 đồng/cổ phiếu, thấp nhất 2 tháng qua.

Với nhịp lao dốc này, giá trị tài sản của riêng Chủ tịch Hóa chất Đức Giang đã giảm gần 800 tỷ đồng và lùi xuống ngưỡng 4.500 tỷ đồng.

Trong quá khứ, xét trên bảng xếp hạng tài sản, ông Đào Hữu Huyền từng đứng thứ 38 trong số những người giàu nhất trên sàn chứng khoán Việt Nam năm 2025. Tuy nhiên, giai đoạn 2022-2024 mới là thời kỳ đỉnh cao khi có thời điểm ông vươn lên vị trí thứ 13 với khối tài sản đạt 8.305 tỷ đồng.

Hóa chất Đức Giang ra sao dưới thời ông Đào Hữu Huyền?

Tính đến cuối tháng 12/2025, Tập đoàn Hóa chất Đức Giang duy trì hệ sinh thái với 3 chi nhánh đặt tại Hưng Yên, Bình Dương và Lào Cai, cùng 8 công ty con hoạt động trải rộng từ sản xuất công nghiệp, logistics đến thể thao và bất động sản. Tổng vốn đầu tư vào các công ty con đạt 5.585 tỷ đồng.

Trong cấu trúc này, Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang - Lào Cai đóng vai trò "xương sống", chiếm khoảng một nửa tổng giá trị đầu tư. Đây là đơn vị tập trung vào sản xuất phốt pho và các hợp chất liên quan với hệ thống nhà máy quy mô lớn, gồm nhà máy phốt pho công suất 40.000 tấn/năm và nhà máy axit phosphoric trích ly công suất 160.000 tấn/năm, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.

Đáng chú ý, doanh nghiệp này còn nắm giữ 51% tại CTCP Phốt pho Apatit Việt Nam - một trong những nhà sản xuất phốt pho vàng lớn trong nước. Công ty gây chú ý trên thị trường với chính sách cổ tức tiền mặt ở mức cao, tổng tỷ lệ chi trả vượt 500% chỉ trong 3 năm sau khi giao dịch trên UPCoM.

Ở mảng đầu tư mới, Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang Nghi Sơn là dự án trọng điểm khi tập đoàn đã rót khoảng 1.000 tỷ đồng để phát triển tổ hợp hóa chất tại Thanh Hóa. Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến lên tới 12.000 tỷ đồng, triển khai theo nhiều giai đoạn.

Tại Tây Nguyên, Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang - Đắk Nông được thành lập để vận hành nhà máy sản xuất phân bón với công suất 200.000 tấn NPK và 4.800 tấn kali sunfat mỗi năm. Đồng thời, đơn vị này tiếp nhận nhà máy Cồn Đại Việt sau thương vụ mua lại năm 2024. Xa hơn, tập đoàn đặt mục tiêu phát triển tổ hợp bauxite - nhôm với tổng vốn đầu tư dự kiến lên tới 57.000 tỷ đồng.

Ngoài ra, thương vụ thâu tóm CTCP Ắc quy Tia Sáng năm 2023 được xem là bước đi nhằm chen chân vào chuỗi giá trị pin lithium - lĩnh vực gắn với xu hướng xe điện. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mảng này vẫn ở quy mô khá khiêm tốn với doanh thu dưới 200 tỷ đồng mỗi năm và lợi nhuận chỉ ở mức vài tỷ đồng.

Song song với công nghiệp hóa chất, doanh nghiệp cũng đẩy mạnh lấn sân sang bất động sản. Công ty TNHH MTV Bất động sản Đức Giang đã tăng vốn lên 1.000 tỷ đồng sau đợt góp thêm 500 tỷ đồng, chuẩn bị triển khai dự án đầu tay tại Hà Nội với tổng mức đầu tư khoảng 4.500 tỷ đồng. Theo kế hoạch, dự án bao gồm khu nhà ở thấp tầng, chung cư, trường học và hệ thống tiện ích, triển khai từ cuối năm 2025 và hoàn thành trong giai đoạn 2026-2030.

Về kết quả kinh doanh hợp nhất, năm 2025, tập đoàn ghi nhận doanh thu thuần đạt gần 11.266 tỷ đồng, tăng 14% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế tăng nhẹ lên 3.188 tỷ đồng. Việc vượt kế hoạch năm cho thấy hoạt động sản xuất cốt lõi vẫn duy trì được đà tăng trưởng nhất định, bất chấp bối cảnh thị trường không ít biến động.

Tuy nhiên, báo cáo tài chính riêng của công ty mẹ cho thấy doanh thu tài chính giảm gần 40% trong khi lợi nhuận ròng giảm hơn 35%.

Một loạt chỉ số tài chính cũng bắt đầu phát tín hiệu cần theo dõi sát. Hàng tồn kho tăng mạnh 70%, lên gần 1.700 tỷ đồng; chi phí xây dựng cơ bản dở dang tăng vọt từ 161 tỷ lên 797 tỷ đồng, chủ yếu tập trung tại dự án Khu công nghiệp Nghi Sơn.

Đáng chú ý hơn, nợ phải trả đã tăng gấp đôi, lên hơn 4.144 tỷ đồng. Đặc biệt, các khoản phải trả ngắn hạn tăng đột biến từ chưa đến 10 tỷ đồng lên hơn 1.273 tỷ đồng.

Minh Khánh