Vụ bắt cha con Chủ tịch Hóa chất Đức Giang: Một người phạm nhiều tội sẽ bị xử lý ra sao?

Ông Đào Hữu Huyền, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hóa chất Đức Giang bị tạm giam để điều tra về 3 tội danh: Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, vi phạm quy định về khai thác tài nguyên và gây ô nhiễm môi trường.

Trong khi đó, Đào Hữu Duy Anh – còn trai ông Huyền bị bắt về hành vi vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Ngoài ra, nhiều lãnh đạo và nhân sự chủ chốt tại các công ty thành viên cũng bị khởi tố, nâng tổng số bị can trong vụ án lên 14 người.

Ông Đào Hữu Huyền, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hóa chất Đức Giang vừa bị khởi tố

Phân tích vụ việc xảy ra tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang dưới góc độ pháp lý, luật sư Lê Hồng Vân - Đoàn Luật sư Hà Nội cho rằng, với hành vi vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên, theo Điều 227 BLHS 2015 sửa đổi, trường hợp phạm tội nhằm thu lợi bất chính từ nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên nước, dầu khí hoặc khoáng sản khác từ 500 triệu đồng trở lên; Khoáng sản trị giá 1 tỷ đồng trở lên… thì bị phạt tiền từ 1.5-5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 2-7 năm.

Trường hợp, pháp nhân thực hiện hành vi vi phạm tội này có thể bị phạt tiền đến 7 tỷ đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 1-3 năm.

Còn về hành vi gây ô nhiễm môi trường, theo Điều 235 BLHS 2015 sửa đổi, người nào thực hiện một trong các hành vi chôn, lấp, đổ, thải, xả thải ra môi trường trái pháp luật tùy theo khối lượng có thể bị phạt tù đến 7 năm.

Pháp nhân thương mại phạm tội này có thể bị phạt tiền tới 20 tỷ đồng hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn đến 3 năm, thậm chí thì bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.

Với hành vi vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, theo điều 221 BLHS 2015 sửa đổi, người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn thực hiện một trong những hành vi như giả mạo, khai man, thỏa thuận hoặc ép buộc người khác giả mạo, khai man, tẩy xóa tài liệu kế toán; Dụ dỗ, thỏa thuận hoặc ép buộc người khác cung cấp, xác nhận thông tin, số liệu kế toán sai sự thật; Để ngoài sổ kế toán tài sản của đơn vị kế toán hoặc tài sản liên quan đến đơn vị kế toán…gây thiệt hại từ 100-dưới 300 triệu đồng thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1-5 năm.

Phạm tội gây thiệt hại 1 tỷ đồng trở lên, thì bị phạt tù từ 10-20 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc làm công việc nhất định từ 1-5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Cũng theo luật sư Lê Hồng Vân, về trường hợp 1 người phạm nhiều tội, Thông tư liên tịch 01/2026/TTLT-VKSNDTC-BCA-BQP có hiệu lực thi hành từ 15-3 đã nêu rõ, nếu một người thực hiện nhiều hành vi phạm tội ở những thời điểm khác nhau và thuộc nhiều tội danh khác nhau nhưng bị phát hiện cùng một thời điểm, thì chỉ ra một quyết định khởi tố vụ án hình sự, một quyết định khởi tố bị can đối với các hành vi phạm tội, trong đó ghi rõ từng tội danh và điều, khoản của BLHS được áp dụng.

Trong quá trình xét xử cùng 1 lần một người phạm nhiều tội, Tòa án quyết định hình phạt đối với từng tội và tổng hợp hình phạt theo quy định nếu các hình phạt đã tuyên cùng là cải tạo không giam giữ hoặc cùng là tù có thời hạn, thì các hình phạt đó được cộng lại thành hình phạt chung; hình phạt chung không được vượt quá 3 năm đối với hình phạt cải tạo không giam giữ, 30 năm đối với hình phạt tù có thời hạn – luật sư Lê Hồng Vân nhấn mạnh.

Ngọc Minh