Vụ Hóa chất Đức Giang: Doanh nghiệp có giám đốc bị bắt là 'gà đẻ trứng vàng' cho tập đoàn

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa khởi tố Chủ tịch HĐQT Tập đoàn hóa chất Đức Giang Đào Hữu Huyền và Phó chủ tịch HĐQT Đào Hữu Duy Anh (con trai ông Huyền) cùng 12 bị can để làm rõ các vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng, quy định về khai thác tài nguyên và gây ô nhiễm môi trường.

Tính đến cuối năm 2025, Hóa chất Đức Giang có 3 chi nhánh trực thuộc hạch toán phụ thuộc (Hưng Yên. Bình Dương, Lào Cai) và 8 công ty con.

Các bị can đều là lãnh đạo, nhân viên công ty thuộc hệ sinh thái của Tập đoàn Hóa chất Đức Giang. Trong đó, tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang gồm: Đào Hữu Huyền (Chủ tịch HĐQT), Đào Hữu Duy Anh (Phó Chủ tịch HĐQT, nguyên Tổng Giám đốc), Đào Thị Mai (Kế toán trưởng), Hoàng Thúy Hà (Kế toán), Nguyễn Thị Phương Anh (Thủ quỹ).

Tại Tập đoàn Hóa chất Đức Giang Chi nhánh Lào Cai: Trịnh Quốc Khánh (Giám đốc), An Văn Bắng (Giám đốc mỏ Khai trường 25), Nguyễn Thị Hương (Kế toán trưởng).

Tại Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang Lào Cai các bị can gồm: Phạm Văn Hùng (Giám đốc), Phạm Thị Bích (Kế toán trưởng). Tại công ty này ông Đào Hữu Huyền giữ chức Chủ tịch HĐTV.

Tại CTCP Phốt pho Apatit Việt Nam các bị can gồm: Đặng Tiến Đức (Giám đốc), Phạm Thị Bích Phương (Kế toán trưởng).

Tại Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang Đắk Nông, các bị can gồm: Trần Minh Tuấn (Giám đốc), Nguyễn Thị Phương Thảo (Kế toán trưởng).

Các công ty con của Hóa chất Đức Giang.

Đức Giang Lào Cai

Về Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang Lào Cai được thành lập vào tháng 4/2009, có trụ sở chính đặt tại khu công nghiệp Tằng Loong, thuộc xã Tằng Loong, tỉnh Lào Cai - nơi cơ quan điều tra xác định xảy ra hành vi đổ trái phép hàng triệu tấn chất thải, trên diện tích hàng chục hecta tại địa bàn Khu công nghiệp Tằng Loỏng gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân trên địa bàn.

Người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang Lào Cai hiện là ông Phạm Văn Hùng (sinh năm 1984), chức vụ Giám đốc.

Hóa chất Đức Giang hiện nắm 100% vốn tại Hóa chất Đức Giang Lào Cai. Đây cũng là đơn vị được Hóa chất Đức Giang rót nhiều vốn nhất trong các công ty con, với giá trị gốc gần 2.800 tỷ đồng tại ngày 31/12/2025.

Giá trị các khoản đầu tư của Hóa chất Đức Giang tính đến cuối năm 2025. Nguồn: Báo cáo tài chính.

Hiện tại, Đức Giang Lào Cai chuyên sản xuất phốt pho và các hợp chất gốc phốt phát. Nổi bật nhất là nhà máy sản xuất phốt pho vàng lớn nhất cả nước có công suất 40.000 tấn/năm và nhà máy axit phosphoric trích ly có thể sản xuất axit trích ly đạt tiêu chuẩn xuất khẩu (mgpa) công suất 160.000 tấn/năm.

Bên cạnh đó, Hóa chất Đức Giang Lào Cai còn có nhà máy STPP và SHMP (chất phụ gia được dùng trong các ngành chế biến thực phẩm); Nhà máy Axit Phosphoric thực phẩm; Nhà máy Supe lân giàu; Nhà máy phân bón tổng hợp NPK hóa học; Nhà máy phân bón tổng hợp MAP; Nhà máy phụ gia thức ăn chăn nuôi; Xưởng sản xuất bao bì.

Nhìn vào hệ thống nhà máy trên, có thể thấy công ty ở Lào Cai chính là "gà đẻ trứng vàng" cho Hóa chất Đức Giang khi sở hữu nhiều mảng kinh doanh chính và đóng góp phần lớn lợi nhuận cho tập đoàn.

Nguồn: Báo cáo thường niên.

Giai đoạn 2020-2024, Hóa chất Đức Giang Lào Cai ghi nhận doanh thu thuần dao động 5.000-12.000 tỷ đồng, lãi sau thuế từ 800-4.900 tỷ đồng.

Đỉnh điểm vào năm 2022, doanh thu thuần công ty đạt 12.703 tỷ đồng và lãi sau thuế 4.912 tỷ đồng, tăng lần lượt 52%, 124% so cùng kỳ khi giá phốt pho vàng tăng. Nhờ vậy, công ty mẹ - Hóa chất Đức Giang cũng ghi nhận kết quả kinh doanh kỷ lục trong năm đó.

Đến năm 2023, lợi nhuận của Hóa chất Đức Giang Lào Cai giảm mạnh (2.668 tỷ đồng) do giá bán phốt pho vàng không còn cao như trước. Năm 2024, công ty báo lãi sau thuế 2.575 tỷ đồng.

Phốt pho Apatit Việt Nam

Theo tìm hiểu, một trong những nguồn cung cấp phốt pho vàng chủ lực cho Đức Giang Lào Cai đang đến từ - CTCP Phốt pho Apatit Việt Nam (Mã: PAT).

Hiện tại, 51% vốn Phốt pho Apatit Việt Nam do Đức Giang Lào Cai nắm giữ, số còn lại thuộc về Chủ tịch Hóa chất Đức Giang Đào Hữu Huyền (7,6% vốn) và con trai ông Huyền - Đào Hữu Duy Anh (9% vốn).

Nguồn: Báo cáo tài chính.

Phốt pho vàng hiện là sản phẩm chính chiếm 95% tỷ trọng cơ cấu doanh thu Phốt pho Apatit Việt Nam. 5% còn lại chủ yếu là các sản phẩm phụ từ quá trình sản xuất như xỉ phốt pho và ferro-phốt pho.

Tổng công suất sản xuất phốt pho vàng tại Việt Nam gần 125.000 tấn/năm. Với công suất 20.000 tấn/năm Phốt pho Apatit Việt Nam đang chiếm tỷ trọng 16% trên tổng công suất.

Năm 2022, khi giá phốt pho vàng lập đỉnh, Phốt pho Apatit Việt Nam cũng ghi nhận kết quả kinh doanh ấn tượng với hơn 960 tỷ đồng lãi sau thuế gấp 3,7 lần cùng kỳ (256 tỷ đồng). Kết quả này đã đóng góp trực tiếp vào lợi nhuận cho công ty mẹ.

Ngoài được biết đến danh xưng là “cháu” của Hóa chất Đức Giang, Phốt pho Apatit Việt Nam còn nổi tiếng với việc hào phóng với cổ đông khi thường xuyên trả cổ tức tiền mặt với tỷ lệ khủng.

Năm 2022 lên tới hơn 300%, năm 2023 đạt 100%, 2024 cán mốc 95%. Mới đây, công ty đã tạm ứng cổ tức năm 2025 cho cổ đông với tỷ lệ 100% (1 cổ phiếu nhận được 10.000 đồng).

Nguồn: Báo cáo tài chính.

Hóa chất Đức Giang – Đắk Nông

Ngoài sở hữu hệ sinh thái các doanh nghiệp ở phía Bắc, Hóa chất Đức Giang còn giữ 100% vốn của Công ty TNHH MTV Hóa chất Đức Giang Đắk Nông.

Công ty này được thành lập từ năm 2022, hiện có vốn điều lệ 600 tỷ đồng. Theo tìm hiểu, Đức Giang – Đắk Nông chịu trách nhiệm vận hành nhà máy sản xuất phân bón tại Khu công nghiệp Tâm Thắng, xã Tâm Thắng, huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông (nay là tỉnh Lâm Đồng) công suất 200.000 tấn NPK và 4.800 tấn Kali Sunfat mỗi năm.

Tình hình hoạt động và tình hình tài chính của các công ty con của Hóa chất Đức Giang năm 2024.

Về tình hình kinh doanh, năm 2022, Đức Giang Đắk Nông ghi nhận 7,8 tỷ đồng doanh thu, lỗ sau thuế 1,5 tỷ đồng. Bước sang năm 2025, doanh thu được cải thiện lên mức gần 54 tỷ đồng, song khoản lỗ sau thuế vượt 28 tỷ đồng.

Hoàng Anh