Khối ngành khoa học-công nghệ được lựa chọn nhiều

Thí sinh tìm hiểu thông tin tại Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học, cao đẳng năm 2026. (Ảnh: QUỲNH NGUYỄN)

Hơn 121.000 thí sinh xác nhận nhập học vào 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Những con số đó cho thấy lựa chọn của người học đang có sự dịch chuyển theo nhu cầu nhân lực và các lĩnh vực ưu tiên phát triển.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến ngày 21/8, đã có hơn 633.000 thí sinh xác nhận nhập học đại học, tăng khoảng 4,2% so với đợt 1 năm 2025. Quy mô tuyển sinh nhìn chung ổn định, tăng nhẹ, song đáng chú ý hơn là sự thay đổi trong cơ cấu ngành đào tạo được lựa chọn. Khoảng 212.600 thí sinh đã xác nhận nhập học vào các ngành STEM, chiếm 33,6% tổng số xác nhận nhập học đại học. Trong 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược thuộc phạm vi Nghị định số 179/2026/NĐ-CP có hơn 121.000 người đã xác nhận nhập học, chiếm khoảng 19,1%. Trong đó, hơn 11.000 thí sinh xác nhận theo học nhóm ngành khoa học cơ bản và khoảng 110.000 thí sinh lựa chọn các ngành ngành kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược.

Như vậy, sự thay đổi trong tuyển sinh năm nay không chỉ thể hiện ở số ngành được mở hay chỉ tiêu được phân bổ, mà đã thể hiện trong quyết định nhập học thực tế. Đây là tín hiệu đáng chú ý cho thấy cơ cấu nguồn nhân lực đang dịch chuyển rõ hơn về khoa học-công nghệ và những lĩnh vực đất nước đang cần.

Sự dịch chuyển này cũng được phản ánh qua điểm chuẩn tại một số trường đại học, khi các ngành khoa học-công nghệ tiếp tục thu hút nhiều thí sinh có kết quả thi cao.

Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, điểm chuẩn theo phương thức xét điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 dao động từ 20,06 đến 29,54 điểm. Chương trình tiên tiến Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo có điểm chuẩn cao nhất, 29,54 điểm; tiếp đó là Khoa học máy tính 29,27 điểm; Kỹ thuật Điều khiển-Tự động hóa 28,98 điểm; Kỹ thuật Vi điện tử và Công nghệ nano 28,64 điểm... Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Văn Yêm, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, điểm trúng tuyển có tăng so với năm 2025, nhất là ở nhóm ngành STEM. Sức hút của các ngành này được thúc đẩy bởi nhu cầu nhân lực của thị trường lao động và các chính sách khuyến khích đào tạo trong các lĩnh vực khoa học-công nghệ.

Ở Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, một số ngành thuộc khoa học cơ bản và công nghệ cũng có mức điểm đầu vào khá cao như Toán học 26,35 điểm, Khoa học dữ liệu 26,06 điểm... Tuy nhiên, STEM là một khối ngành rộng và có sự phân hóa sâu, vì vậy không thể hiểu tất cả các ngành STEM đều có điểm chuẩn cao.

Theo Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Nguyễn Tiến Thảo, bên cạnh các nhóm ngành vốn có mặt bằng điểm cao như sư phạm, sức khỏe, luật, một số ngành công nghệ mới đang hình thành những “cực điểm chuẩn cao”.

Trong nhóm trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, có nhiều chương trình lấy hơn 25 điểm; riêng các chương trình có tên liên quan vi mạch-bán dẫn, hơn 60% có điểm chuẩn từ 22,5 trở lên. Các nhóm máy tính, điện-điện tử, cơ khí, vật liệu cũng đã xuất hiện nhiều chương trình có nguồn tuyển tốt hơn 22,5 điểm. Những kết quả này phản ánh một thực tế người học đang quan tâm tới những lĩnh vực cụ thể gắn với công nghệ mới, nhu cầu nhân lực và triển vọng phát triển trong tương lai.

Cùng với xu hướng lựa chọn của người học, chính sách hỗ trợ của Nhà nước cũng đang được triển khai nhằm tăng sức hút đối với những lĩnh vực cần ưu tiên phát triển. Một điểm mới trong mùa tuyển sinh năm nay là chính sách học bổng theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP dành cho người học các lĩnh vực khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.

Kết quả xác nhận nhập học cho thấy hơn 121.000 sinh viên đã lựa chọn các ngành thuộc 15 nhóm chiến lược, trong đó khoảng 11.400 thuộc khoa học cơ bản và gần 109.700 thuộc kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược. Chính sách hỗ trợ đang tạo thêm động lực để người học cân nhắc những lĩnh vực có vai trò quan trọng đối với phát triển đất nước. Các lĩnh vực như khoa học cơ bản, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện hạt nhân, đường sắt, năng lượng mới, công nghệ biển… vì thế có thêm điều kiện thu hút nhân lực.

Bên cạnh các ngành công nghệ, một số lĩnh vực gắn với các chiến lược và dự án phát triển dài hạn của quốc gia như hàng hải, đường sắt cũng đã hình thành quy mô nhập học đáng kể. Đây là tín hiệu tích cực, cho thấy lựa chọn của người học bắt đầu mở rộng hơn theo nhu cầu phát triển dài hạn.

Đến thời điểm này, thí sinh trúng tuyển đợt 1 đã hoàn thành xác nhận nhập học trên hệ thống, chính thức bắt đầu hành trình mới tại trường đại học. Bộ Giáo dục và Đào tạo lưu ý thí sinh cần thực hiện các thủ tục theo đúng hướng dẫn chính thức của trường; kiểm tra kỹ học phí, học bổng, ký túc xá và các khoản phải nộp. Thí sinh đồng thời cần cảnh giác với đường link, tài khoản hoặc yêu cầu chuyển tiền không chính thức; các hình thức giả mạo giấy thông báo trúng tuyển hoặc gói học bổng không xác định.

Đối với các cơ sở đào tạo, khi phần lớn quy trình tuyển sinh đã được số hóa, việc nhập học cũng cần được tổ chức trên nền tảng dữ liệu, giảm đáng kể yêu cầu người học cung cấp lại những thông tin đã có trên hệ thống. Các trường cần đối soát dữ liệu nhanh, chính xác; xác định đúng đối tượng được xem xét hưởng chính sách học bổng; đồng thời khai thác dữ liệu tuyển sinh và nhập học để rà soát quy mô, cơ cấu ngành đào tạo, năng lực đào tạo và chất lượng đầu vào.

Từ năm 2026, dữ liệu tuyển sinh cần được theo dõi xuyên suốt quá trình của người học, từ đăng ký, xác nhận nhập học, duy trì học tập đến tốt nghiệp, việc làm và thu nhập. Nguồn dữ liệu này sẽ phục vụ việc sắp xếp, xét tuyển nguyện vọng, đồng thời cung cấp dữ liệu đầu vào cho quản trị chất lượng đào tạo và hoạch định chính sách.

QUỲNH NGUYỄN