Hoàn thiện pháp luật để thi đua, khen thưởng thực chất, kịp thời

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng được trình tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng tạo động lực mới cho phong trào thi đua yêu nước. Đồng chí Lê Hữu Trí - Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Khánh Hòa trả lời phỏng vấn Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa về những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện của dự án luật này.

Đồng chí Lê Hữu Trí.

- Thưa đồng chí, việc sửa đổi, bổ sung Luật Thi đua, khen thưởng lần này có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh hiện nay?

- Có thể khẳng định, việc sửa đổi Luật lần này không chỉ là yêu cầu về mặt kỹ thuật lập pháp, mà còn mang ý nghĩa chính trị sâu sắc nhằm tiếp tục thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng về công tác thi đua, khen thưởng trong tình hình mới.

Đặc biệt, trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về thi đua, khen thưởng có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, liên tục, không làm gián đoạn việc ghi nhận, tôn vinh các thành tích.

Quan trọng hơn, đây còn là giải pháp nhằm khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng phát triển đất nước trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

- Dự thảo Luật lần này nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Đồng chí nhìn nhận vấn đề này dưới góc độ chính trị - quản trị như thế nào?

- Chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong công tác thi đua, khen thưởng là bước cụ thể hóa quan điểm xuyên suốt của Đảng về xây dựng nền hành chính phục vụ, phát huy tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của các cấp, ngành.

Việc trao quyền nhiều hơn cho cơ sở sẽ giúp phát hiện kịp thời các nhân tố mới, điển hình tiên tiến, qua đó tạo sức lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội. Tuy nhiên, đi cùng với phân cấp phải là cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, bảo đảm khen thưởng đúng người, đúng việc, tránh hình thức, tràn lan, giữ vững kỷ luật, kỷ cương trong hệ thống.

Đây chính là yêu cầu hài hòa giữa “mở” về cơ chế và “chặt” về nguyên tắc.

Đồng chí Lữ Thanh Hải - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh trao bằng khen của UBND tỉnh cho các tập thể xuất sắc tại Hội nghị tổng kết công tác thi đua, khen thưởng năm 2025 và phát động phong trào thi đua năm 2026. Ảnh: VĨNH THÀNH

- Một điểm mới đáng chú ý là việc chú trọng khen thưởng đối với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Điều này mang thông điệp gì, thưa đồng chí?

- Điểm mới này thể hiện rất rõ tinh thần đổi mới tư duy trong công tác thi đua, khen thưởng.

Trong giai đoạn hiện nay, những đóng góp nổi bật cho sự phát triển của đất nước không chỉ đến từ quá trình tích lũy lâu dài mà còn từ những sáng kiến đột phá, những quyết định dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung.

Việc luật hóa các nội dung này sẽ tạo hành lang pháp lý để tôn vinh kịp thời những cá nhân, tập thể tiên phong trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số – những lĩnh vực then chốt quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.

Qua đó, góp phần hình thành hệ giá trị mới trong thi đua: Đề cao hiệu quả, thực chất và giá trị đóng góp.

- Theo đồng chí, việc hoàn thiện các quy định về Quỹ thi đua, khen thưởng và nguồn lực thực hiện có ý nghĩa như thế nào?

- Công tác thi đua, khen thưởng muốn đi vào thực chất thì phải gắn với nguồn lực bảo đảm thực hiện.

Do đó, việc rà soát, hoàn thiện các quy định về Quỹ thi đua, khen thưởng không chỉ là vấn đề tài chính, mà còn liên quan trực tiếp đến tính bền vững của chính sách. Nếu không đánh giá đầy đủ tác động ngân sách, rất dễ dẫn đến tình trạng mất cân đối hoặc làm giảm hiệu quả của công tác khen thưởng.

Tôi cho rằng, cần thiết kế cơ chế quản lý quỹ theo hướng công khai, minh bạch, sử dụng đúng mục đích, đồng thời bảo đảm tính linh hoạt để đáp ứng yêu cầu khen thưởng kịp thời.

- Đồng chí kỳ vọng gì vào việc Quốc hội thông qua dự án Luật này?

- Tôi kỳ vọng rằng, sau khi được Quốc hội thông qua, Luật sẽ tạo ra bước chuyển biến mạnh mẽ, toàn diện trong công tác thi đua, khen thưởng.

Không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện thể chế, Luật cần thực sự trở thành công cụ hữu hiệu để khơi dậy phong trào thi đua yêu nước sâu rộng, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống Nhân dân.

Quan trọng hơn, công tác thi đua, khen thưởng phải thực sự trở thành động lực tinh thần to lớn, cổ vũ những giá trị tốt đẹp, lan tỏa các tấm gương điển hình tiên tiến, qua đó củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!

TRÍ NGHĨA (thực hiện)