Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng: Khắc phục tính hình thức, dàn trải, nể nang trong thi đua, khen thưởng

Bảo đảm “đúng người, đúng thành tích, đúng mức độ cống hiến”

Góp ý vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng, các ĐBQH cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng và đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục làm rõ tính khả thi, đánh giá tác động và bảo đảm tính thống nhất của các quy định sửa đổi.

ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn (TP. Hải Phòng) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

ĐBQH Nguyễn Ngọc Sơn (TP. Hải Phòng) cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung luật lần này không chỉ nhằm bảo đảm vận hành bộ máy mới, mà quan trọng hơn là khắc phục tính hình thức, dàn trải, nể nang trong thi đua, khen thưởng. "Nếu chỉ sửa về thẩm quyền, thủ tục, hồ sơ mà chưa chạm đúng căn nguyên của bất cập, thì luật có thể mới về câu chữ nhưng chưa chắc tạo ra chuyển biến thực chất trong đời sống", đại biểu nêu vấn đề.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn nhận thấy, dự thảo Luật bổ sung nhiều tiêu chí, trường hợp, nội dung mới như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Tuy nhiên, nếu tiêu chí được mở rộng mà chuẩn mực kiểm chứng không chặt, thì hệ quả là "danh hiệu nhiều hơn nhưng giá trị tôn vinh lại giảm đi". Luật Thi đua, khen thưởng không thể chỉ nhằm bảo đảm “ai cũng có thể được xét”, mà phải bảo đảm “đúng người, đúng thành tích, đúng mức độ cống hiến”. Do đó, đại biểu đề nghị, cần tiếp tục hoàn thiện để công tác thi đua, khen thưởng đi vào thực chất.

Tại điểm b, khoản 1, Điều 1 dự thảo Luật (sửa đổi, bổ sung điểm d, khoản 2, Điều 5) quy định: “Chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể, hộ gia đình trực tiếp lao động, sản xuất, kinh doanh; cá nhân, tập thể công tác ở địa bàn biên giới, trên biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; cá nhân, tập thể có thành tích tiêu biểu mang lại hiệu quả thiết thực vì lợi ích chung, đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học và công nghệ”.

Các ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi tham dự thảo luận tại Tổ 11. Ảnh: Hồ Long

Góp ý vào nội dung này, ĐBQH Hà Thị Anh Thư (Quảng Ngãi) đề nghị bổ sung nội dung: chú trọng khen thưởng cá nhân, tập thể “dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung”. Lý lẽ là bởi, thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Việc bổ sung rõ tiêu chí này trong Luật sẽ tạo cơ sở pháp lý thống nhất để triển khai trong thực tiễn.

Đại biểu cũng nêu thực tế, ở một số nơi còn tình trạng né tránh, đùn đẩy, sợ sai, sợ trách nhiệm. Việc dự thảo Luật ghi nhận và tôn vinh rõ những cá nhân, tập thể dám đổi mới, dám đột phá vì lợi ích chung sẽ góp phần tạo môi trường khuyến khích hành động vì sự phát triển; đồng thời, sẽ giúp các cơ quan, đơn vị có căn cứ rõ ràng hơn khi xét khen thưởng.

Góp ý cụ thể về trách nhiệm của tổ chức, cá nhân Việt Nam nhận khen thưởng của cá nhân, tổ chức nước ngoài, ĐBQH Trần Thị Hồng An (Quảng Ngãi) nhận thấy, khoản 5 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 14 Luật hiện hành quy định theo hướng cởi mở, giảm thủ tục hành chính đối với việc cá nhân, tổ chức Việt Nam khi nhận hình thức khen thưởng của cá nhân, tổ chức nước ngoài; đồng thời, đã bổ sung quy định cấm liên quan ngay tại điều này.

ĐBQH Trần Thị Hồng An (Quảng Ngãi) phát biểu. Ảnh: Hồ Long

Các nội dung quy định của dự thảo Luật cơ bản phù hợp với chủ trương hội nhập quốc tế sâu rộng, bảo đảm hài hòa giữa mở cửa, hội nhập quốc tế và bảo đảm an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia dân tộc.

Ghi nhận điều này, song đại biểu Trần Thị Hồng An cũng đề nghị, cần tiếp tục rà soát để quy định chặt chẽ vừa bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức Việt Nam, đồng thời không ảnh hưởng quốc phòng, an ninh và đối ngoại, truyền thống văn hóa và lợi ích quốc gia, dân tộc. Đồng thời đề nghị chuyển khoản 2 Điều 14 (mới bổ sung) về hành vi bị nghiêm cấm để bảo đảm kỹ thuật văn bản, hoặc thiết kế lại nội dung khoản này cho phù hợp với tên điều luật và bảo đảm kỹ thuật văn bản luật.

Tiếp tục rà soát bảo đảm tính thống nhất và khả thi với một số quy định có liên quan

Đại biểu Trần Thị Hồng An nhấn mạnh, việc ban hành Luật nhằm cụ thể hóa chủ trương, quan điểm chỉ đạo của Đảng về công tác thi đua, khen thưởng gắn với chủ trương tinh gọn bộ máy, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng cường quốc phòng, an ninh, đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, nhất là các luật mới được ban hành trong thời gian qua; khắc phục cơ bản những bất cập, hạn chế hiện nay để công tác thi đua, khen thưởng về đúng giá trị cốt lõi, trở thành động lực thực chất thúc đẩy sự phát triển.

Quang cảnh thảo luận tại Tổ 11. Ảnh: Hồ Long

Về tiêu chuẩn xét khen thưởng, đại biểu Trần Thị Hồng An nhất trí bổ sung quy định về tiêu chuẩn xét khen thưởng tại khoản 19, 20, 21, 26 và 27 về đóng góp trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh và đối ngoại, nhằm bảo đảm toàn diện, đầy đủ trong công tác thi đua, khen thưởng.

Đại biểu cũng đề nghị sử dụng thống nhất cụm từ “quốc phòng, an ninh” hoặc cụm từ “quốc phòng, an ninh, đối ngoại” trong dự thảo Luật và bảo đảm thống nhất với quy định của Luật hiện hành; đồng thời, đề nghị, tiếp tục rà soát bảo đảm tính thống nhất và khả thi với một số quy định có liên quan của dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài dự kiến sẽ được Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp này.

Thanh Chi