Hoàn thiện Luật Đấu giá tài sản, ngăn thông đồng, bảo đảm cạnh tranh

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà phát biểu. Ảnh: Văn Tuyến

Phát biểu định hướng thảo luận, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà đề nghị các đại biểu làm rõ mối quan hệ giữa Luật Đấu giá tài sản với pháp luật chuyên ngành, nhất là pháp luật về đất đai, phá sản và thi hành án; phân định thẩm quyền quyết định đưa tài sản ra đấu giá, xác định giá, thời điểm và phê duyệt kết quả.

Đối với dự án Luật Luật sư (sửa đổi), cần xem xét sự cần thiết của quy định cho phép người không phải luật sư góp vốn vào công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên; đồng thời giới hạn tỷ lệ góp vốn và quyền tham gia quản lý, điều hành, bảo đảm tính độc lập nghề nghiệp, không để yếu tố thương mại chi phối hoạt động luật sư.

Bảo đảm cạnh tranh thực chất trong đấu giá tài sản

Thảo luận về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi), các đại biểu cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi luật, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm cạnh tranh thực chất, xác định giá trị tài sản phù hợp thị trường và hạn chế tiêu cực.

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Các đại biểu cho rằng cần xử lý đồng thời tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc và hành vi thông đồng, dàn xếp người tham gia, dìm giá hoặc tác động đến việc lựa chọn tổ chức đấu giá. Nếu chỉ tập trung xử lý hành vi bỏ cọc mà không kiểm soát được việc hạn chế cạnh tranh từ đầu, việc sửa luật sẽ chưa giải quyết đầy đủ những bất cập thực tiễn.

Do đó, cần phân định rõ phạm vi điều chỉnh giữa Luật Đấu giá tài sản và pháp luật chuyên ngành; xác định những nội dung áp dụng thống nhất và các ngoại lệ cần thiết, bảo đảm đồng bộ với pháp luật về đất đai, tài sản công, khoáng sản và thi hành án dân sự.

Đối với việc lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá, cần quy định rõ điều kiện chỉ định, nguyên tắc lựa chọn khách quan, trách nhiệm công khai kết quả và lý do lựa chọn, đồng thời kiểm soát xung đột lợi ích giữa người có tài sản và tổ chức đấu giá.

Quang cảnh thảo luận tổ đại biểu Đoàn Hà Nội sáng 19-10. Ảnh: Văn Tuyến

Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt nhấn mạnh nguy cơ thông đồng, “quây suất”, dìm giá trong đấu giá và cho rằng, cần kiểm soát cả quá trình tổ chức, từ tiếp cận hồ sơ, cung cấp thông tin đến tiếp nhận đăng ký, nhằm ngăn chặn việc móc nối giữa người tham gia, người có tài sản và tổ chức đấu giá. Với hành vi cản trở người khác hoặc thông đồng không trả giá, cần có cơ chế phát hiện, chứng minh và xử lý vi phạm phù hợp.

Về mức tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm khi đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân, đại biểu đồng tình cần ngăn tình trạng đầu cơ, bỏ cọc, nhưng lưu ý mức quá cao có thể hạn chế người có nhu cầu thực, làm giảm cạnh tranh. Vì vậy, cần quy định tiêu chí xác định mức đặt trước phù hợp; làm rõ việc chuyển thành tiền đặt cọc, hoàn trả và xử lý tiền đặt cọc khi không thanh toán hoặc cuộc đấu giá bị hủy không do lỗi của người tham gia. Thời hạn cấm tham gia đấu giá cũng cần căn cứ tính chất, mức độ và hậu quả vi phạm.

Đại biểu đề nghị quy định rõ việc lưu giữ, kiểm tra dữ liệu điện tử và trách nhiệm xử lý sự cố kỹ thuật. Với thủ tục rút gọn, cần bảo đảm công khai, cạnh tranh, giám sát; ngăn việc chia nhỏ tài sản để né tránh đấu giá trực tuyến bắt buộc.

Làm rõ trách nhiệm quản trị dữ liệu đấu giá

Quan tâm đến khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đại biểu Tạ Đình Thi đề nghị làm rõ kiến trúc hệ thống và trách nhiệm quản trị dữ liệu trong dự thảo luật.

Đại biểu Tạ Đình Thi thảo luận tại tổ. Ảnh: Văn Tuyến

Theo đại biểu, dự thảo Luật chưa phân định rõ cơ quan quản lý, đơn vị vận hành, dữ liệu gốc và dữ liệu đồng bộ, cũng như căn cứ xử lý khi thông tin giữa các hệ thống không thống nhất. Vì vậy, cần xác định Cổng đấu giá tài sản quốc gia là nguồn dữ liệu chính thức về thông báo, niêm yết và kết quả đấu giá; hệ thống đấu giá trực tuyến lưu giữ dữ liệu gốc của phiên đấu giá trực tuyến; trang thông tin của tổ chức hành nghề phải kết nối, đồng bộ với hệ thống quốc gia theo chuẩn dữ liệu do cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Đồng thời, cần quy định rõ trách nhiệm cập nhật, đồng bộ, sao lưu, phục hồi dữ liệu; yêu cầu xác thực, lưu vết, truy xuất và bảo toàn chứng cứ điện tử để phục vụ giải quyết khiếu nại, hủy kết quả đấu giá và xác định trách nhiệm bồi thường.

Dự thảo cũng cần bổ sung quy định xử lý sự cố kỹ thuật, mất kết nối, tấn công mạng, gián đoạn thanh toán; nguyên tắc thu phí sử dụng hệ thống và giá trị pháp lý của kết quả hiển thị, gắn với yêu cầu bảo mật, lưu trữ, bảo vệ dữ liệu cá nhân và bí mật kinh doanh.

Hoàn thiện quy định về tập sự, trách nhiệm nghề nghiệp luật sư

Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Góp ý dự án Luật Luật sư (sửa đổi), đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà cho rằng quy định về bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp bắt buộc của luật sư, tổ chức hành nghề luật sư tại dự thảo còn thiếu đồng bộ với Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022 và Bộ luật Dân sự năm 2015, tạo khoảng trống pháp lý trong bảo vệ quyền lợi khách hàng và quản trị rủi ro dịch vụ pháp lý.

Đại biểu cũng chỉ ra bất cập trong quy định miễn, giảm thời gian đào tạo, tập sự hành nghề luật sư đối với trợ giúp viên pháp lý và cơ chế thực hiện nghĩa vụ trợ giúp pháp lý của luật sư. Để bảo đảm bình đẳng giữa các chức danh tư pháp, thống nhất với Luật Trợ giúp pháp lý và Luật Viên chức, đại biểu đề nghị miễn đào tạo nghề luật sư đối với trợ giúp viên pháp lý hạng I và hạng II có từ 5 năm công tác trở lên; giảm 6 tháng đào tạo đối với trợ giúp viên pháp lý hạng III có từ 5 năm công tác trở lên.

Đại biểu Nguyễn Xuân Kỳ đề nghị làm rõ trách nhiệm của luật sư hướng dẫn đối với luật sư tập sự. Đồng thời, cần quy định người tập sự chỉ tham gia hoạt động tố tụng cùng luật sư hướng dẫn, không hoạt động tố tụng độc lập tại phiên tòa. Quy định này nhằm bảo đảm tính chuyên nghiệp, chất lượng tranh tụng và quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự.

Đại biểu Nguyễn Xuân Kỳ phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Cùng quan tâm đến chất lượng đào tạo luật sư, đại biểu Lê Nhật Thành đề nghị quy định rõ tiêu chí, điều kiện công nhận văn bản đào tạo nghề luật sư ở nước ngoài tại Việt Nam, tránh hợp thức hóa chứng chỉ đào tạo trực tuyến kém chất lượng hoặc do cơ sở không được thừa nhận cấp.

Đại biểu Lê Nhật Thành phát biểu thảo luận. Ảnh: Văn Tuyến

Đại biểu đề xuất chỉnh lý khoản 2 Điều 2 dự thảo theo hướng luật sư tập sự phải có giấy chứng nhận tốt nghiệp khóa đào tạo nghề luật sư tại Việt Nam hoặc văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam công nhận đào tạo nghề luật sư ở nước ngoài và đăng ký tập sự tại một Đoàn Luật sư.

Về chuyển đổi số trong quản lý, hành nghề luật sư, đại biểu đề nghị Chính phủ xây dựng lộ trình phù hợp, bảo đảm không tạo thêm rào cản tiếp cận dịch vụ pháp lý đối với người dân ở vùng khó khăn, vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Vân Hà - Văn Tuyến