Hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường hàng hóa phái sinh

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: L.Q

Hội nghị có sự tham gia của các cơ quan của Quốc hội, bộ, ngành, hiệp hội, doanh nghiệp và chuyên gia nhằm hoàn thiện dự thảo luật trước khi trình Quốc hội trong năm 2026.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, dự án Luật đã được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2026, dự kiến trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Thực tế, thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam đã có bước phát triển, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, trong đó có Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam. Tuy nhiên, khung pháp lý vẫn chưa hoàn thiện, chưa bao quát đầy đủ các đặc thù, như phân loại công cụ phái sinh, cơ chế thanh toán bù trừ, quản lý rủi ro và bảo vệ nhà đầu tư.

Trong bối cảnh giá hàng hóa thế giới biến động mạnh, nhu cầu phòng ngừa rủi ro ngày càng gia tăng, gây áp lực lớn lên điều hành kinh tế, càng cho thấy vai trò quan trọng của công cụ phái sinh trong ổn định sản xuất – kinh doanh. Bên cạnh đó, các giao dịch không thông qua sở giao dịch vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro và tranh chấp pháp lý, đặt ra yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý đồng bộ, rõ ràng hơn.

Cần hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường hàng hóa phái sinh. Ảnh: SGD

Việc xây dựng luật còn mang lại cơ hội đầu tư minh bạch, giúp người sản xuất chủ động hơn trong việc định giá bán, giảm thiểu rủi ro, góp phần nâng cao vai trò của Việt Nam trong chuỗi định giá hàng hóa toàn cầu.

Cơ quan soạn thảo cho hay, dự thảo luật được xây dựng trên 6 nhóm chính sách lớn, gồm: Tổ chức hạ tầng thị trường; hoàn thiện pháp lý; phát triển sản phẩm và chuẩn hóa giao dịch; quản lý rủi ro, giám sát và bảo vệ nhà đầu tư; mô hình quản lý nhà nước; thúc đẩy hội nhập quốc tế. Định hướng là xây dựng luật theo nguyên tắc khung pháp lý cơ bản, giao Chính phủ quy định chi tiết nhằm bảo đảm tính linh hoạt và phù hợp thông lệ quốc tế.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất mô hình sở giao dịch hàng hóa phái sinh và trung tâm thanh toán bù trừ hoạt động độc lập nhằm tăng cường an toàn hệ thống; thiết lập cơ chế giám sát tập trung, phân loại nhà đầu tư; xây dựng cơ chế liên thông với các sở giao dịch hàng hóa quốc tế...

Lam Giang