HĐND thành phố Hà Nội đổi mới giám sát để tháo gỡ điểm nghẽn thực thi chính sách

Đột phá thể chế tạo động lực tăng trưởng

Theo Phó Chủ tịch HĐND thành phố, để đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ giao tại Nghị quyết số 02-NQ/TW về Xây dựng và phát triển Thủ đô, Luật Thủ đô năm 2026 với cơ chế phân cấp, phân quyền rất triệt để, toàn diện, HĐND thành phố Hà Nội xác định hành động thực tế phải chứng minh được hiệu quả của các chủ trương bằng những chuyển biến cụ thể.

Với những đột phá về thể chế, trong 6 tháng đầu năm 2026, Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của thành phố với tăng trưởng kinh tế đạt 8,22% (mức cao nhất giai đoạn 2021-2026); đóng góp 12,42% GDP cả nước; thu ngân sách chiếm 26,8% tổng thu ngân sách cả nước...

Quang cảnh diễn đàn. Ảnh: media.quochoi.vn

Đồng chí Phạm Thị Thanh Mai cho biết, thời gian qua, HĐND thành phố đã kịp thời ban hành các nghị quyết triển khai Luật Thủ đô, có hiệu lực ngay cùng thời điểm Luật Thủ đô từ ngày 1-7-2026. Các nghị quyết của HĐND thành phố trực tiếp tác động đến các động lực tăng trưởng kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Các nghị quyết đã khơi thông nguồn lực đầu tư, đặc biệt là nguồn vốn ngoài ngân sách với tổng mức đầu tư các dự án đối tác công - tư, được HĐND thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư từ tháng 11-2025 đến nay đạt 1,98 triệu tỷ đồng, gấp hơn 5 lần kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025.

Cùng với đó, các nghị quyết thúc đẩy mô hình kinh tế mới đã mở rộng dư địa mới cho tăng trưởng, như: Mô hình kinh tế đêm, kinh tế bạc, kinh tế tuần hoàn; đồng thời tạo các không gian phát triển mới như không gian ngầm, không gian tầm thấp và phát triển đô thị tại các khu vực TOD.

Các nghị quyết thúc đẩy đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) trong tăng trưởng thông qua phát triển khoa học, công nghệ đã thiết lập hành lang pháp lý vượt trội để làm chủ các công nghệ mới như: AI, chip bán dẫn; thúc đẩy hạ tầng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số; triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ mới và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp.

Các đồng chí lãnh đạo Quốc hội tham dự diễn đàn. Ảnh: media.quochoi.vn

Phân cấp đến đâu, kiểm soát quyền lực đến đó

Đứng trước yêu cầu thực hiện bằng được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026-2031, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Thị Thanh Mai cho biết, HĐND thành phố tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hoạt động giám sát.

Trước hết là đổi mới tư duy giám sát. Trước đây, trọng tâm là giám sát song hành với các chuyên đề đối với các chính sách đã triển khai, có sản phẩm hoặc đã hoàn thành, trong bối cảnh thực hiện hình chính quyền địa phương hai cấp (với mức độ phân cấp rất mạnh) hiện nay, quan điểm của Thường trực HĐND thành phố là phân cấp đến đâu, kiểm soát quyền lực đến đó; giám sát để thúc đẩy tốc độ và chất lượng thực thi chính sách.

"Xác định đây là động lực then chốt cho tăng trưởng trong giai đoạn hiện nay,Thường trực HĐND thành phố đã thiết lập và vận hành ngay cơ chế giám sát song hành để đồng hành, tháo gỡ điểm nghẽn, kiểm soát quyền lực và nâng cao chất lượng quản trị địa phương. Không chờ thực hiện xong mới giám sát mà chủ động giám sát ngay từ khâu bắt đầu xây dựng chính sách trong quá trình thực thi chính sách", đồng chí Phạm Thị Thanh Mai nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Thị Thanh Mai phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: media.quochoi.vn

Bên cạnh đó, HĐND thành phố chuyển đổi phương thức giám sát truyền thống sang giám sát thường xuyên dựa trên dữ liệu thực, kết hợp giám sát trọng tâm, trọng điểm. HĐND kiến tạo chuẩn mực quản trị mới thông qua mô hình "một điểm đến cho mọi nhiệm vụ" để xác lập quy chuẩn phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan hành chính và cơ quan dân cử để phục vụ công tác giám sát thường xuyên.

Thời gian qua, HĐND thành phố sử dụng dữ liệu từ ứng dụng Công dân Thủ đô số iHanoi để theo dõi, giám sát việc tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của nhân dân và đã đạt hiệu quả cao. Đến nay có 164.000 lượt phản ánh, kiến nghị được Thường trực HĐND giao các Ban của HĐND theo dõi, đồng thời giao nhiệm vụ cho Thường trực HĐND 126 xã, phường cùng giám sát trên địa bàn theo thời gian thực, đặc biệt đối với các chỉ tiêu thu, chi ngân sách và giải ngân đầu tư công...

Theo Phó chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội, phương thức giám sát mới đã tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực thi của các cấp, các ngành; thúc đẩy nhanh tiến trình triển khai nhiệm vụ và rút gọn quy trình thực hiện.

HĐND thành phố Hà Nội cũng giám sát có trọng tâm, tập trung vào các lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ, rủi ro. Trên cơ sở các định hướng chiến lược, HĐND thành phố xây dựng kế hoạch giám sát, tập trung vào việc lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu trong các trường hợp đặc biệt, các dự án khẩn cấp và các dự án lớn theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 của Quốc hội.

Đại biểu phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: media.quochoi.vn

Đề xuất giám sát văn bản quy phạm pháp luật theo vòng đời

Đặc biệt, HĐND thành phố Hà Nội tăng cường công khai, minh bạch thông qua hoạt động chất vấn - hình thức giám sát được đánh giá hiệu quả nhất của HĐND.

Với việc phân cấp, phân quyền, ủy quyền mạnh mẽ của chính quyền thành phố, đối tượng chịu sự giám sát và chất vấn trực tiếp không chỉ là thủ trưởng các cơ quan, đơn vị cấp thành phố mà còn bao gồm chủ tịch UBND các xã, phường và người đứng đầu các đơn vị sự nghiệp thuộc xã, phường... đã tạo sự chuyển biến với thông điệp: Giám sát theo nhiệm vụ, không phân biệt thành phố hay xã, phường.

Bên cạnh đó, Thường trực HĐND thành phố tranh thủ sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng thông qua Quy chế phối hợp giữa Thường trực HĐND thành phố và Ủy ban Kiểm tra Thành ủy. Quy chế này bảo đảm sự phối hợp xuyên suốt từ kiểm tra, giám sát của Đảng đến giám sát của HĐND trong toàn bộ quá trình xây dựng và thực thi chính sách. Đồng thời, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố cũng phối hợp chặt chẽ với HĐND thành phố trong thực hiện các nhiệm vụ giám sát.

Phó Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phạm Thị Thanh Mai cho biết, thời gian qua, HĐND thành phố thực hiện giám sát theo nhiệm vụ, không phân biệt cấp thành phố hay xã, phường Ảnh: media.quochoi.vn

Với chiến lược hành động trong thời kỳ mới, HĐND thành phố kiến nghị Đảng ủy Quốc hội sớm hoàn thiện Đề án tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND để báo cáo Bộ Chính trị, tạo cơ sở lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất và triển khai hiệu quả Luật Hoạt động giám sát.

HĐND thành phố Hà Nội cũng kiến nghị về việc nghiên cứu hướng dẫn giám sát văn bản quy phạm pháp luật theo vòng đời để đành giá quá trình thực thi, những điểm nghẽn pháp lý mới có thể phát sinh khi văn bản đi vào cuộc sống. Đồng thời, cần thiết lập kênh tiếp nhận phản ánh của người dân, doanh nghiệp về các văn bản cản trở sự phát triển để đưa vào quy trình giám sát khẩn cấp và yêu cầu giải trình kịp thời.

Thịnh An