Giữ vững an ninh biên giới

Phòng Quản lý xuất nhập cảnh phối hợp với Công an xã Sơn Vĩ, Đồn Biên phòng cửa khẩu Săm Pun và lực lượng chức năng nước láng giềng tuyên truyền pháp luật cho Nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc.

Nhận diện nguy cơ

Tuyên Quang có hơn 277 km đường biên giới, trải dài qua 17 xã biên giới, với gần 300 nghìn người thuộc 17 dân tộc cùng sinh sống. Trên toàn tuyến hiện có 437 mốc quốc giới, 1 cửa khẩu quốc tế, 2 cửa khẩu song phương, 1 cửa khẩu phụ và 12 lối mở, tiếp giáp với tỉnh Vân Nam và Quảng Tây (Trung Quốc). Đây là điều kiện thuận lợi để thúc đẩy hợp tác, giao lưu kinh tế, văn hóa giữa cư dân hai bên biên giới, song cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và giữ gìn an ninh, trật tự.

Những năm gần đây, tình hình xuất, nhập cảnh trái phép trên tuyến biên giới đã có nhiều chuyển biến tích cực. Việc phía Trung Quốc đầu tư hệ thống hàng rào, camera giám sát, thiết bị cảnh báo dọc tuyến; sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng chức năng hai nước trong tuần tra, kiểm soát, trao đổi thông tin đã góp phần kiềm chế đáng kể các hành vi vi phạm. Tuy nhiên, vẫn còn không ít những nguy cơ tiềm ẩn chưa được loại bỏ hoàn toàn.

Địa hình chủ yếu là núi cao, chia cắt mạnh, nhiều đường mòn, lối mở xuyên rừng; dân cư phân tán, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số; đời sống ở một số địa bàn còn nhiều khó khăn; quan hệ thân tộc, hôn nhân xuyên biên giới được hình thành từ nhiều thế hệ là những yếu tố khách quan khiến công tác quản lý biên giới luôn đứng trước không ít thách thức. Chỉ cần một người dân thiếu hiểu biết pháp luật, một đối tượng vì lợi ích trước mắt tiếp tay cho các đường dây môi giới, hay một kẽ hở trong công tác quản lý cũng có thể dẫn đến các hành vi xuất, nhập cảnh trái phép, tội phạm xuyên quốc gia phát sinh.

Qua khảo sát, lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng đã xác định 55 vị trí, đường mòn, lối mở có nguy cơ bị các đối tượng lợi dụng để tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép và thực hiện các hoạt động vi phạm pháp luật. Từ năm 2025 đến nay, lực lượng chức năng đã khởi tố 18 vụ tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài; phát hiện, xử lý 5 vụ buôn lậu, 1 vụ mua bán người; xử lý nhiều trường hợp vi phạm quy định về xuất, nhập cảnh trái phép. Đó là lời cảnh báo về tính chất phức tạp của tình hình trên tuyến biên giới, nơi cuộc đấu tranh giữa lực lượng chức năng với các loại tội phạm vẫn diễn ra âm thầm nhưng quyết liệt từng ngày.

Thượng tá Trần Anh Tuyên, Đội trưởng Đội Quản lý xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh cho biết: Điều đáng chú ý là phương thức, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi. Chúng lợi dụng mạng xã hội để kết nối, môi giới việc làm; lợi dụng quan hệ thân tộc hai bên biên giới để lôi kéo, dụ dỗ người dân vượt biên trái phép; thậm chí móc nối hình thành các đường dây tổ chức đưa người xuất cảnh trái phép vì mục đích lao động hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác. Trong khi đó, nhu cầu tìm kiếm việc làm, cải thiện thu nhập của một bộ phận người dân vùng biên vẫn là yếu tố dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng nếu công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và bảo đảm sinh kế chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.

Các thôn ở xã Xín Mần ký cam kết thực hiện mô hình “Xã biên giới không có xuất nhập cảnh trái phép”.

Phòng tuyến của lòng dân

Giữa những dãy núi nối tiếp nhau của vùng biên Xín Mần, những cột mốc quốc giới vẫn ngày đêm lặng lẽ khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Dưới chân núi, cuộc sống của đồng bào các dân tộc Mông, Nùng, La Chí vẫn bình yên với nương ngô, ruộng lúa, phiên chợ vùng cao và những cung đường dẫn về từng bản nhỏ. Xuất phát từ yêu cầu bảo đảm an ninh biên giới trong tình hình mới, Xín Mần được tỉnh lựa chọn là một trong hai địa phương đầu tiên triển khai thí điểm mô hình “Xã biên giới không có xuất nhập cảnh trái phép”.

Toàn xã có 22 thôn với 3.834 hộ, gần 20.000 khẩu, quản lý 16,031 km đường biên giới cùng 27 cột mốc quốc giới. Trong hơn 1 năm qua, lực lượng chức năng đã tiếp nhận 70 công dân Việt Nam do phía Trung Quốc trao trả và xử lý 4 trường hợp vi phạm quy định về xuất, nhập cảnh trái phép. Qua rà soát thực địa, các lực lượng chức năng cũng xác định một số khu vực có nguy cơ bị các đối tượng lợi dụng để tổ chức đưa người vượt biên trái phép.

Theo đồng chí Thèn Văn Tiến, Chủ tịch UBND xã Xín Mần, điều cốt lõi của mô hình là để người dân hiểu, đồng thuận và tự giác chấp hành pháp luật. Vì vậy, cùng với tuyên truyền, phổ biến các quy định về xuất, nhập cảnh, địa phương gắn việc xây dựng mô hình với phát triển kinh tế, tạo việc làm, hỗ trợ người dân tiếp cận các chương trình lao động hợp pháp, từng bước xóa bỏ những nguyên nhân dẫn đến vi phạm.

Chủ trương này nhanh chóng nhận được sự đồng thuận của người dân. Anh Vàng Văn Ngọc, Trưởng thôn Xín Mần chia sẻ: Sau khi sáp nhập 3 thôn Xín Mần, Lao Pờ và Quán Dìn Ngài, thôn hiện có 233 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông, Nùng. Ngay khi mô hình phát động, 100% hộ dân trong thôn đã ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật về xuất, nhập cảnh. Các tổ an ninh trật tự, tổ tự quản đường biên, cột mốc được củng cố, thường xuyên phối hợp với lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng nắm chắc tình hình địa bàn, kịp thời phát hiện, cung cấp thông tin về những dấu hiệu nghi vấn.

Xã Bạch Đích cũng đang quyết liệt triển khai mô hình với nhiều cách làm hay gắn với điều kiện thực tiễn. Với đặc thù nằm trên tuyến biên giới dài hơn 22 km, tiếp giáp với hương Dương Vạn, huyện Malypho, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) và có một lối mở tại mốc 358, nơi đây có hoạt động đi lại thăm thân giữa dân cư hai bên đông đúc. Trong 6 tháng đầu năm 2026 đã có 2.941 lượt công dân Trung Quốc nhập cảnh hợp pháp vào địa bàn và 13.354 lượt công dân trên địa bàn xuất cảnh hợp pháp sang Trung Quốc.

Thượng tá Hầu Mí Dình, Phó Trưởng Công an xã Bạch Đích cho biết: Ngay sau khi mô hình triển khai, Ban Chỉ đạo đã được thành lập; Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và các thôn đồng loạt ký cam kết thực hiện. Mục tiêu đặt ra không chỉ là 100% cán bộ, đảng viên và hộ dân được tuyên truyền, phổ biến pháp luật. Mô hình chỉ thực sự thành công khi người dân không còn coi việc phòng, chống xuất nhập cảnh trái phép là nhiệm vụ của lực lượng chức năng, mà là trách nhiệm của chính mình. Khi đó, mỗi người dân sẽ trở thành một tuyên truyền viên, mỗi gia đình là một điểm tựa, mỗi thôn bản là một mắt xích trong bảo vệ chủ quyền và giữ gìn an ninh biên giới.

Đồn Biên phòng Bạch Đích vận động người dân vùng biên không vi phạm pháp luật, tập trung phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững.

Phủ kín “lá chắn” trên toàn tuyến biên giới

Từ kết quả bước đầu tại xã Xín Mần và Bạch Đích, mục tiêu của tỉnh không chỉ dừng lại ở việc xây dựng những mô hình điểm, mà hướng tới hình thành một “lá chắn” thống nhất trên toàn tuyến biên giới. Lực lượng Công an sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ đội Biên phòng, cấp ủy, chính quyền địa phương và các tổ chức chính trị - xã hội từng bước nhân rộng mô hình đến 15 xã biên giới còn lại, phù hợp với đặc điểm dân cư, địa hình và tình hình an ninh của từng địa bàn.

Đại tá Nguyễn Thành Chung, Phó Giám đốc Công an tỉnh khẳng định: Công an tỉnh sẽ hoàn thiện các tiêu chí, giải pháp để nhân rộng mô hình trên toàn tuyến biên giới, gắn với phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Đồng thời, tiếp tục rà soát các địa bàn trọng điểm, quản lý chặt cư trú, các trường hợp có nguy cơ bị lôi kéo, dụ dỗ xuất cảnh trái phép; tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý dân cư, quản lý xuất nhập cảnh; duy trì tuần tra, kiểm soát, trao đổi thông tin, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm ngay từ khu vực biên giới. Đặc biệt, đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật bằng nhiều hình thức đa dạng, phong phú, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín, các tổ tự quản trong bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở.

Khi ý thức thượng tôn pháp luật được vun đắp từ từng cá nhân, gia đình, thôn bản; khi mỗi người dân đều chủ động phát hiện, tố giác và ngăn ngừa các hành vi xuất, nhập cảnh trái phép chính là nền tảng để xây dựng khu vực biên giới ổn định, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo vững chắc an ninh biên giới quốc gia trong giai đoạn hiện nay.

Bài, ảnh: Hạ Hòa

Ứng dụng công nghệ, ngăn chặn xuất, nhập cảnh trái phép

Đại tá Đào Hồng Hà Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh

Để ngăn chặn hiệu quả hoạt động xuất, nhập cảnh trái phép trên địa bàn biên giới tỉnh Tuyên Quang, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh xác định phải triển khai đồng bộ các giải pháp mang tính đột phá, lấy phòng ngừa từ sớm, từ xa là trọng tâm, kết hợp chặt chẽ giữa biện pháp nghiệp vụ với ứng dụng khoa học, công nghệ.

Trước hết, tiếp tục xây dựng hệ thống quản lý, giám sát biên giới thông minh; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), camera giám sát, thiết bị bay không người lái (UAV) và các nền tảng số để phát hiện, cảnh báo sớm các dấu hiệu vi phạm. Đồng thời, tập trung xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín và các tổ tự quản đường biên, mốc giới trong phát hiện, tố giác các hành vi xuất, nhập cảnh trái phép. Tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng nước bạn và các địa phương giáp biên nhằm kịp thời đấu tranh, triệt phá các đường dây tổ chức, môi giới đưa người xuất, nhập cảnh trái phép. Đặc biệt, chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật bằng nhiều hình thức linh hoạt, phù hợp với từng địa bàn, từng nhóm đối tượng; đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm để nâng cao tính răn đe, góp phần giữ vững chủ quyền lãnh thổ, bảo đảm an ninh biên giới quốc gia.

Tuyên truyền sâu rộng

Đồng chí Nguyễn Việt Tuân Chủ tịch UBND xã Thàng Tín

Thực hiện mô hình “Xã biên giới không có xuất nhập cảnh trái phép”, chúng tôi xác định công tác tuyên truyền phải đi trước một bước và được thực hiện thường xuyên, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Ngoài việc phối hợp chặt chẽ với lực lượng Biên phòng, Công an tổ chức các buổi tuyên truyền tập trung, xã còn phát huy vai trò của đội ngũ bí thư chi bộ, trưởng thôn, người có uy tín, già làng đến từng hộ gia đình để vận động, giải thích những quy định của pháp luật và những hệ lụy từ hành vi xuất, nhập cảnh trái phép. Đồng thời, lồng ghép nội dung tuyên truyền vào các cuộc họp thôn, sinh hoạt đoàn thể, sử dụng hệ thống loa truyền thanh và các nhóm mạng xã hội để thông tin kịp thời. Khi người dân hiểu rõ trách nhiệm và chủ động tham gia phát hiện, tố giác vi phạm, mô hình sẽ phát huy hiệu quả bền vững, góp phần giữ vững an ninh, chủ quyền biên giới.

Vận động người dân bảo vệ đường biên, mốc giới

Thượng tá Thèn Văn Thắng Trưởng Công an xã Xín Mần

Việc triển khai mô hình “Xã biên giới không có xuất nhập cảnh trái phép” ở Xín Mần có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, giữ vững an ninh trật tự khu vực biên giới và xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Mô hình không chỉ góp phần ngăn chặn hiệu quả tình trạng xuất nhập cảnh trái phép, phòng ngừa các loại tội phạm xuyên biên giới như buôn lậu, mua bán người, ma túy, mà còn nâng cao nhận thức của người dân về những rủi ro của việc xuất cảnh trái phép, từ đó lựa chọn con đường lao động, hợp tác quốc tế hợp pháp, an toàn. Đặc biệt, mô hình phát huy sức mạnh của phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng mỗi người dân trở thành một “cột mốc sống”, chung tay bảo vệ đường biên, cột mốc và giữ gìn cuộc sống bình yên, góp phần xây dựng xã Xín Mần phát triển bền vững.

Mỗi người dân là một “cột mốc sống”

Ông Sùng Seo Tỏa Người có uy tín thôn Hòa Sì Pan, xã Tùng Vài

Với vai trò người uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tôi thường xuyên phối hợp với cấp ủy, chính quyền, lực lượng biên phòng và các đoàn thể tuyên truyền, giải thích cho bà con hiểu rõ những quy định của pháp luật cũng như những hệ lụy của việc xuất, nhập cảnh trái phép. Tôi luôn lựa chọn cách nói gần gũi, dễ hiểu, gắn với những câu chuyện, trường hợp thực tế để bà con dễ tiếp thu và nâng cao nhận thức. Đồng thời, vận động người dân tích cực tham gia bảo vệ đường biên, mốc giới, thông báo cho chính quyền và lực lượng chức năng khi phát hiện các đối tượng môi giới, tổ chức đưa người xuất, nhập cảnh trái phép. Tôi tin rằng, khi mỗi người dân đều nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, cùng chung tay giữ gìn an ninh biên giới thì bản làng sẽ ngày càng bình yên, đời sống của Nhân dân sẽ ổn định và phát triển bền vững.