Thi hành án dân sự trên quê hương cụ Huỳnh Thúc Kháng

Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan trong tổ chức cưỡng chế thi hành án, góp phần nâng cao hiệu quả công tác thi hành án dân sự.

Từ Sắc lệnh lịch sử của cụ Huỳnh

Ngay sau khi thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ngày 24/1/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ban hành Sắc lệnh số 13 quy định Ban Tư pháp có trách nhiệm “Thi hành những mệnh lệnh của các Thẩm phán cấp trên”. Đây là Sắc lệnh đặt cơ sở pháp lý đầu tiên cho tổ chức thi hành án dân sự, đồng thời khẳng định thi hành án dân sự đã sớm trở thành công cụ quan trọng tham gia bảo vệ chính quyền nhân dân non trẻ ngay từ những ngày đầu của cách mạng.

Ngày 19/7/1946, căn cứ đề nghị của Bộ trưởng Bộ Tư pháp Vũ Đình Hòe, cụ Huỳnh Thúc Kháng, quyền Chủ tịch nước, đã ký Sắc lệnh số 130 ấn định thể thức thi hành phải ghi trên các bản toàn sao hay trích sao án hoặc mệnh lệnh. Trong đó Điều thứ nhất Sắc lệnh đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thi hành án, là mệnh lệnh được “truyền” từ Chủ tịch Chính phủ, người giữ vị trí đứng đầu của đất nước và Điều thứ ba Sắc lệnh nhấn mạnh các cấp chính quyền phải có trách nhiệm giúp đỡ, chịu trách nhiệm thi hành mệnh lệnh, bản án.

Ngày 5/3/2013, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 397/QĐ-TTg lấy ngày 19/7 hằng năm là “Ngày truyền thống Thi hành án dân sự”. Từ đó, ngày 19/7/1946 và Sắc lệnh số 130 của cụ Huỳnh Thúc Kháng đi vào lịch sử ngành Tư pháp, các cơ quan thi hành án dân sự và lòng tự hào của các thế hệ cán bộ, công chức làm công tác thi hành án dân sự.

Quê hương cụ Huỳnh Thúc Kháng nay là xã Thạnh Bình, thành phố Đà Nẵng. Cuộc đời và sự nghiệp của cụ Huỳnh Thúc Kháng là hiện thân sinh động của lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần trách nhiệm trước dân tộc, khí tiết kiên trung và ý chí vượt qua mọi khó khăn, thử thách.

Tiếp nối truyền thống đó, trên quê hương xứ Quảng hôm nay đang chuyển mình, vươn lên để trở thành đô thị sinh thái và thông minh, là khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm công nghiệp, logistics, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và thành phố du lịch, đáng sống, đẳng cấp khu vực châu Á.

Trong bối cảnh đó, việc giữ vững kỷ cương pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức và công dân càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Đây cũng chính là trách nhiệm và sứ mệnh của Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng trong việc bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được thực thi nghiêm minh, tiếp nối tinh thần trách nhiệm, ý chí phụng sự Tổ quốc và nhân dân mà cụ Huỳnh Thúc Kháng đã dành trọn cuộc đời vun đắp.

Dấu ấn thực thi công lý

Tự hào trên miền đất quê hương cụ Huỳnh Thúc Kháng, ngay sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, Thi hành án dân sự thành phố Đà Nẵng đã tích cực, khẩn trương sắp xếp tổ chức theo mô hình 1 cấp thành phố, gồm 17 phòng, 239 công chức và 53 người lao động.

Đảng bộ Thi hành án dân sự thành phố được thành lập thuộc Đảng ủy UBND thành phố với số lượng 193 đảng viên và 15 chi bộ trực thuộc, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng thống nhất, xuyên suốt trong việc thực hiện nhiệm vụ thi hành án trên địa bàn thành phố. Sau sắp xếp, tổng số việc phải giải quyết của thành phố gần 34.000 việc (xếp 11/34 tỉnh, thành), với số tiền phải thi hành gần 35.000 tỷ đồng (xếp 3/34 tỉnh, thành).

Để công tác thi hành án dân sự vận hành thông suốt theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, ngay sau Đại hội đại biểu lần thứ I Đảng bộ thành phố (nhiệm kỳ 2025 - 2030), Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Chỉ thị số 03-CT/TU về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành án dân sự, thi hành án hành chính và thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế trên địa bàn thành phố.

Trong đó xác định, đây không chỉ là nhiệm vụ riêng của cơ quan thi hành án mà cũng là trách nhiệm của cấp ủy và chính quyền các cấp, là nhiệm vụ thường xuyên có tính bắt buộc cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện, gắn với thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, trật tự ở địa phương.

Năm 2025, năm đầu tiên sau sắp xếp, Thi hành án dân sự thành phố đã đạt nhiều kết quả khởi sắc, qua đó khẳng định hiệu lực, hiệu quả trong thực thi công lý.

Trong đó, thi hành xong hơn 18.000 việc, đạt tỷ lệ 85,27% (vượt 1,32% so với chỉ tiêu Trung ương giao), xếp thứ 13/34 tỉnh, thành. Về giá trị, thi hành xong hơn 8.000 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 63,83% (vượt 11,9% so với chỉ tiêu Trung ương giao), dẫn đầu 34 tỉnh, thành. Tiến độ thi hành án được đẩy nhanh, thời gian thi hành án được rút ngắn đáng kể.

Công tác thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế đạt nhiều chuyển biến và kết quả quan trọng, đặc biệt là 5 vụ án nhận ủy thác thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi.

Công tác thi hành án tín dụng, ngân hàng đạt kết quả cao về giá trị (thi hành xong hơn 5.000 tỷ đồng). Kết quả thi hành án phần dân sự trong bản án hình sự tại các trại giam, trại tạm giam đạt nhiều kết quả tích cực. Đáng chú ý, công tác theo dõi thi hành án hành chính đạt được những kết quả mang tính đột phá (giảm từ 92 việc xuống còn 23 việc).

Đáp ứng yêu cầu giai đoạn mới

Thi hành án dân sự là khâu cuối của quá trình tố tụng, có ý nghĩa và vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tính nghiêm minh của pháp luật, trật tự an toàn xã hội, khơi thông nguồn lực tài chính và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Tự hào miền đất quê hương cụ Huỳnh Thúc Kháng, tiếp tục phát huy truyền thống tốt đẹp được xây dựng và bồi đắp qua 80 năm, Thi hành án dân sự thành phố đang tiếp tục nỗ lực tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm.

Trong đó, lãnh đạo triển khai nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết số 48-NQ/ĐU của Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tư pháp về lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ trọng tâm công tác thi hành án dân sự, thi hành án hành chính giai đoạn 2026 - 2030 và Chỉ thị số 03-CT/TU của Ban Thường vụ Thành ủy về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành án dân sự, thi hành án hành chính và thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế trên địa bàn thành phố.

Tập trung xây dựng cơ quan thi hành án dân sự “đoàn kết - trong sạch - vững mạnh”, liêm chính, chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; bảo đảm kiểm soát quyền lực, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đồng thời xây dựng đội ngũ công chức, chấp hành viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, chuyên môn sâu, trách nhiệm cao, đáp ứng được yêu cầu của giai đoạn mới.

Tập trung, quyết liệt lãnh đạo triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuyển đổi số hướng tới mô hình thi hành án điện tử.

Vận hành Nền tảng số thi hành án dân sự, Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) một cách thông suốt, đồng bộ, hiệu quả, thực chất, tăng cường tính công khai, minh bạch, quản lý công tác thi hành án theo thời gian thực, đổi mới và hiện đại hóa phương thức quản trị, kiểm soát chặt chẽ quy trình thi hành án với mục tiêu phục vụ tốt hơn người dân và doanh nghiệp.

Lãnh đạo thực hiện hoàn thành chỉ tiêu, nhiệm vụ thi hành án dân sự, thi hành án hành chính theo các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, bảo đảm kết quả thi hành án hằng năm ổn định, bền vững, thuộc nhóm 10 địa phương dẫn đầu toàn quốc. Qua đó rút ngắn thời gian thi hành án, giảm án tồn đọng, kéo dài.

Tiếp tục tập trung nguồn lực xử lý dứt điểm các vụ việc nhận ủy thác trên địa bàn thành phố thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi. Nâng cao hiệu quả thi hành án tín dụng, ngân hàng. Tích cực tham mưu UBND thành phố chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thực hiện nghiêm nghĩa vụ trong tố tụng hành chính và thi hành án hành chính.

* * *

Kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống Thi hành án dân sự là dịp để mỗi công chức, người lao động Thi hành án dân sự thành phố thêm tự hào về chặng đường vẻ vang đã qua, đồng thời nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Trên quê hương của cụ Huỳnh Thúc Kháng - người đã ký ban hành Sắc lệnh số 130, đặt nền móng quan trọng cho hoạt động thi hành án dân sự của nước ta - mỗi công chức thi hành án hôm nay càng ý thức rõ hơn trách nhiệm giữ gìn kỷ cương pháp luật, bảo vệ công lý và phụng sự nhân dân.

Phát huy truyền thống 80 năm xây dựng và trưởng thành, cùng bản lĩnh, ý chí và khát vọng vươn lên của vùng đất xứ Quảng anh hùng, Thi hành án dân sự thành phố sẽ tiếp tục đổi mới, đoàn kết, trách nhiệm, chuyên nghiệp và hiện đại, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phục vụ sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố trong kỷ nguyên mới.

TS. NGUYỄN XUÂN TÙNG (Bí thư Đảng ủy, Trưởng Thi hành án dân sự thành phố)