Bộ đội Biên phòng phát huy vai trò đội quân công tác trong xây dựng khu vực biên giới vững mạnh

Cán bộ Đồn Biên phòng cửa khẩu Lý Vạn, Bộ đội Biên phòng tỉnh Cao Bằng hướng dẫn nhân dân phương thức tiếp cận các văn bản pháp luật thông qua hình thức quét mã QR trên điện thoại thông minh. Ảnh: Nông Văn Tuấn

Dấu ấn từ những mô hình sát dân, sát địa bàn

Khu vực biên giới nước ta phần lớn là địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi điều kiện hạ tầng, sinh kế, giáo dục, y tế còn nhiều khó khăn. Trên tuyến biên giới biển, đời sống ngư dân cũng thường xuyên chịu tác động của thiên tai, biến đổi khí hậu. Trong điều kiện đó, tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội không phải là nhiệm vụ bên lề, mà là một trong những nhiệm vụ quan trọng của người lính Biên phòng; là cách để củng cố cơ sở chính trị, ổn định dân cư, xây dựng khu vực biên giới vững mạnh từ gốc.

Thực tiễn hơn 10 năm qua cho thấy, các mô hình của Bộ đội Biên phòng chỉ bền vững khi xuất phát từ nhu cầu của nhân dân và đặc điểm từng địa bàn, nhiều chương trình đã tạo dấu ấn sâu rộng. Trong phong trào “Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới”, các đơn vị Bộ đội Biên phòng tham gia hỗ trợ hàng trăm xã, phường biên giới xây dựng nông thôn mới; trực tiếp giúp nhiều xã biên giới, hàng nghìn hộ dân giảm nghèo nhanh, bền vững. Từ năm 2015 đến nay, từ Chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”, các đơn vị nhận đỡ đầu gần 3.000 học sinh có hoàn cảnh khó khăn, hỗ trợ 500.000 đồng/tháng cho mỗi học sinh và nhận nuôi gần 400 học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại các đồn Biên phòng. Chương trình “Bò giống giúp người nghèo biên giới” đã tặng trên 30.000 con bò giống, trị giá trên 400 tỷ đồng. Mô hình “Thầy giáo quân hàm xanh” với gần 1.000 lớp xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học cho gần 15.000 học viên. Những con số ấy cho thấy chiều sâu nhân văn của công tác biên phòng trong đời sống đồng bào.

Từ chủ trương chung, mỗi địa phương có cách làm riêng, tạo nên những điểm sáng có sức lan tỏa. Tại Thanh Hóa, hơn 10 năm qua, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã triển khai 33 mô hình, chương trình, phong trào trên tuyến biên giới đất liền và tuyến biển. Đặc biệt, mô hình “Bản sáng vùng biên” ở Thanh Hóa triển khai tại 11 bản đặc biệt khó khăn đã tạo chuyển biến rõ nét. Từ nguồn lực xã hội hóa hơn 6 tỷ đồng, các đơn vị đầu tư xây dựng cổng chào, đèn năng lượng mặt trời, nhà văn hóa, chỉnh trang đường giao thông, hỗ trợ sinh kế, tuyên truyền pháp luật, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa. Mô hình không chỉ làm thay đổi diện mạo bản làng, mà còn giúp người dân thấy rõ trách nhiệm của mình trong xây dựng cuộc sống mới, bảo vệ đường biên, cột mốc.

Tại Quảng Trị, mô hình “Ánh sáng vùng biên” được Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng lựa chọn là mô hình tiêu biểu để nhân rộng trong toàn lực lượng. Trong hơn 10 năm (2015-2025), Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị huy động hơn 160.000 ngày công giúp dân phát triển kinh tế, xã hội; phối hợp xây dựng 845 ngôi nhà "Đại đoàn kết", nhà "Tình nghĩa", "Mái ấm biên cương" và 450 nhà ở cho hộ nghèo, gia đình chính sách trong chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát; sửa chữa, xây dựng mới hơn 205km đường giao thông nông thôn và hơn 52km kênh mương, thủy lợi. Các đơn vị còn mở 55 lớp xóa mù chữ cho 1.136 học viên, duy trì 15 trạm quân dân y kết hợp, hỗ trợ hơn 600 học sinh nghèo.

Ở Lào Cai, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đã cử cán bộ, chiến sĩ tham gia hơn 10.000 ngày công lao động; làm 58,5km đường giao thông nông thôn, 10km kênh mương thủy lợi; xây dựng mới 78 nhà "Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới", làm mới 50 nhà và sửa chữa 62 nhà "Đại đoàn kết". Các mô hình nuôi bò giống, nuôi ngựa bạch thương phẩm, trồng chuối năng suất cao, hỗ trợ vốn, cây giống, con giống... đã góp phần giúp người dân khu vực biên giới phát triển sản xuất, giảm nghèo bền vững.

Cán bộ Đồn Biên phòng Chiềng On, Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La hướng dẫn các con nuôi của đơn vị học tập. Ảnh: Đơn vị cung cấp

Lấy dân vận làm gốc, xây chắc “thế trận lòng dân”

Điểm chung trong các mô hình hiệu quả là đều lấy công tác dân vận làm nền tảng. Quan trọng hơn là khơi dậy ý chí tự lực, tự cường, làm cho người dân hiểu mình là chủ thể của quá trình phát triển, là lực lượng trực tiếp xây dựng bản làng, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia. Vì vậy, cán bộ Biên phòng phải sâu sát cơ sở, nói được tiếng dân tộc thiểu số, hiểu phong tục, tôn trọng nhân dân và làm việc bằng trách nhiệm, tình cảm. Nhiều nơi, cán bộ, đảng viên đồn Biên phòng tham gia sinh hoạt tại chi bộ thôn, bản; phụ trách hộ gia đình; tham gia cấp ủy, chính quyền địa phương. Chính đội ngũ này là cầu nối đưa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến với nhân dân; đồng thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của đồng bào để tham mưu cho cấp ủy, chính quyền những việc cần làm, cách làm phù hợp.

Từ công tác dân vận, các phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia ngày càng đi vào chiều sâu. Những tổ tự quản đường biên, mốc quốc giới; tổ tàu thuyền an toàn; tổ giám sát cộng đồng phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định; bến bãi tự quản; dòng họ tự quản về an ninh trật tự... đã trở thành “cánh tay nối dài” của Bộ đội Biên phòng ở cơ sở.

Hiện nay, khu vực biên giới tiếp tục đặt ra nhiều yêu cầu mới trong phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng, an ninh. Phát triển kinh tế cần hài hòa với bảo vệ tài nguyên, môi trường; chuyển đổi số phải lan tỏa tới vùng sâu, vùng xa; phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định cần đi đôi với tạo sinh kế bền vững cho ngư dân. Trước yêu cầu đó, Bộ đội Biên phòng tiếp tục đổi mới công tác dân vận, nhân rộng các mô hình hiệu quả, chú trọng chuyển giao khoa học, kỹ thuật, huy động nguồn lực xã hội hóa và phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể địa phương.

Biên giới vững mạnh không chỉ hiện hữu ở đường tuần tra, cột mốc, hàng rào hay hệ thống kiểm soát, mà còn được bồi đắp từ niềm tin của nhân dân, từ những mái nhà ấm hơn, lớp học sáng hơn, sinh kế bền hơn, bản làng bình yên hơn. Bằng những việc làm cụ thể, bền bỉ, người lính quân hàm xanh tiếp tục khẳng định vai trò đội quân công tác, cùng nhân dân xây dựng khu vực biên giới ổn định, phát triển, xây chắc “thế trận lòng dân”, tạo nền tảng bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Thu Minh