NHỮNG CỘT MỐC TRONG LÒNG DÂN - Bài 1: Nơi đường biên bắt đầu từ lòng dân

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Phú Mỹ cùng hội viên Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Giang Thành tuần tra khu vực biên giới. Ảnh: DANH THÀNH

Những ngày đầu tháng 7, sau cơn mưa đầu mùa, màu xanh đã trở lại trên những cánh đồng vùng biên An Giang. Nông dân lại tất bật thăm ruộng, dặm lúa, vá những đoạn bờ bao. Từ những cánh đồng ấy, nhiều việc làm bình dị vẫn ngày ngày góp sức giữ gìn bình yên nơi biên cương.

Bám đất để giữ đường biên

Cơn mưa đầu mùa đã giúp nhiều cánh đồng lúa ở xã Giang Thành dần hồi xanh sau nhiều tuần khô hạn. Trên bờ ruộng, ông Huỳnh Văn Suôl, ngụ ấp Hòa Khánh, chậm rãi bước dọc bờ bao, cúi xuống nhổ vài bụi cỏ vừa mọc sau mưa. Cả đời gắn bó với vùng đất này, ông đã quen với nhịp đi của những mùa lúa, quen cả với đường biên nằm ngay bên cánh đồng mình canh tác.

Gia đình ông Suôl có gần 5ha lúa nằm sát tuyến biên giới. Mảnh ruộng được cha mẹ khai phá từ nhiều năm trước đến nay vẫn là nguồn sống của gia đình. Với nông dân Khmer ấy, giữ ruộng đồng, giữ đường biên đã trở thành một lẽ tự nhiên. Nhiều lần phát hiện người lạ đi sâu vào khu vực giáp biên, ông liền báo cho lực lượng biên phòng.

Những năm qua, từ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, diện mạo vùng biên Giang Thành từng bước đổi thay. Đường giao thông, thủy lợi, điện, trường học được đầu tư đồng bộ. Hộ nghèo của xã giảm còn 2,64%. Thu nhập bình quân đầu người khoảng 69 triệu đồng/năm. Những cánh đồng từng bỏ hoang nay phủ kín màu xanh. Đời sống ngày càng nâng lên, ông Suôl và người dân nơi đây càng yên tâm bám đất, bám ruộng và gắn bó lâu dài với quê hương.

Ông Suôl kể, mỗi khi ra đồng, bà con vẫn để ý tình hình dọc tuyến biên giới. Thấy điều gì bất thường, mọi người đều báo ngay cho lực lượng biên phòng hoặc chính quyền địa phương. Bà con không tiếp tay với buôn lậu và sẵn sàng hỗ trợ khi lực lượng chức năng cần. Nhiều hộ còn tham gia các tổ tự quản đường biên, phối hợp tuần tra, phát quang cây cỏ, bảo vệ khu vực cột mốc. Đưa mắt nhìn con đường tuần tra chạy giữa cánh đồng, ông Suôl nói: “Giữ biên giới bình yên cũng là giữ lấy ruộng đồng, giữ cuộc sống của con cháu sau này”.

Cũng như gia đình ông Suôl, nhiều hộ dân ở Giang Thành đã gắn bó với vùng đất biên giới qua nhiều thế hệ. Theo ông Phạm Quang Nhớ - Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Giang Thành, đồng bào Khmer chiếm 30% dân số xã. Nhiều năm qua, đồng bào luôn chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Từ những việc làm ấy, lực lượng biên phòng và chính quyền cơ sở có thêm nhiều “tai mắt” để nắm chắc tình hình địa bàn.

Thượng tá Danh Kim Huôl - Chính trị viên Đồn Biên phòng Phú Mỹ nhận định, trong quản lý, bảo vệ biên giới, nguồn tin từ Nhân dân luôn có ý nghĩa đặc biệt. “Người dân là những người hiểu rõ địa bàn nhất. Khi bà con đồng hành, mỗi xóm ấp, mỗi cánh đồng đều trở thành một “điểm gác” bình yên. Đó là nền tảng để xây dựng thế trận lòng dân vững chắc nơi biên giới”, Thượng tá Huôl nói.

Những bước chân cùng nhịp

Rời cánh đồng ở Giang Thành, chúng tôi tiếp tục men theo tuyến biên giới về phường Hà Tiên. Chiều xuống cũng là lúc cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Hà Tiên chuẩn bị cho chuyến tuần tra định kỳ. Vài người dân đã có mặt từ sớm. Ở vùng biên này, nhiều người xem việc đi tuần cùng bộ đội là việc nên làm để giữ gìn nơi đã gắn bó bao năm. Trong số những người đồng hành cùng các chiến sĩ biên phòng nhiều năm qua, ông Chau Chai ở khu phố Mỹ Lộ là gương mặt quen thuộc. Ban ngày, ông mưu sinh với công việc thường nhật. Chiều đến, khi việc nhà đã tạm xong, người đàn ông Khmer lại có mặt đúng giờ hẹn để cùng bộ đội lên đường. Con đường tuần tra từ cột mốc 309 đến 310 đã in dấu chân ông qua bao mùa mưa nắng.

Đi được một quãng, ông Chai bất chợt dừng lại bên lề đường, cúi xuống nhặt chiếc chai nhựa ai đó bỏ lại, ông tiện tay gom mấy cành khô vướng trên lối đi rồi dùng dao phát nhanh bụi cỏ mọc sát chân cột mốc. “Mấy bữa trước, cỏ chưa mọc nhiều vậy đâu...”, ông Chai vừa cười vừa kể. Đi thêm vài chục mét, ông lại chỉ xuống nền đất nói: “Cái dấu bánh xe này còn mới nè...”. Một số chiến sĩ biên phòng dừng lại quan sát. Sau vài phút trao đổi, cả đoàn tiếp tục lên đường.

Ông Chau Chai bảo mình sống ở đây đã lâu, thuộc từng lối mòn, từng bãi đất dọc tuyến biên giới. Chỉ cần có điều gì khác thường là ông nhận ra ngay. Không ai giao nhiệm vụ hay có chế độ hỗ trợ, nhưng ông vẫn đều đặn đồng hành cùng bộ đội biên phòng vì yêu mảnh đất đã gắn bó gần trọn cuộc đời.

Sau sáp nhập, phường Hà Tiên quản lý hơn 14km đường biên giới đất liền và khoảng 15km đường bờ biển. Địa bàn rộng, nhiều đường mòn, lối mở nên cùng với lực lượng chuyên trách, địa phương phát huy hiệu quả các tổ tự quản an ninh, trật tự và các hộ gia đình tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Hà Tiên Trần Hải Quốc, địa phương hiện duy trì 10 tổ tự quản an ninh, trật tự với 30 thành viên và 23 hộ gia đình đăng ký tham gia quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Nhờ sự chung sức ấy, nhiều người dân trở thành “cánh tay nối dài” của lực lượng biên phòng trong nắm tình hình cơ sở.

Khi sức dân thành thế trận

Ở tuyến biên giới Tây Nam, giữ gìn biên cương đã trở thành trách nhiệm chung của cả cộng đồng, được bồi đắp từ những việc làm thiết thực của mỗi người dân. Tại xã Ba Chúc, giữa cái nắng mùa hè, thành viên Tổ phụ nữ tham gia tự quản đường biên, cột mốc lại cùng cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Lạc Quới bắt đầu chuyến tuần tra định kỳ. Gặp đoạn cỏ mọc um tùm, các chị dừng lại phát quang. Đến chân cột mốc, mọi người nhặt rác, phủi lớp đất bám quanh bệ cột mốc rồi tiếp tục lên đường. Những việc làm ấy được duy trì thường xuyên.

Thành lập cuối năm 2025, Tổ phụ nữ tham gia tự quản đường biên, cột mốc xã Ba Chúc thường xuyên phối hợp với cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Lạc Quới tuần tra đoạn biên giới từ mốc 279/2 đến mốc 280. Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Ba Chúc Neáng Phương chia sẻ: “Mỗi chuyến tuần tra tuy vất vả, nhưng khi đi cùng các chiến sĩ, chị em hiểu hơn công việc của bộ đội biên phòng. Ai cũng vui vì góp được một phần nhỏ để giữ gìn đường biên, cột mốc và tuyên truyền người dân nâng cao ý thức bảo vệ biên giới”.

Ở xã Vĩnh Điều, 2 Tổ phụ nữ bảo vệ đường biên, cột mốc tại ấp Nha Sáp và ấp Mới với 30 thành viên cũng duy trì hoạt động thường xuyên. Ngoài cùng lực lượng biên phòng tham gia tuần tra, vệ sinh cột mốc, các chị còn đến từng hộ dân tuyên truyền pháp luật, vận động bà con giữ gìn tình đoàn kết, xây dựng đường biên hòa bình, hữu nghị và cùng phát triển.

Từ Giang Thành, Hà Tiên đến Ba Chúc, những việc làm ấy đang hiện diện dọc tuyến biên giới An Giang dài khoảng 148km tiếp giáp Campuchia. Theo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, toàn tỉnh hiện có 102 tập thể, 814 hộ gia đình và 758 cá nhân tham gia tổ tự quản đường biên, mốc quốc giới. Cùng với đó là 23 tổ phụ nữ tự quản đường biên, mốc quốc giới với 308 hội viên. Những mô hình này trở thành điểm tựa của “thế trận lòng dân”, còn mỗi người dân là một “cột mốc sống”, góp phần giữ vững biên cương của Tổ quốc.

Cuối buổi chiều, chúng tôi trở lại cánh đồng của ông Huỳnh Văn Suôl. Lão nông vẫn chậm rãi đi dọc bờ ruộng, thỉnh thoảng cúi xuống dựng lại những cây lúa vừa ngả sau gió. Xa xa, con đường tuần tra chạy song song với đường biên. Ông Suôl nhìn cánh đồng rồi chậm rãi nói: “Tôi luôn mong đất này lúc nào cũng yên ổn để bà con yên tâm làm ăn, con cháu còn gắn bó với quê mình”. Mong ước mộc mạc ấy cũng là điều đang được gìn giữ mỗi ngày trên dải đất biên cương, bởi những con người đã chọn gắn bó và chung sức bảo vệ nơi mình sinh sống.

(Còn tiếp)

DANH THÀNH - TÚ MINH