Giải mã con số tăng 'khủng' của ngành du lịch Việt sau kỳ nghỉ tết

Sau mỗi kỳ nghỉ lễ lớn, đặc biệt là tết Dương lịch và tết Nguyên đán, các cơ quan quản lý công bố bức tranh toàn cảnh về hoạt động du lịch. Những con số năm nay tiếp tục cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ.

Tăng trưởng đến 34% so với cùng kỳ

Theo đó, trong dịp tết Bính Ngọ, du lịch Việt Nam ghi nhận mùa cao điểm an toàn và sôi động. Tổng lượng khách phục vụ trên toàn quốc đạt khoảng 14 triệu lượt, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025.

Về từng địa phương, Đà Nẵng nổi bật với lượng khách đông đảo. Chỉ trong 9 ngày nghỉ tết, thành phố đón khoảng 1,1 triệu lượt khách, trong đó hơn 500.000 lượt là khách quốc tế. Doanh thu du lịch ước đạt trên 3.960 tỉ đồng, tăng 34% so với năm trước, công suất phòng duy trì mức 65-70%.

Trong khi đó, TP.HCM tiếp tục dẫn đầu cả nước về doanh thu lẫn tổng lượng khách. Thành phố phục vụ 4,3 triệu lượt khách, thu về hơn 12.150 tỉ đồng. Khách quốc tế đạt khoảng 170.000 lượt, mức chi tiêu bình quân trên 2,8 triệu đồng/người, công suất phòng đạt khoảng 75%.

Hà Nội xếp thứ hai với 1,34 triệu lượt khách, doanh thu đạt 4.800 tỉ đồng, tăng 36,3% so với cùng kỳ. Sự tăng trưởng diễn ra đồng đều giữa khách nội địa và quốc tế. Đặc biệt, tốc độ tăng doanh thu tại nhiều nơi vượt mức tăng về số lượng khách, phản ánh xu hướng nâng cao chất lượng dịch vụ.

Các doanh nghiệp lữ hành ghi nhận xu hướng du khách sẵn sàng chi trả cao hơn cho những tour du lịch có chiều sâu văn hóa. Ảnh: THU TRINH.

Ông Trần Thế Dũng, Tổng Giám đốc Công ty lữ hành Vietluxtour cho biết, trong 9 ngày nghỉ Tết vừa qua, lượng khách của doanh nghiệp tăng 22% so với cùng kỳ, trong khi doanh thu tăng tới 28%. Mức tăng doanh thu cao hơn tốc độ tăng khách đến từ việc nâng cấp chất lượng sản phẩm và cơ cấu dịch vụ.

Theo ông Dũng, xu hướng đặt tour sớm diễn ra rõ nét hơn là du khách ưu tiên lựa chọn các gói dịch vụ trọn gói để hạn chế rủi ro và sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho những trải nghiệm có chiều sâu văn hóa, đặc biệt ở phân khúc trung và cao cấp.

Trong khi đó, ông Phạm Huy Bình, Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM, cho biết thành phố định hướng thu hút nhóm khách có khả năng chi tiêu cao, đồng thời đẩy mạnh phát triển du lịch MICE (kết hợp hội nghị, hội thảo, sự kiện), tăng cường đón tàu biển quốc tế và tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm nhằm tạo nguồn thu bền vững.

Theo ông Bình, doanh thu du lịch của TP.HCM hiện chiếm tỉ trọng lớn trong tổng doanh thu du lịch cả nước, khẳng định vai trò đầu tàu của thành phố. Sau khi mở rộng địa giới hành chính, hoạt động du lịch được quản lý thống nhất, tạo điều kiện xây dựng sản phẩm đồng bộ và triển khai quảng bá hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, thành phố đang thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển các nền tảng công nghệ hỗ trợ du khách tiếp cận thông tin, đặt dịch vụ thuận tiện và nâng cao trải nghiệm tổng thể tại điểm đến.

Sau dịp Tết Bính Ngọ, nhiều địa phương ghi nhận lượt khách và doanh thu tăng đáng kể. Ảnh: THU TRINH.

Cần thước đo thực chất

Dù các chỉ số tăng trưởng ấn tượng, nhiều chuyên gia cho rằng ngành du lịch cần nghiên cứu lại cách làm và công bố số liệu hiện nay để phát triển bền vững.

Ông Nguyễn Văn Mỹ, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Du lịch Lửa Việt, cho rằng du lịch là một ngành kinh tế, không thể vận hành theo tư duy phong trào và lấy số lượng làm thước đo thành tích. Với doanh nghiệp, những chỉ số cốt lõi phải là lợi nhuận, mức chi tiêu bình quân đầu người và thời gian lưu trú.

Về khái niệm, ông Mỹ cho rằng cần phân định rõ: du lịch phải gắn với lưu trú qua đêm; đi về trong ngày chỉ nên tính là tham quan. Một du khách có thể ghé nhiều điểm trong một hành trình, vì vậy không thể cộng dồn số điểm tham quan thành số lượng khách. Tương tự, các hoạt động miễn phí không nên được tính vào doanh thu ngành, bởi hoạt động kinh tế phải gắn với đầu tư và lợi nhuận.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu đón 25 triệu khách quốc tế vào năm 2030, ông Mỹ đề xuất phải tiến hành cuộc cách mạng về thống kê: minh bạch hóa số liệu, xây dựng hệ thống phân tích khoa học để làm nền tảng cho hoạch định chính sách, đầu tư hạ tầng, đào tạo nhân lực và phân bổ nguồn lực hợp lý.

Đối với khách quốc tế, ông Mỹ cho rằng có thể thu thập dữ liệu tại các cửa khẩu hàng không, cảng biển và đường bộ để tránh trùng lặp từ báo cáo địa phương, dù cách làm này vẫn cần cải tiến để phân biệt rõ khách du lịch với người đến làm việc hay cư trú dài hạn. Đồng thời, nên ưu tiên thống kê theo đầu người thay vì số lượt, bởi cách tính lượt ra vào có thể khiến một cá nhân được ghi nhận nhiều lần khi di chuyển qua lại giữa các địa phương hoặc qua biên giới.

Về lâu dài, Việt Nam cần tiếp cận phương pháp hiện đại mà nhiều quốc gia đang áp dụng, như khai thác dữ liệu lớn (Big Data) và mã định danh cá nhân thay cho cách “đếm đầu” và tổng hợp thủ công rời rạc.

Nên ưu tiên thống kê theo đầu người thay vì số lượt, bởi cách tính lượt ra vào có thể khiến một cá nhân được ghi nhận nhiều lần khi di chuyển qua lại giữa các địa phương hoặc qua biên giới.

Du khách quốc tế tham quan các điểm du lịch tại TP.HCM trong dịp Tết Bính Ngọ 2026. Ảnh: THU TRINH.

TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch, cho hay những kết quả đạt được trong dịp Tết Bính Ngọ năm 2026 điều đáng lưu ý không chỉ là quy mô dòng khách. Đó là chất lượng tăng trưởng thể hiện qua tốc độ gia tăng doanh thu cao hơn tốc độ tăng lượt khách tại nhiều địa phương trọng điểm. Khi doanh thu tăng nhanh hơn sản lượng khách, có thể suy luận rằng mức chi tiêu bình quân được cải thiện, cơ cấu sản phẩm được nâng cấp và năng lực tổ chức thị trường được củng cố.

TS Minh cho rằng khái niệm “lượt khách” phản ánh cường độ hoạt động kinh tế tại từng điểm đến. Việc ghi nhận nhiều lần trong một hành trình không mâu thuẫn với mục tiêu thống kê địa bàn. Dù vậy, TS Minh nhấn mạnh khi tổng hợp cấp quốc gia, cần có cơ chế đối chiếu để hạn chế sai số cộng dồn, minh định rõ giữa “lượt khách phục vụ” và “số khách duy nhất”.

Cùng quan điểm về sự cần thiết phải đi sâu vào chất lượng dữ liệu, PGS-TS Phạm Trung Lương, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển du lịch (Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam), cho rằng số liệu khách quốc tế của nhiều địa phương thực chất là số lượt di chuyển liên tỉnh trong cùng một hành trình, chứ không phải số khách du lịch thuần túy. Một du khách quốc tế đến Việt Nam có thể đi qua nhiều địa phương, khiến tổng lượt được ghi nhận cao gấp 2,5-3 lần so với thực tế. Nếu lấy tổng lượt này nhân với mức chi tiêu bình quân của một chuyến đi sẽ tạo ra con số doanh thu rất lớn, nhưng chưa phản ánh chính xác bản chất thị trường.

Theo ông Lương, tổng lượt khách quốc tế hay nội địa tại một điểm đến chỉ nên xem là thông số tham khảo. Điều quan trọng hơn là phải nắm được doanh thu thực tế từ khách du lịch, số ngày lưu trú và mức chi tiêu bình quân tại từng địa phương để có cơ sở đánh giá và dự báo tăng trưởng. Chỉ khi dữ liệu chính xác, việc hoạch định chính sách phát triển ngành “công nghiệp không khói” mới đi đúng hướng.

Chuyên gia cho rằng thay vì chỉ nhìn vào "lượt khách", ngành du lịch cần chú trọng đến mức chi tiêu bình quân và thời gian lưu trú. Ảnh: THU TRINH.

Các chuyên gia thống nhất rằng chỉ khi công tác thống kê được cải tiến theo hướng khoa học, minh bạch và sát thực tế, du lịch mới có thể phát triển hiệu quả, tạo sức lan tỏa tới doanh nghiệp, cộng đồng và địa phương, qua đó đóng góp bền vững hơn cho tăng trưởng kinh tế đô thị và quốc gia.

TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM

THU TRINH