EU và Australia đạt thỏa thuận thương mại tự do sau gần 10 năm đàm phán

Việc kết thúc đàm phán hiệp định được công bố hôm thứ Ba tại Canberra bởi Thủ tướng Australia Anthony Albanese và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Theo Ủy ban châu Âu, sau khi văn bản được Hội đồng châu Âu thông qua, hiệp định sẽ cần được hai bên ký kết và phê chuẩn tại quốc hội trước khi có hiệu lực.

Thủ tướng Australia Anthony Albanese và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Nguồn: Greekherald

“Đây là một thỏa thuận mang lại lợi ích cho cả hai phía,” bà von der Leyen nói trong buổi họp báo. “Tất cả hàng xuất khẩu công nghiệp của Australia sang Liên minh châu Âu sẽ được miễn thuế.”

Hai bên cũng ký kết Đối tác An ninh và Quốc phòng nhằm tăng cường hợp tác trong quản lý khủng hoảng và các thách thức an ninh.

Australia và EU đang tìm cách bảo vệ nền kinh tế của mình trước chương trình áp thuế của Tổng thống Donald Trump cũng như các hạn chế xuất khẩu khoáng sản quan trọng từ Trung Quốc. Gần đây, EU cũng đã ký các thỏa thuận thương mại với Ấn Độ và khối Mercosur ở Nam Mỹ, khôi phục các cuộc đàm phán từng bị trì hoãn trong nhiều năm qua.

Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Australia năm ngoái thâm hụt thương mại 33 tỷ USD với EU, khi xuất khẩu gần 12 tỷ USD hàng hóa nhưng nhập khẩu hơn 44 tỷ USD.

Hiện hai bên cho biết hiệp định mới sẽ giúp thương mại tăng mạnh. Cao ủy Thương mại EU Maros Sefcovic cho biết ông kỳ vọng xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ hằng năm của EU sang Australia sẽ tăng khoảng một phần ba trong thập kỷ tới, từ mức 65 tỷ euro (75,5 tỷ USD) hiện nay.

“Các thỏa thuận này tạo ra những cấu trúc hợp tác lâu dài dựa trên niềm tin, hỗ trợ hòa bình và an ninh thông qua sức mạnh, thúc đẩy thịnh vượng thông qua thương mại dựa trên luật lệ và cùng nhau bảo vệ các thể chế toàn cầu,” bà von der Leyen cho biết. “Chúng tôi đang gửi một tín hiệu mạnh mẽ tới thế giới rằng tình hữu nghị và hợp tác là điều quan trọng nhất trong thời kỳ bất ổn.”

Các nhà đàm phán đã tiến rất gần đến việc ký kết hiệp định trong nhiều tuần, nhưng các cuộc thảo luận liên tục vướng mắc ở những vấn đề như thương mại thịt. Australia muốn EU tăng hạn ngạch thịt bò được nhập khẩu với điều kiện ưu đãi, trong khi nhập khẩu nông sản là vấn đề nhạy cảm đối với EU vì lo ngại ảnh hưởng đến ngành nông nghiệp trong khối.

Để xoa dịu nông dân hai bên, thỏa thuận bao gồm cơ chế bảo vệ trong trường hợp giá nông sản biến động mạnh. Một vấn đề khó khác trong đàm phán là bảo hộ đối với các sản phẩm đặc thù của châu Âu như rượu Prosecco. Hiệp định sẽ bảo vệ hàng trăm sản phẩm đặc sản của EU, bao gồm 231 loại rượu mạnh và rượu vang.

Về ôtô, Australia hiện áp thuế xe sang đối với các phương tiện có giá vượt một ngưỡng nhất định khi nhập khẩu. Trong khuôn khổ đàm phán FTA, Australia đồng ý nâng ngưỡng áp thuế đối với xe điện lên 120.000 đô la Australia (84.000 USD).

Đáng chú ý, hai bên cũng đạt được khuôn khổ hợp tác sâu hơn về nguyên liệu thô quan trọng, ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia sau khi Trung Quốc hạn chế xuất khẩu đất hiếm năm ngoái.

“Australia được thiên nhiên ưu đãi với nguồn tài nguyên rất lớn và sở hữu hầu hết các khoáng sản quan trọng mà chúng tôi cần,” ông Sefcovic nói. “Nhưng họ cần các nhà đầu tư, các đối tác tiêu thụ và các đối tác hợp tác để phát triển nguồn tài nguyên này.”

Ngọc Lâm