EU triển khai kế hoạch khẩn cấp kiềm chế giá năng lượng sau khi chi phí tăng 6 tỷ Euro

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen vừa công bố lộ trình can thiệp khẩn cấp nhằm giảm thiểu tác động từ tình trạng giá năng lượng leo thang. Theo báo cáo từ Brussels, hóa đơn nhập khẩu dầu và khí đốt của khối đã tăng thêm 6 tỷ Euro kể từ khi xung đột nổ ra vào ngày 28/2, gây áp lực trực tiếp lên tăng trưởng kinh tế khu vực.

Điều chỉnh thị trường carbon để hạ nhiệt giá điện

Trọng tâm của kế hoạch lần này là việc tối ưu hóa hệ thống thương mại khí thải (ETS). EU dự kiến sẽ tăng nguồn cung giấy phép phát thải carbon trên thị trường và điều chỉnh cơ chế dự trữ điều tiết nhằm kiềm chế mức giá trong ngắn hạn. Bên cạnh đó, các quy định về cấp phát miễn phí giấy phép phát thải cũng sẽ được xem xét điều chỉnh để hỗ trợ các ngành công nghiệp nặng.

Bà von der Leyen khẳng định, mặc dù an ninh nguồn cung vẫn được đảm bảo nhờ dòng chảy khí đốt từ Mỹ và Na Uy, nhưng giá nhiên liệu hóa thạch cao đang buộc EU phải có những hành động quyết liệt. Brussels cũng cho phép các quốc gia thành viên tăng mức trợ cấp nhà nước cho doanh nghiệp khi chi phí carbon làm tăng hóa đơn tiền điện một cách bất thường.

Sự chia rẽ trong nội bộ các quốc gia thành viên

Dù mục tiêu chung là hạ nhiệt thị trường, nội bộ EU hiện vẫn tồn tại nhiều quan điểm trái chiều về phương thức thực hiện. Ý dẫn đầu nhóm các quốc gia kêu gọi tạm dừng thị trường carbon để giảm gánh nặng tài chính ngay lập tức. Ngược lại, Thụy Điển và Hà Lan phản đối mạnh mẽ các biện pháp có thể làm suy yếu công cụ chính sách khí hậu của khối.

Chuyên gia Wojciech Wrochna từ Ba Lan cảnh báo rằng thị trường cần sự ổn định và không nên thay đổi quy định một cách đột ngột. Trong khi đó, các nhà phân tích tại Viện Bruegel lo ngại việc tăng hỗ trợ quốc gia có thể nới rộng khoảng cách kinh tế giữa các nước giàu và nghèo trong khối, tương tự như kịch bản từng xảy ra trong cuộc khủng hoảng năm 2022.

Bối cảnh thị trường và bài học từ quá khứ

Giá khí đốt tại châu Âu đã tăng hơn 50% trong thời gian ngắn, gợi nhắc lại cuộc khủng hoảng năng lượng lịch sử năm 2022 khi Nga cắt giảm nguồn cung. Vào thời điểm đó, các chính phủ EU đã phải chi tới hơn 500 tỷ Euro để bình ổn thị trường.

Dù chưa áp dụng các biện pháp mạnh như áp trần giá khí đốt hay cải tổ toàn diện thị trường điện, EU đang nỗ lực đưa ra một lộ trình giảm phát thải thực tế hơn sau năm 2030 để cân bằng giữa mục tiêu môi trường và an ninh kinh tế.

Tuệ Nhân