Duy trì nhịp tăng trưởng xuất nhập khẩu

Các con số cho thấy sản xuất công nghiệp đang phục hồi rõ nét, đồng thời phản ánh khả năng thích ứng, chủ động của cộng đồng doanh nghiệp trong tổ chức sản xuất, mở rộng thị trường và duy trì chuỗi cung ứng.

Hiện nay, khu vực doanh nghiệp FDI chiếm trên 98% trong tổng kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn tỉnh, với các ngành chủ lực như điện tử, cơ khí chính xác, sản phẩm công nghệ cao.

Công nghiệp giữ vai trò trụ cột

Theo ước tính, tổng giá trị xuất khẩu trên địa bàn tỉnh trong quý I/2026 ước đạt 9,17 tỷ USD, tăng 14,8% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng đáng ghi nhận khi thị trường xuất khẩu chưa ổn định, nhu cầu tiêu dùng tại nhiều quốc gia phục hồi chậm.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 5,85 tỷ USD, tăng 18,8%. Mức tăng này chủ yếu đến từ nhập khẩu nguyên vật liệu, linh kiện phục vụ sản xuất, đặc biệt trong khu vực doanh nghiệp (DN) FDI.

Phân tích cơ cấu cho thấy 2 xu hướng rõ nét. Nhu cầu đầu vào tăng mạnh phản ánh quy mô sản xuất đang được mở rộng. Đồng thời, DN đã có đơn hàng ổn định, thậm chí tăng trưởng, nên chủ động nhập khẩu để bảo đảm chuỗi cung ứng.

Chỉ trong 2 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh đạt hơn 15 tỷ USD, tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu cả năm từ 12% trở lên.

Diễn biến này cũng cho thấy dòng chảy thương mại trên địa bàn duy trì nhịp độ ổn định, ít bị gián đoạn, góp phần củng cố niềm tin của đối tác quốc tế đối với môi trường sản xuất tại địa phương.

Chế biến sâu tinh quặng xuất khẩu tại Công ty TNHH Khai thác Chế biến khoáng sản Núi Pháo, góp phần nâng cao giá trị xuất khẩu.

Một điểm nhấn của hoạt động xuất khẩu là vai trò của các khu công nghiệp. Tính đến hết tháng 3, giá trị xuất khẩu tại các khu công nghiệp ước đạt gần 5,94 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ và đạt trên 18% kế hoạch năm.

Khu vực công nghiệp, đặc biệt là DN FDI, tiếp tục giữ vai trò chủ lực. Sự tập trung của các tập đoàn sản xuất lớn trong lĩnh vực điện tử và công nghệ cao đã tạo hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy các DN vệ tinh tham gia chuỗi cung ứng.

Hiện nay, các DN FDI chiếm trên 98% tổng kim ngạch xuất khẩu của tỉnh, tập trung ở các ngành điện tử, cơ khí chính xác, sản phẩm công nghệ cao. Bên cạnh việc duy trì sản xuất ổn định, nhiều DN đã mở rộng quy mô, đưa vào vận hành các dự án giai đoạn 2, bổ sung dây chuyền, phát triển sản phẩm mới.

Các doanh nghiệp may trên địa bàn tỉnh đóng góp tích cực vào tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu.

Ông SEO JIN SEOK, Tổng Giám đốc Công ty CP Dongwha Việt Nam, cho biết: Ngay từ đầu năm 2026, Công ty đã xây dựng kế hoạch tăng trưởng trên 10%. Các đơn hàng trong quý I được ký kết ổn định, toàn bộ dây chuyền hoạt động liên tục. DN đồng thời chú trọng chế độ phúc lợi nhằm giữ chân người lao động.

Đối với khu vực các DN trong nước, mặc dù chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng kim ngạch xuất khẩu nhưng cũng ghi nhận tín hiệu tích cực. Nhiều đơn vị đã ký được đơn hàng đến hết quý III, thậm chí cả năm 2026, tạo thế chủ động cho sản xuất. Trong ngành may mặc, sản lượng tăng khoảng 11,5% so với cùng kỳ. Một số DN ghi nhận doanh thu quý I tăng trên 40%, vượt kế hoạch đề ra.

Ông Nguyễn Xuân Hoan, Phó Giám đốc Chi nhánh May Đại Từ (Công ty CP Đầu tư và Thương mại TNG), cho biết: Chúng tôi đã ký đơn hàng đến hết quý III. Việc ổn định lao động ngay từ đầu năm giúp chủ động kế hoạch sản xuất, bảo đảm tiến độ giao hàng và nâng cao uy tín với đối tác.

Tuy vậy, khu vực DN nội địa vẫn đối mặt với không ít khó khăn như: Quy mô sản xuất nhỏ, năng lực công nghệ hạn chế, mức độ tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu còn thấp... Đây là nguyên nhân khiến tỷ trọng xuất khẩu của khu vực này chưa cao, đồng thời đặt ra yêu cầu phải có các giải pháp hỗ trợ thiết thực để nâng cao năng lực cạnh tranh trong thời gian tới.

Nhập khẩu linh kiện điện tử trên địa bàn tỉnh tăng mạnh trong những tháng đầu năm nay.

Giữ nhịp tăng trong biến động

Đằng sau tăng trưởng xuất khẩu là sự phục hồi của sản xuất công nghiệp. Chỉ số sản xuất công nghiệp của tỉnh trong 2 tháng đầu năm tăng trên 12% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong ba năm gần đây. Nhiều DN nhanh chóng ổn định lao động sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, duy trì vận hành liên tục các dây chuyền, triển khai đơn hàng ngay từ đầu năm.

Sự ổn định của thị trường lao động giữ vai trò quan trọng. Phần lớn DN bảo đảm đủ lao động phục vụ sản xuất, hạn chế tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng. Chất lượng lao động từng bước được nâng lên, đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các dây chuyền sản xuất hiện đại.

Đây cũng là yếu tố giúp DN nâng cao khả năng đáp ứng các đơn hàng có yêu cầu kỹ thuật cao và thời gian giao hàng chặt chẽ. Cùng với đó, DN chủ động đầu tư đổi mới công nghệ, tối ưu quy trình nhằm nâng cao năng suất, tiết giảm chi phí.

Các doanh nghiệp chế biến gỗ đẩy mạnh sản xuất phục vụ xuất khẩu. Trong ảnh: Sản xuất đồ gỗ dùng một lần phục vụ xuất khẩu tại Công ty TNHH Kẻ Gỗ (Khu công nghiệp Thanh Bình).

Ứng dụng tự động hóa và chuyển đổi số trong quản lý, vận hành giúp DN nâng cao hiệu quả sản xuất, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe của thị trường xuất khẩu.

Kết quả này càng có ý nghĩa khi thương mại toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố bất định. Tăng trưởng kinh tế thế giới chưa đồng đều, nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn như Mỹ, EU phục hồi chậm.

Yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật, môi trường, truy xuất nguồn gốc ngày càng cao, tạo sức ép lên DN. Biến động tỷ giá, chi phí logistics và rủi ro địa chính trị tiếp tục tác động trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu.

Tiềm năng xuất khẩu chè Thái Nguyên là khá lớn, với các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, châu Âu, Mỹ...

Trong điều kiện đó, việc duy trì mức tăng trưởng hai con số phản ánh năng lực sản xuất và khả năng thích ứng của DN đã được cải thiện. Ông Phạm Văn Thọ, Giám đốc Sở Công Thương, nhận định: Kết quả tăng trưởng xuất nhập khẩu trong những tháng đầu năm cho thấy sản xuất công nghiệp phục hồi tích cực. DN chủ động hơn trong tìm kiếm thị trường, ổn định sản xuất và tận dụng cơ hội từ hội nhập.

Với nền tảng từ quý I, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu từ 12% trở lên trong năm 2026 được đánh giá có cơ sở. Dù vậy, để duy trì đà tăng bền vững, Thái Nguyên cần tiếp tục tháo gỡ một số điểm nghẽn. Trọng tâm là giảm dần sự phụ thuộc vào khu vực FDI, tạo điều kiện để DN trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng tỷ lệ nội địa hóa sẽ góp phần hạn chế phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu. Cùng với đó, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu có ý nghĩa quan trọng nhằm giảm rủi ro từ biến động bên ngoài.

Trong quý I/2026, giá trị xuất khẩu tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh ước đạt gần 5,94 tỷ USD, tăng 16% so với cùng kỳ năm trước và đạt trên 18% kế hoạch năm.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu sản xuất công nghệ cao là yếu tố then chốt. Thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số sẽ giúp DN thích ứng tốt hơn với các tiêu chuẩn quốc tế.

Từ thực tế có thể thấy, xuất nhập khẩu là chỉ báo quan trọng phản ánh sức khỏe của nền kinh tế. Những kết quả đạt được trong những tháng đầu năm 2026 cho thấy nền tảng sản xuất của Thái Nguyên đang được củng cố, DN ngày càng chủ động trong hội nhập.

Việc giữ được đà tăng trưởng xuất khẩu tạo thêm niềm tin cho cộng đồng DN và nhà đầu tư. Nếu tiếp tục phát huy lợi thế và xử lý hiệu quả các điểm nghẽn, mục tiêu tăng trưởng và phát triển bền vững trong giai đoạn tới hoàn toàn khả thi.

Lệ Thủy