Doanh nghiệp chủ động thích ứng với bối cảnh biến động, xuất nhập khẩu quý I/2026 đạt xấp xỉ 250 tỷ USD

Số liệu sơ bộ của Cục Hải quan và Cục Thống kê cho biết, trong tháng 3/2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 93,55 tỷ USD, tăng 39,2% so với tháng trước và tăng 23,9% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung quý I/2026, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 249,50 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm trước, trong đó xuất khẩu tăng 19,1%; nhập khẩu tăng 27%. Cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 3,64 tỷ USD.

(Nguồn: Cục Thống kê)

Xuất khẩu hàng hóa tháng 3/2026 tăng mạnh

Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 3/2026 đạt 46,44 tỷ USD, tăng 40,3% so với tháng trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 8,96 tỷ USD, tăng 39,2%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 37,48 tỷ USD, tăng 40,6%. So với cùng kỳ năm trước, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa tháng 3 tăng 20,1%, trong đó khu vực kinh tế trong nước giảm 20,1%, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) tăng 36,5%.

Tính chung quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 122,93 tỷ USD, tăng 19,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 24,47 tỷ USD, giảm 16,6%, chiếm 19,9% tổng kim ngạch xuất khẩu; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) đạt 98,46 tỷ USD, tăng 33,3%, chiếm 80,1%.

Trong quý I/2026 có 20 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 86,8% tổng kim ngạch xuất khẩu (có 5 mặt hàng xuất khẩu trên 5 tỷ USD, chiếm 62,4%, bao gồm: Điện tử, máy tính và linh kiện; Điện thoại các loại và linh kiện; Máy móc, thiết bị, phụ tùng khác; Hàng dệt, may; Giày dép).

Về cơ cấu nhóm hàng xuất khẩu quý I/2026, nhóm hàng công nghiệp chế biến đạt 110,52 tỷ USD, chiếm 89,9%; nhóm hàng nông sản, lâm sản đạt 9,34 tỷ USD, chiếm 7,6%; nhóm hàng thủy sản đạt 2,64 tỷ USD, chiếm 2,2%; nhóm hàng nhiên liệu và khoáng sản đạt 0,43 tỷ USD, chiếm 0,3%.

(Nguồn: Cục Thống kê)

Theo bà Nguyễn Thu Oanh - Trưởng Ban, Ban Thống kê Dịch vụ và Giá (Cục Thống kê), động lực tăng xuất khẩu chủ yếu trong quý I vừa qua đến từ nhóm hàng công nghiệp chế biến, chế tạo với kim ngạch chiếm gần 90% tổng kim ngạch xuất khẩu và tốc độ tăng 21,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, một số mặt hàng chủ lực tăng cao gồm có: Điện tử, máy tính và linh kiện đạt giá trị 30,7 tỷ USD, tăng 45,5%; điện thoại đạt 16,77 tỷ USD, tăng 19,3%; máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt 15 tỷ USD, tăng 21,2%.

Bên cạnh đó, nhóm hàng nông, lâm và thủy sản vẫn tiếp tục duy trì vai trò quan trọng, góp phần ổn định xuất khẩu trong bối cảnh kinh tế thế giới khó khăn. Quý I năm nay, kim ngạch ngạch xuất khẩu nông, lâm sản đạt 9,3 tỷ USD, tăng 4,2%, riêng thủy sản đạt 2,6 tỷ USD, tăng 14,5%; một số các mặt hàng nông sản khác cũng ghi nhận mức tăng khá cao như: hạt tiêu tăng 32,9%, hạt điều tăng 2,6%... Điều này cho thấy khả năng tận dụng thị trường và lợi thế cạnh tranh của nông sản Việt Nam.

Đặc biệt riêng tháng 3/2026, kim ngạch xuất khẩu đạt 46,4 tỷ USD, tăng tới 43% so với tháng trước và tăng 20,1% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy rằng hoạt động xuất khẩu vẫn duy trì được nhịp tăng trưởng tích cực, ngay cả trong bối cảnh xung đột địa chính trị gia tăng.

"Kết quả này, chúng tôi đánh giá cho thấy khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh khó khăn của thương mại toàn cầu và trong ngắn hạn, nhu cầu của các thị trường chủ lực như: Hoa Kỳ, EU vẫn duy trì ổn định; xuất khẩu sang Trung Quốc của chúng ta thì cũng phục hồi tích cực. Đồng thời, nhiều đơn hàng trong quý I được thực hiện trên cơ sở các hợp đồng đã ký từ trước nên chưa chịu tác động của các biến động địa chính trị. Bên cạnh đó, yếu tố giá hàng hóa cơ bản tăng cũng góp phần làm tăng giá trị kim ngạch xuất khẩu", bà Nguyễn Thu Oanh nhận định.

Bà Nguyễn Thu Oanh - Trưởng Ban, Ban Thống kê Dịch vụ và Giá, Cục Thống kê (bên trái) trao đổi về tình hình xuất nhập khẩu quý I/2026

Nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm gần 94% tổng kim ngạch nhập khẩu

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 3/2026 đạt 47,11 tỷ USD, tăng 38,2% so với tháng trước. Trong đó, khu vực kinh tế trong nước đạt 13,45 tỷ USD, tăng 40,8%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 33,66 tỷ USD, tăng 37,1%. So với cùng kỳ năm trước, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa tháng 3 tăng 27,8%, trong đó khu vực kinh tế trong nước giảm 3,7%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 47,1%.

Tính chung quý I/2026, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đạt 126,57 tỷ USD, tăng 27,0% so với cùng kỳ năm trước, trong đó khu vực kinh tế trong nước đạt 35,2 tỷ USD, giảm 4,3%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 91,37 tỷ USD, tăng 45,3%.

Trong quý I/2026 có 22 mặt hàng nhập khẩu đạt trị giá trên 1 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 82,8% tổng kim ngạch nhập khẩu (có 2 mặt hàng nhập khẩu trên 5 tỷ USD, chiếm 49,8%, gồm: Điện tử, máy tính và linh kiện; Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác).

Về cơ cấu nhóm hàng nhập khẩu quý I/2026, nhóm hàng tư liệu sản xuất đạt 118,84 tỷ USD, chiếm 93,9%, trong đó nhóm hàng máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng chiếm 55,3%; nhóm hàng nguyên, nhiên, vật liệu chiếm 38,6%. Nhóm hàng vật phẩm tiêu dùng đạt 7,73 tỷ USD, chiếm 6,1%.

Về thị trường xuất, nhập khẩu hàng hóa quý I/2026, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 39,0 tỷ USD. Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 50,1 tỷ USD. Trong quý I/2026, xuất siêu sang Hoa Kỳ đạt 33,9 tỷ USD tăng 24,2% so với cùng kỳ năm trước; xuất siêu sang EU 10,6 tỷ USD, tăng 6,6%; xuất siêu sang Nhật Bản 0,4 tỷ USD, giảm 28,4%; nhập siêu từ Trung Quốc 33,3 tỷ USD, tăng 34,4%; nhập siêu từ Hàn Quốc 10,6 tỷ USD, tăng 48,7%; nhập siêu từ ASEAN 5,0 tỷ USD, tăng 31,3%.

Theo số liệu sơ bộ, cán cân thương mại hàng hóa tháng 3/2026 nhập siêu 0,67 tỷ USD. Tính chung quý I/2026, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 3,64 tỷ USD (cùng kỳ năm trước xuất siêu 3,57 tỷ USD). Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 10,73 tỷ USD; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) xuất siêu 7,09 tỷ USD.

Bình luận về tình hình nhập khẩu và nhập siêu trong quý I/2026, bà Nguyễn Thu Oanh cho biết: Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, việc chuyển sang nhập siêu ở đây chủ yếu phản ánh nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên nhiên, vật liệu phục vụ cho sản xuất. Đồng thời điều này cũng cho thấy rằng doanh nghiệp của chúng ta chủ động tăng dự trữ đầu vào để phòng ngừa các rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng và biến động giá năng lượng. Cho nên các động thái này của doanh nghiệp để chuẩn bị cho hoạt động sản xuất và xuất khẩu trong các quý tiếp theo.

"Việc nhập siêu trong giai đoạn này mang tính chất ngắn hạn và gắn với chu kỳ sản xuất cũng như gắn với yếu tố giá, đồng thời phản ánh được sự chủ động của các doanh nghiệp, phản ứng của các doanh nghiệp trước những biến động kinh tế toàn cầu", Trưởng Ban, Ban Thống kê Dịch vụ và Giá phân tích.

Tận dụng tốt các FTA và tiếp tục đa dạng hóa thị trường

Về triển vọng của xuất khẩu trong thời gian tới, bà Nguyễn Thu Oanh cho biết: Mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu khoảng 15% - 16% trong năm 2026 là khá thách thức nhưng vẫn có cơ sở để thực hiện được. Kết quả của quý I năm nay cho thấy hoạt động xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực, phản ánh sự phục hồi của sản xuất và nhu cầu thương mại tại nhiều thị trường lớn. Bên cạnh đó, việc mà triển khai các chính sách mới như đơn giản hóa thủ tục chứng nhận xuất xứ hàng hóa, hỗ trợ thương mại điện tử xuyên biên giới và tạo thuận lợi thương mại... sẽ góp phần giảm chi phí giao dịch, rút ngắn thời gian thông quan và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường quốc tế cho các doanh nghiệp.

"Nếu các giải pháp này được thực hiện hiệu quả, cùng với việc doanh nghiệp tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do (FTA) và tiếp tục đa dạng hóa thị trường xuất khẩu thì mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 rất có khả năng đạt được, dù vẫn phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến của kinh tế thế giới và môi trường thương mại toàn cầu", bà Nguyễn Thu Oanh dự báo.

Việt Hằng