Đưa Vân Đồn trở thành trung tâm công nghiệp hàng không hàng đầu khu vực

Trong bối cảnh ngành hàng không Đông Nam Á đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng bứt phá, việc chủ động nâng cao năng lực kỹ thuật chuyên sâu và hạ tầng dịch vụ mặt đất đang trở thành bài toán chiến lược của hàng không Việt Nam. Với việc ký kết thỏa thuận liên doanh đầu tư dự án Tổ hợp bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu tàu bay (MRO) quy mô lớn, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn (Quảng Ninh) đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá thành trung tâm công nghiệp hàng không hàng đầu khu vực.

Bước đi đột phá từ mô hình sân bay tư nhân tiên phong

Lễ ký kết thỏa thuận ngày 16/6/2026 giữa Tập đoàn Sun Group và các đối tác gồm HAECO (Hong Kong, Trung Quốc), Japan Airlines và Toyota Tsusho (Nhật Bản). Ảnh: TTXVN phát

Mới đây, ngày 16/6, Tập đoàn Sun Group cùng ba đối tác quốc tế lớn gồm HAECO (Hong Kong - Trung Quốc), Japan Airlines và Toyota Tsusho (Nhật Bản) đã chính thức ký kết thỏa thuận liên doanh đầu tư, phát triển tổ hợp MRO có tổng vốn lên tới 360 triệu USD tại Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn. Sự kiện này đánh dấu một cột mốc quan trọng khi Vân Đồn trở thành sân bay tư nhân đầu tiên của Việt Nam hợp tác đầu tư xây dựng một cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay quy mô lớn.

Theo thỏa thuận, tổ hợp MRO sẽ được triển khai trên diện tích hơn 20 ha. Trong giai đoạn 1, dự án được thiết kế theo tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt, có khả năng tiếp nhận đồng thời 4 tàu bay thân rộng và 2 tàu bay thân hẹp. Giai đoạn 2 của dự án sẽ tiếp tục mở rộng diện tích và công suất nhà chứa (hangar) nhằm tối ưu hóa hiệu suất khai thác.

Giám đốc Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn Nguyễn Văn Tuấn thông tin, dự kiến khi đi vào vận hành từ năm 2028, tổ hợp này không chỉ giải quyết bài toán kỹ thuật mà còn tạo ra gần 1.000 việc làm chất lượng cao, bao gồm khoảng 200 chuyên gia và lao động nước ngoài. Đây sẽ là cái nôi thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật cao cho ngành hàng không nước nhà, một lĩnh vực vốn đang khát nhân lực và đòi hỏi sự đầu tư bài bản, dài hạn.

Sức hút của dự án tại Vân Đồn nằm ở sự quy tụ lần đầu tiên của các thương hiệu hàng đầu thế giới trong chuỗi cung ứng hàng không toàn cầu. Đó là năng lực kỹ thuật bảo dưỡng chuyên sâu phục vụ hơn 300 hãng hàng không của HAECO; kinh nghiệm vận hành, tiêu chuẩn an toàn chuẩn 5 sao từ Hãng hàng không quốc gia Nhật Bản - Japan Airlines; cùng mạng lưới công nghiệp, thương mại toàn cầu của Tập đoàn Toyota Tsusho.

Sự kết hợp giữa ba "ông lớn" quốc tế và năng lực phát triển hạ tầng, hệ sinh thái hàng không đồng bộ của Sun Group đã tạo nên thế "tứ trụ" vững chắc. Liên minh này được kỳ vọng sẽ bảo chứng cho chất lượng dịch vụ đạt chuẩn toàn cầu, thu hút các hãng hàng không lớn trong và ngoài khu vực tìm đến Vân Đồn.

Chiến lược này hoàn toàn bám sát định hướng phát triển của tỉnh Quảng Ninh. Là địa phương dẫn đầu cả nước về tăng trưởng GRDP năm 2025, Quảng Ninh đang ưu tiên thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn. Trong đó, Vân Đồn với lợi thế vị trí chiến lược, hạ tầng giao thông đồng bộ kết nối liên vùng đang được định hình trở thành cực tăng trưởng mới, đóng vai trò đầu mối giao thông và trung tâm công nghiệp hàng không trọng điểm.

Hiện thực hóa mục tiêu tự chủ chiến lược trên không

Hành khách làm thủ tục checkin tại sân bay Vân Đồn. Ảnh: TTXVN phát

Đông Nam Á hiện là thị trường hàng không phát triển năng động, song năng lực bảo dưỡng chuyên sâu (MRO) vẫn đang phụ thuộc lớn vào một số trung tâm truyền thống như Singapore, Malaysia, Indonesia hay Thái Lan. Tại Việt Nam, Cục Hàng không dự báo quy mô thị trường MRO trong nước có thể đạt khoảng 7,4 tỷ USD vào năm 2030. Năng lực hạ tầng hiện hữu mới chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu, khiến dòng ngoại tệ lớn từ việc bảo dưỡng tàu bay liên tục chảy ra nước ngoài.

Do đó, sự xuất hiện của Tổ hợp MRO tại Vân Đồn là lời giải kịp thời cho mục tiêu nâng cao năng lực tự chủ kỹ thuật, giảm thiểu sự phụ thuộc vào các trung tâm ngoại.

Đối với riêng các hãng hàng không nội địa, tiêu biểu như Sun PhuQuoc Airways, hãng bay vừa đưa vào khai thác đường bay thương mại Thành phố Hồ Chí Minh - Vân Đồn từ ngày 15/6 với tần suất 4 chuyến khứ hồi mỗi tuần vào các ngày thứ Hai, thứ Tư, thứ Sáu và Chủ nhật.

Theo Giám đốc cảng hàng không quốc tế Vân Đồn Nguyễn Văn Tuấn, từ tháng 8 tới, hãng dự kiến nâng tần suất lên một chuyến mỗi ngày nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của hành khách. Sự xuất hiện của đường bay Thành phố Hồ Chí Minh - Vân Đồn được xem là cú hích quan trọng cho ngành du lịch và dịch vụ của địa phương. Từ cửa ngõ Vân Đồn, du khách phía Nam có thể dễ dàng tiếp cận các điểm đến nổi tiếng của Quảng Ninh, đồng thời tận hưởng hệ sinh thái du lịch, nghỉ dưỡng và giải trí đang phát triển mạnh mẽ. Qua đó, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa Quảng Ninh với thị trường khách du lịch, nhà đầu tư. Việc có một tổ hợp bảo dưỡng hiện đại ngay tại căn cứ sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hoàn toàn trong kế hoạch kỹ thuật, tối ưu hóa hiệu suất khai thác và chi phí vận hành.

Nhìn rộng hơn, việc thiết lập tổ hợp bảo dưỡng đạt chuẩn quốc tế tại Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn là bệ phóng vững chắc để hàng không Việt Nam từng bước thâm nhập sâu, giành vị thế cạnh tranh sòng phẳng trong chuỗi giá trị hàng không toàn cầu. Bước đi dài hạn và tư duy chiến lược mang tính nghiêm túc này không chỉ hoàn thiện bức tranh hạ tầng của doanh nghiệp mà còn đóng góp thực chất vào sự phát triển bền vững của nền "kinh tế trên không" nước nhà.

Văn Đức/vnanet.vn