Đưa thủ tục hành chính từ mặt giấy bước vào đời sống

Cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số

Cán bộ Trung tâm hành chính công phường Việt Trì hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hành chính trên Cổng dịch vụ công Quốc gia. Ảnh: Tạ Toàn/TTXVN

Những năm gần đây, Phú Thọ xác định cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. UBND tỉnh, các sở, ngành, địa phương đã đồng loạt triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử. Việc đẩy mạnh số hóa thủ tục hành chính được đặt trong tổng thể chương trình chuyển đổi số giai đoạn 2021- 2025, định hướng đến năm 2030. Tỉnh tập trung chuẩn hóa quy trình xử lý hồ sơ, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, đồng thời nâng cao tỷ lệ cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Đây được xem là nền tảng quan trọng để xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số.

Trên thực tế, nhu cầu của người dân và doanh nghiệp về một nền hành chính nhanh chóng, thuận tiện, minh bạch ngày càng cao. Việc phải đi lại nhiều lần, chuẩn bị hồ sơ giấy tờ phức tạp từng là rào cản lớn trong quá trình tiếp cận dịch vụ công. Chính vì vậy, chuyển đổi sang môi trường điện tử giúp giảm chi phí xã hội, tạo động lực thúc đẩy cải cách toàn diện bộ máy hành chính.

Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, đến nay công tác giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử tại Phú Thọ đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Theo thống kê, hơn 91% thủ tục hành chính của tỉnh đã được thực hiện trên môi trường điện tử. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 93,3%, giao dịch thanh toán trực tuyến đạt 90,54%, tỷ lệ hồ sơ có nghĩa vụ tài chính được thanh toán trực tuyến chiếm tới 91,28%. Cùng với đó, công tác số hóa hồ sơ đạt 93,3%, tỷ lệ cấp kết quả điện tử có giá trị pháp lý đạt 93,5%. Việc khai thác, tái sử dụng dữ liệu đạt gần 93%, góp phần giảm đáng kể việc yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin nhiều lần. Những con số này không chỉ phản ánh nỗ lực của chính quyền các cấp mà còn cho thấy sự thay đổi rõ nét trong nhận thức và thói quen của người dân, doanh nghiệp trong việc tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

Đáng chú ý, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh Phú từng bước được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, liên thông, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp nhận, xử lý và trả kết quả hồ sơ. Việc tích hợp các dịch vụ công lên cổng dịch vụ công trực tuyến giúp người dân có thể thực hiện thủ tục mọi lúc, mọi nơi, chỉ với thiết bị có kết nối internet.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Nguyễn Huy Ngọc nhấn mạnh, để tiếp tục nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, đơn vị chức năng khẩn trương hoàn thiện khung pháp lý, đặc biệt là sửa đổi các quy định theo hướng công nhận đầy đủ giá trị pháp lý của kết quả điện tử là yêu cầu cấp thiết.

Việc xây dựng và ban hành chuẩn dữ liệu thống nhất ngay từ khâu công bố thủ tục hành chính sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các hệ thống. Đầu tư hạ tầng số theo hướng hiện đại, mở, dễ tích hợp; đào tạo, nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức cũng được xác định là những yếu tố then chốt.

Quan trọng hơn, theo ông Nguyễn Huy Ngọc, các dịch vụ công cần được thiết kế lại theo hướng đơn giản, thân thiện, lấy người dân làm trung tâm. Đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là sự thay đổi trong tư duy phục vụ, nhằm bảo đảm mọi người dân đều có thể tiếp cận dịch vụ công một cách công bằng và thuận tiện.

Thực hiện quyết liệt từ cơ sở

Cán bộ phường Việt Trì thực hiện vận hành chính quyền địa phương 2 cấp trên hệ thống hành chính công. Ảnh: Tạ Toàn/TTXVN

Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử tại Phú Thọ vẫn còn không ít khó khăn, thách thức. Hạ tầng công nghệ thông tin ở một số nơi chưa đồng bộ; thiếu chuẩn chung về kiến trúc và dữ liệu gây khó khăn trong việc kết nối, liên thông giữa các hệ thống. Mặc dù tỷ lệ số hóa cao, nhưng chất lượng dữ liệu chưa thực sự đảm bảo, ảnh hưởng đến khả năng khai thác và tái sử dụng. Một số dữ liệu còn thiếu hụt do thất lạc sổ gốc, gây khó khăn cho việc giải quyết các giao dịch về sau.

Việc khai thác dữ liệu chưa tương xứng với tiềm năng do cơ sở chưa hướng dẫn cụ thể. Trong khi đó, năng lực công nghệ thông tin của một bộ phận cán bộ còn hạn chế, nhân lực chuyên trách về chuyển đổi số còn thiếu. Hạ tầng viễn thông tại một số khu vực, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, chưa ổn định; tình trạng nghẽn mạng vẫn xảy ra, ảnh hưởng đến quá trình xử lý hồ sơ. Dù tỷ lệ hồ sơ trực tuyến cao nhưng trên thực tế, phần lớn vẫn do cán bộ thực hiện thay người dân, cho thấy việc thay đổi thói quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến vẫn cần thêm thời gian.

Không chỉ ở cấp tỉnh, việc đẩy mạnh giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử đã và đang được triển khai mạnh mẽ tại các địa phương cơ sở. Đây chính là nơi trực tiếp tiếp xúc, phục vụ người dân, đồng thời cũng là thước đo hiệu quả của cải cách hành chính.

Đơn cử như tại xã Pà Cò, với đặc thù là địa phương có đông đồng bào dân tộc Mông sinh sống, trình độ dân trí và khả năng tiếp cận công nghệ còn hạn chế, quá trình chuyển đổi số gặp không ít thách thức. Tuy nhiên, tại địa bàn vùng cao còn nhiều khó khăn này, việc triển khai giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử đã có những chuyển biến tích cực.

Chủ tịch UBND xã Pà Cò Trần Văn Truyền cho biết, xã đã tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận, xử lý hồ sơ; từng bước triển khai dịch vụ công trực tuyến mức độ cao đối với nhiều lĩnh vực như hộ tịch, chứng thực, bảo trợ xã hội... Việc sử dụng phần mềm một cửa điện tử đã giúp rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, đồng thời bảo đảm tính công khai, minh bạch trong quá trình xử lý. Bên cạnh đó, xã đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Khảo sát tại cơ sở, Chị Khà Y Sua, người dân tộc Mông ở xóm Pà Khôm, khi đến làm thủ tục chứng thực giấy tờ đã gặp nhiều khó khăn do không biết chữ và hạn chế trong giao tiếp tiếng phổ thông. Tuy nhiên, nhờ sự hỗ trợ tận tình của cán bộ tư pháp xã, chị Sua đã hoàn thành thủ tục ngay trong ngày. Tương tự, chị Giàng Y Nhà ở xóm Thung Mặn, làm giấy khai sinh cho con khi chưa có tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Chị đã được cán bộ xã phối hợp với lực lượng Công an hỗ trợ đăng ký, hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Pà Cò Hà Văn Tín, những trường hợp người dân chưa quen với việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến vẫn còn phổ biến. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển của xã hội, việc thay đổi nhận thức và thói quen là điều tất yếu. Chính quyền địa phương xác định phải đồng hành, hỗ trợ người dân trong quá trình chuyển đổi này.

Hiện nay, các mô hình “một cửa”, “một cửa liên thông”... trên địa bàn tỉnh Phú Thọ tiếp tục được duy trì và phát huy hiệu quả, trở thành điểm kết nối quan trọng giữa chính quyền với người dân và doanh nghiệp. Nhờ đó, quy trình giải quyết thủ tục hành chính ngày càng được đơn giản hóa, thời gian xử lý được rút ngắn, chi phí đi lại của người dân giảm đáng kể. Đặc biệt, thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước hình thành văn hóa công vụ trong môi trường số, đây chính là yếu tố quan trọng góp phần xây dựng niềm tin của người dân đối với chính quyền.

Thanh Hải (TTXVN)