Dự án Gang thép Lào Cai: Nhà nước thiệt hại hơn 234 tỷ đồng

Cơ quan điều tra đã hoàn tất kết luận vụ án tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung. Liên quan đến triển khai gói thầu tại dự án Nhà máy Gang thép Lào Cai, các cựu lãnh đạo Tổng công ty Thép Việt Nam bị cáo buộc gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 234 tỷ đồng...

Ảnh minh họa.

Ngày 13/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra – Bộ Công an đã hoàn tất kết luận điều tra, đề nghị truy tố 31 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (viết tắt là VTM), Tổng Công ty Thép Việt Nam (viết tắt là VNS).

Trong đó, bị can Mai Văn Tinh, cựu Chủ tịch Hội đồng Thành viên VNS; Đậu Văn Hùng, nguyên Tổng giám đốc VNS; cùng các cựu thành viên Hội đồng quản trị của VNS gồm Đặng Thúc Kháng, Nguyên Minh Xuân và Lê Phú Hưng bị đề nghị truy tố về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Theo kết luận điều tra, Tổng công ty Thép Việt Nam – CTCP (viết tắt là VNS) nắm giữ 46,85% cổ phần tại Công ty VTM.

Công ty VTM thực hiện dự án Nhà máy Gang thép Lào Cai tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai, công suất 500 ngàn tấn/năm, tổng mức đầu tư hơn 2.430 tỷ đồng.

Dự án này được phê duyệt 21 gói thầu trong đó gói thầu 02 – thiết kế, cung cấp thiết bị, vật tư xây dựng và lắp đặt một dây chuyền luyện gang, luyện thép và các hạng mục phụ trợ có mức dự toán ban đầu là hơn 98 triệu USD, tương đương hơn 1.671 tỷ đồng.

Sai phạm của các bị can xảy ra tại gói thầu 02, gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 234 tỷ đồng.

Theo đó, gói thầu số 02 ban đầu được triển khai theo hình thức đấu thầu quốc tế. Do thời gian thực hiện kéo dài, một số thiết bị không còn phù hợp nên Công ty VTM đã điều chỉnh một số thiết bị chính của dự án và xác định lại giá gói thầu EPC. Tuy nhiên, kết quả cũng không có nhà thầu nào trúng thầu.

Để sớm triển khai dự án, các cổ đông Công ty VTM đã họp, thống nhất hủy thầu gói thầu EPC, rà soát, tính toán lại giá gói thầu và đề xuất chỉ định thầu cho Công ty TNHH Khống chế Cổ phần Gang thép Côn Minh – Trung Quốc (viết tắt là KISC – cổ đông nắm giữ 45% vốn tại Công ty VTM).

Triển khai kết luận cuộc họp, Công ty VTM liên hệ, đề nghị một số nhà thầu Trung Quốc cung cấp báo giá gói thầu, ký hợp đồng với Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế và Dịch vụ đầu tư (viết tắt là Infisco) tính toán lại giá gói thầu và tổng mức đầu tư dự án.

Kết quả, một số nhà thầu Trung Quốc báo giá gói thầu EPC từ 116 triệu USD – 140 triệu USD. Có nhà thầu Pháp tính giá gói thầu là hơn 164 triệu USD.

Cùng tội danh này, năm 2021, bị can Mai Văn Tinh bị Tòa án nhân dân TP Hà Nội xử phạt 6 năm tù trong vụ án xảy ra tại dự án Gang thép Thái Nguyên.

Từ đó, Công ty Infisco xác định giá gói thầu EPC bao gồm dự phòng là hơn 157 triệu USD.

Trên cơ sở các báo giá, ngày 23/4/2009, bị can Đậu Văn Hùng, Tổng giám đốc VNS ký tờ trình đề nghị Hội đồng quản trị của VNS thông qua giá gói thầu EPC là 128 triệu USD. Ngày 28/4/2009, bị can Mai Văn Tinh, Chủ tịch Hội đồng quản trị của VNS ký Nghị quyết số 19/NQ-VNS thông qua mức giá trên.

Tuy nhiên, phía KISC đã gửi báo giá gói thầu EPC là 199,7 triệu USD. Do mức giá các bên đưa ra cách xa nhau nên các bên thống nhất tính toán lại và chào giá các nhà thầu khác.

Sau đó, phía KISC tiếp tục gửi báo giá điều chỉnh ngày 22/6/2009 là gần 160 triệu USD. Trong khi đó, một số nhà thầu khác đưa ra mức giá dao động từ 126 triệu USD – 143,8 triệu USD.

Bị can Mai Văn Tinh đã đồng ý thông qua, ký Nghị quyết phê duyệt giá gói thầu 160 triệu USD trước khi Công ty VTM lập, thẩm định, phê duyệt tổng mức đầu tư dự án nhằm hợp thức hóa thỏa thuận với KISC.

Căn cứ tài liệu thu thập, ý kiến tư vấn của Viện Kinh tế Xây dựng – Bộ Xây dựng, Viện Khoa học và Công nghệ Mỏ - Luyện kim Bộ Công thương, cơ quan điều tra xác định, khi báo giá mức 160 triệu USD, nhà thầu KISC đã nâng giá gói thầu EPC cao hơn thực tế.

Thực hiện hợp đồng EPC, Công ty VTM đã thanh toán cho KISC hơn 3.540 tỷ đồng, tương đương hơn 168 triệu USD. Hành vi này gây thiệt hại cho gói thầu EPC là hơn 532 tỷ đồng. Trong đó, thiệt hại tài sản Nhà nước theo vốn đầu tư của VNS là hơn 234 tỷ đồng.

Cơ quan điều tra xác định, để sớm triển khai dự án, bị can Mai Văn Tinh đã đồng ý chấp thuận chỉ định thầu cho KISC với giá 160 triệu USD mà không yêu cầu làm rõ thêm báo giá các nhà thầu khác.

Bị can này cũng thừa nhận việc phê duyệt giá gói thầu 160 triệu USD là không có cơ sở pháp lý; được thực hiện trước khi lập, thẩm định, phê duyệt tổng mức đầu tư dự án (bổ sung, điều chỉnh) là không đúng pháp luật…

Kết luận điều tra thể hiện hành vi của các bị can thuộc VNS đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 234 tỷ đồng.

Đỗ Mến