Đề nghị truy tố cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai trong vụ bán hơn 5,7 triệu tấn quặng

Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa ban hành kết luận điều tra vụ án xảy ra tại Tổng Công ty Thép Việt Nam (VNS) và Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM).

Trong vụ án này, ông Bùi Thanh Bình, Trợ lý HĐQT VNS, Tổng giám đốc VTM bị đề nghị truy tố 3 tội danh gồm "Nhận hối lộ", "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và "Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp".

16 người bị đề nghị truy tố về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí", đứng đầu là Mai Văn Tinh, cựu Chủ tịch VNS (đã bị phạt 6 năm tù trong vụ gang thép Thái Nguyên).

Các bị can (từ trái qua phải) Bùi Thanh Bình - Tổng Giám đốc Công ty Việt Trung, Nguyễn Văn Bình, Ngô Tiến Cương, Nguyễn Duy Nghiệp, Nguyễn Xuân Tốt, Nguyễn Văn Đức, Lê Xuân Định, Nguyễn Trường Giang. Ảnh: Bộ Công an

5 người bị đề nghị truy tố về tội "Đưa hối lộ". Bị can Nguyễn Trường Giang, nguyên Trưởng phòng quản lý chất lượng và đo lượng VTM bị cáo buộc phạm tội "Nhận hối lộ".

Ngoài ra, Lê Ngọc Hưng, cựu Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai và Đỗ Trường Giang, cựu Giám đốc Sở Công Thương Lào Cai bị đề nghị truy tố về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" gồm

Ông Trần Tuấn Dũng, Trợ lý HĐQT VNS, thành viên HĐTV VTM bị cáo buộc "Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp".

Theo kết luận điều tra, VNS là doanh nghiệp 100% vốn nhà nước và cùng 2 cổ đông khác thành lập VTM gồm Công ty Khoáng sản Lào Cai, Công ty Khống chế cổ phần gang thép Côn Minh – Trung Quốc (Công ty Côn Minh).

Năm 2009, các cổ đông góp vốn vào VTM đồng ý để Công ty Côn Minh thực hiện gói thầu EPC tại nhà máy Gang thép Lào Cai trị giá 160 triệu USD.

Nhà máy gang thép Lào Cai của Công ty Việt Trung.

Bị cai Mai Văn Tinh khai, mức giá trên không có cơ sở vì một số nhầ thầu khác đang chào giá ở mức 126 đến gần 144 triệu USD. Tuy nhiên, các bị can vẫn để Công ty Côn Minh thực hiện EPC vì nghĩ doanh nghiệp này là cổ đông của VTM nên sẽ có trách nhiệm hơn.

Kết luận giám định thể hiện, việc để Công ty Côn Minh thực hiện gói thầu đã gây thiệt hại tổng cộng hơn 244 tỷ đồng cho nhà nước, gồm của VNS là hơn 234 tỷ đồng và Công ty Khoáng sản Lào Cai thiệt hại 10 tỷ đồng.

Những sai phạm tiếp theo diễn ra từ năm 2015 đến năm 2020, Bộ Công Thương duyệt cho 18 doanh nghiệp mua quặng của VTM nhưng thực tế chỉ có 16 doanh nghiệp được mua. VTM ký 25 hợp đồng, bán tổng cộng hơn 5,775 triệu tấn quặng, với tổng giá trị thanh toán hơn 2.950 tỷ đồng.

Trong số 16 doanh nghiệp mua quặng, 11 doanh nghiệp được cấp hạn ngạch xuất khẩu, với tổng khối lượng hơn 3,075 triệu tấn.

Cơ quan điều tra cáo buộc, lợi dụng chính sách cho phép VTM bán quặng, Bùi Thanh Bình đã chỉ đạo xây dựng phương án giá bán thấp hơn giá thị trường. Ông Bình ký 30 hợp đồng bán quặng sắt với 18 doanh nghiệp trong nước và đã thực hiện 25 hợp đồng tổng trị giá hơn 2.950 tỷ đồng, thấp hơn giá thị trường nên gây thiệt hại hơn 434 tỷ đồng. Qua đây, vị này được 8 doanh nghiệp hối lộ hơn 53 tỷ đồng.

Trong số đó, một số doanh nghiệp sau khi mua quặng sắt của VTM lại xin UBND tỉnh Lào Cai cho bán sang Trung Quốc. Nhóm này đến gặp Nguyễn Ngọc Khiêm nhờ giúp đỡ.

Bị can Khiêm gặp Lê Ngọc Hưng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cùng Đỗ Trường Giang, Giám đốc Sở Công Thương Lào Cai, đề nghị cấp hạn mức xuất khẩu quặng sắt cho nhóm doanh nghiệp thân quen với mình và được đồng ý.

Sau đó, các doanh nghiệp này cảm ơn Lê Ngọc Hưng 355 triệu đồng và Đỗ Trường Giang 500 triệu đồng.

Bị can Nguyễn Ngọc Khiêm cũng được doanh nghiệp "chia phần" là 4,25 tỷ đồng cùng 100.000 USD. Ông Khiêm tặng lại cho Lê Ngọc Hưng 100 triệu, cho Đỗ Trường Giang 50 triệu nên bản thân còn hưởng lợi bất chính 4,1 tỷ đồng cùng 100.000 USD.

Minh Ngọc