Đồng USD tăng giá toàn cầu, tỷ giá VND vẫn trong tầm kiểm soát

Giữ ổn định tỷ giá giữa làn sóng USD tăng giá. (Ảnh: Vietnam+)

Dù đồng USD đang phục hồi trên thị trường quốc tế và nhiều yếu tố gây áp lực vẫn hiện hữu, tỷ giá USD/VND từ đầu năm đến nay chỉ biến động ở mức thấp. Diễn biến này cho thấy sức chống chịu của thị trường ngoại hối trong nước cũng như nỗ lực điều hành nhằm giữ ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất định.

Áp lực tăng nhưng chưa đáng ngại

Sáng 24/6, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm giữa VND và USD ở mức 25.192 đồng/USD, tăng 3 đồng so với ngày trước đó. Tại các ngân hàng thương mại, giá USD cũng điều chỉnh tương ứng. Đơn cử, Vietcombank niêm yết giá mua chuyển khoản ở mức 26.131 đồng/USD và bán ra 26.451 đồng/USD, tăng 3 đồng so với giá đóng cửa ngày 23/6.

Tuy nhiên, nếu nhìn trên bình diện rộng hơn, mức tăng của tỷ giá vẫn khá khiêm tốn. So với đầu tháng 6, tỷ giá trung tâm mới tăng khoảng 53 đồng, tỷ giá tại các ngân hàng thương mại tăng 57 đồng, tương đương 0,21%. Còn so với đầu năm, tỷ giá trung tâm tăng khoảng 65 đồng, tương đương 0,25%.

Mức biến động này được đánh giá là tương đối thấp nếu đặt trong bối cảnh đồng USD đang có xu hướng mạnh lên trên phạm vi toàn cầu.

Trên thị trường quốc tế, chỉ số USD-Index đã tăng lên 101,45 điểm, phản ánh xu hướng phục hồi của đồng bạc xanh sau giai đoạn suy yếu trước đó.

Động lực chính đến từ kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất ở mức cao lâu hơn dự kiến. Dù áp lực lạm phát tại Mỹ đã hạ nhiệt đáng kể so với giai đoạn đỉnh điểm, nhiều chỉ số giá quan trọng vẫn chưa quay về mục tiêu 2% của Fed. Điều này khiến thị trường liên tục điều chỉnh kỳ vọng về thời điểm và tốc độ cắt giảm lãi suất.

Bên cạnh đó, những bất ổn địa chính trị tại Trung Đông vẫn tiềm ẩn nguy cơ đẩy giá năng lượng tăng trở lại. Giá dầu, dù đã hạ nhiệt so với những thời điểm căng thẳng nhất, vẫn duy trì ở vùng cao hơn đáng kể so với bình quân nhiều năm trước.

Đối với các nền kinh tế mới nổi, đây là môi trường không thực sự thuận lợi. Lãi suất tại Mỹ duy trì ở mức cao đồng nghĩa dòng vốn toàn cầu có xu hướng tìm đến các tài sản bằng USD. Trong khi đó, giá năng lượng tăng làm gia tăng nhu cầu ngoại tệ phục vụ nhập khẩu.

Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này. Theo đánh giá của các chuyên gia Công ty Chứng khoán MB (MBS), cán cân thương mại đang có những thay đổi theo hướng kém thuận lợi hơn khi nhập khẩu tăng mạnh để phục vụ nhu cầu sản xuất và đầu tư. Trong khi đó, xuất khẩu dù tiếp tục tăng trưởng nhưng tốc độ cải thiện chưa đủ lớn để tạo ra mức thặng dư như các giai đoạn trước.

Thông thường, sự kết hợp giữa giá dầu cao, lãi suất quốc tế neo ở mức cao và cán cân thương mại suy yếu sẽ tạo áp lực đáng kể lên tỷ giá USD/VND. Tuy nhiên, diễn biến thực tế thời gian qua cho thấy tỷ giá vẫn duy trì được trạng thái ổn định tương đối.

Theo giới phân tích, một trong những yếu tố quan trọng giúp thị trường ngoại hối duy trì sự ổn định là nguồn cung ngoại tệ của nền kinh tế vẫn tương đối tích cực.

Hoạt động du lịch quốc tế phục hồi cũng góp phần bổ sung nguồn cung ngoại tệ cho nền kinh tế. (Ảnh: Vietnam+)

Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiếp tục được giải ngân đều đặn. Kiều hối duy trì quy mô lớn. Hoạt động du lịch quốc tế phục hồi cũng góp phần bổ sung nguồn cung ngoại tệ cho nền kinh tế.

Bên cạnh đó, dự trữ ngoại hối quốc gia và khả năng can thiệp của Ngân hàng Nhà nước tiếp tục đóng vai trò là "tấm đệm" quan trọng trước các cú sốc bên ngoài.

Thực tế cho thấy trong những năm gần đây, cơ chế điều hành tỷ giá của Việt Nam đã trở nên linh hoạt hơn đáng kể. Thay vì cố định tỷ giá ở một mức cụ thể, nhà điều hành cho phép tỷ giá biến động trong biên độ nhất định theo cung-cầu thị trường, qua đó giúp hấp thụ tốt hơn các cú sốc từ bên ngoài.

Nhờ vậy, dù đồng USD liên tục trải qua các đợt tăng giá mạnh trên thế giới, tỷ giá USD/VND vẫn tránh được những biến động quá lớn.

Các chuyên gia cũng lưu ý rằng mục tiêu của chính sách tỷ giá hiện nay không phải là giữ cố định tỷ giá, mà là kiểm soát mức biến động ở ngưỡng phù hợp để vừa hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô, vừa bảo đảm khả năng cạnh tranh của nền kinh tế.

Vẫn trong vùng kiểm soát

Dù tỷ giá được giữ ổn định, điều đó không có nghĩa áp lực đã biến mất. Theo ông Nguyễn Xuân Thành, giảng viên cao cấp Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, thế giới đang chuyển từ kỳ vọng "tiền rẻ trở lại" sang kịch bản "lãi suất cao kéo dài." Khi lợi suất tại Mỹ, Nhật Bản và châu Âu cùng duy trì ở mức cao, các nền kinh tế mới nổi buộc phải duy trì sức hấp dẫn tương đối của đồng nội tệ để hạn chế áp lực lên tỷ giá và dòng vốn.

Trong bối cảnh đó, việc duy trì mức lãi suất tiền gửi đủ hấp dẫn để người dân tiếp tục nắm giữ VND gần như là yêu cầu bắt buộc nếu muốn giảm áp lực lên tỷ giá.

Điều này đồng nghĩa dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ không còn rộng như trước. Bài toán điều hành hiện nay không chỉ là hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng mà còn phải cân bằng đồng thời nhiều mục tiêu khác nhau, bao gồm ổn định tỷ giá, kiểm soát lạm phát và duy trì niềm tin vào đồng nội tệ.

Theo cách nhìn này, áp lực tỷ giá không còn thể hiện rõ qua những biến động mạnh trên bảng điện ngoại hối như các giai đoạn trước. Thay vào đó, áp lực đang được phản ánh thông qua thanh khoản hệ thống ngân hàng, mặt bằng lãi suất và không gian điều hành chính sách tiền tệ.

Nói cách khác, để giữ cho tỷ giá ổn định, nền kinh tế đang phải chấp nhận mặt bằng lãi suất cao hơn kỳ vọng, thanh khoản bớt dồi dào hơn và dư địa nới lỏng tiền tệ hạn chế hơn.

Lãi suất huy động vẫn đang trong xu hướng tăng nhẹ. (Ảnh: Vietnam+)

Các chuyên gia MBS cho rằng tỷ giá USD/VND trong thời gian tới vẫn sẽ chịu tác động từ xu hướng mạnh lên của đồng USD, giá dầu thế giới và diễn biến chính sách tiền tệ của Fed.

Đơn vị này dự báo tỷ giá USD/VND có thể dao động trong vùng 26.350-26.700 đồng/USD trong quý 2/2026, tương ứng mức tăng khoảng 0,3%-1,6% so với đầu năm.

Ngay cả trong kịch bản này, mức biến động của tỷ giá vẫn được đánh giá là tương đối thấp nếu so với nhiều giai đoạn căng thẳng trước đây cũng như so với mức biến động của nhiều đồng tiền trong khu vực.

Điều đó cho thấy áp lực đối với tỷ giá là có thật nhưng vẫn đang nằm trong khả năng kiểm soát của cơ quan điều hành. Trong bối cảnh môi trường tài chính toàn cầu tiếp tục nhiều biến động, việc tỷ giá chỉ tăng khoảng 0,25% từ đầu năm đến nay là tín hiệu cho thấy thị trường ngoại hối vẫn đang vận hành ổn định.

Vì vậy, câu chuyện của tỷ giá năm 2026 có lẽ không nằm ở việc USD/VND tăng bao nhiêu phần trăm, mà ở khả năng duy trì trạng thái ổn định đó giữa lúc thế giới đang bước vào giai đoạn lãi suất cao kéo dài và các rủi ro bên ngoài vẫn chưa hoàn toàn lắng xuống./.

(Vietnam+)