Tín dụng tăng tốc, ngân hàng bước vào cuộc đua mới

Tăng trưởng tín dụng được dự báo tiếp tục duy trì ở mức cao trong năm 2026 nhằm đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10%. Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tích cực đó là những thách thức không nhỏ đối với ngành ngân hàng khi áp lực huy động vốn gia tăng, biên lãi ròng chịu sức ép và chất lượng tài sản tiếp tục là vấn đề cần theo dõi.

Tín dụng dự báo quanh mức 15%

Đến ngày 29/5/2026, dư nợ tín dụng đạt 19,66 triệu tỷ đồng, tăng 5,71% so với cuối năm trước, huy động vốn tăng 2,98% so với cuối năm trước.

Theo báo cáo tài chính, tính đến cuối quý I/2026, tăng trưởng tín dụng của 27 ngân hàng niêm yết đạt 3,5% so với đầu năm, giảm nhẹ so với mức tăng 3,8% cùng kỳ năm trước.

Đến ngày 29/5/2026, dư nợ tín dụng đạt 19,66 triệu tỷ đồng, tăng 5,71% so với cuối năm trước.

Nhóm ngân hàng tư nhân ghi nhận mức tăng trưởng tín dụng tích cực hơn khi đạt khoảng 4,0% so với đầu năm, cao hơn mức 2,9% của nhóm ngân hàng quốc doanh.

Động lực tăng trưởng chính đến từ tín dụng doanh nghiệp với dư nợ cuối quý tăng khoảng 6% so với đầu năm, vượt trội so với tín dụng bán lẻ.

Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP khoảng 10% trong năm 2026, dòng vốn tín dụng tiếp tục được kỳ vọng đóng vai trò huyết mạch của nền kinh tế. Tuy nhiên, hầu hết các định chế tài chính và giới chuyên môn có quan điểm tăng trưởng tín dụng khó vượt xa so với kịch bản Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đặt ra từ đầu năm.

Theo Báo cáo Chiến lược thị trường nửa cuối năm 2026 của Trung tâm Phân tích và Tư vấn đầu tư Công ty cổ phần Chứng khoán SSI (SSI Research), tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống được dự báo đạt khoảng 15%. Nếu tính cả phần hạn mức tái cơ cấu, mức tăng có thể lên tới 17%. SSI cho rằng nhu cầu vốn của nền kinh tế sẽ tiếp tục gia tăng khi động lực tăng trưởng đang chuyển dịch sang đầu tư và mở rộng năng lực sản xuất.

Các chuyên gia SSI nhận định nền kinh tế đang bước vào giai đoạn "tăng trưởng dẫn dắt bởi đầu tư", trong đó tích lũy tài sản ngày càng thay thế tiêu dùng và xuất khẩu ròng để trở thành động lực chính của tăng trưởng. Điều này đồng nghĩa nhu cầu tín dụng cho doanh nghiệp, sản xuất và đầu tư cơ sở hạ tầng sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới.

Đồng quan điểm, MBS Research dự báo tín dụng năm 2026 tiếp tục được thúc đẩy bởi các lĩnh vực sản xuất, xây dựng, đầu tư công, khu công nghiệp và nhóm doanh nghiệp hưởng lợi từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng.

Ở góc nhìn chuyên gia, TS. Nguyễn Đức Độ, nguyên Phó Viện trưởng Viện Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính) cho rằng, tăng trưởng tín dụng 5,71% trong 5 tháng đầu năm là mức tăng phù hợp với diễn biến hoạt động của nền kinh tế và chủ trương phân bổ tín dụng của NHNN. Với tốc độ tăng như vậy, theo ông, từ nay đến cuối năm, tín dụng có thể chỉ tăng 15% như mục tiêu định hướng của NHNN và phù hợp trong bối cảnh lạm phát đang cao, áp lực tỷ giá hiện hữu, nợ xấu có xu hướng tăng lên.

Đầu tư công kéo dòng vốn vào khu vực doanh nghiệp

Một trong những thay đổi đáng chú ý của thị trường tín dụng hiện nay là sự chuyển dịch cơ cấu khách hàng vay vốn.

Theo phân tích của Mirae Asset, tín dụng doanh nghiệp đang trở thành động lực tăng trưởng chính của nhiều ngân hàng trong bối cảnh tín dụng bán lẻ phục hồi chậm hơn kỳ vọng. Nhu cầu vay vốn từ khu vực doanh nghiệp tăng lên cùng với sự mở rộng đầu tư sản xuất, phát triển hạ tầng và các dự án quy mô lớn.

Mirae Asset cho rằng xu hướng này sẽ còn tiếp diễn trong nửa cuối năm khi Chính phủ đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và triển khai nhiều chương trình phát triển hạ tầng quy mô lớn.

Trong khi đó, SSI Research đánh giá việc đầu tư công mới giải ngân khoảng 21,6% kế hoạch năm trong nửa đầu năm 2026 cho thấy dư địa tăng tốc giải ngân trong các tháng cuối năm vẫn còn rất lớn. Đây có thể là yếu tố thúc đẩy nhu cầu tín dụng của doanh nghiệp xây dựng, vật liệu, logistics và các ngành liên quan.

Theo SSI, kế hoạch đầu tư công năm 2026 vào khoảng 1,1 triệu tỷ đồng sẽ là một trong những động lực quan trọng nhất đối với tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống.

Mặc dù tín dụng tăng tốc, triển vọng lợi nhuận của ngành ngân hàng lại không hoàn toàn thuận lợi. Báo cáo ngành ngân hàng của Mirae Asset cho thấy mặt bằng lãi suất huy động đã tăng khoảng 120 điểm cơ bản so với vùng đáy năm 2025. Chi phí vốn gia tăng trong khi áp lực cạnh tranh cho vay vẫn lớn khiến biên lãi ròng (NIM) của nhiều ngân hàng tiếp tục chịu sức ép.

Theo Mirae Asset, cuộc cạnh tranh huy động vốn đang diễn ra gay gắt hơn do chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng huy động chưa được thu hẹp đáng kể. Nhiều ngân hàng phải duy trì lãi suất huy động ở mức cao nhằm đảm bảo nguồn vốn phục vụ tăng trưởng tín dụng.

MBS Research cũng cho rằng NIM của toàn ngành sẽ khó cải thiện mạnh trong năm nay khi các ngân hàng phải cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ nền kinh tế và đảm bảo hiệu quả kinh doanh.

Nhận định về nửa cuối năm, SSI Research đánh giá những ngân hàng có năng lực huy động vốn tốt, chi phí vốn thấp và chất lượng tài sản ổn định sẽ có lợi thế lớn hơn trong giai đoạn hiện nay. Đây cũng là lý do SSI ưu tiên nhóm ngân hàng duy trì được kỷ luật vận hành và quản trị rủi ro tốt.

Bên cạnh câu chuyện tăng trưởng tín dụng, các tổ chức nghiên cứu đều đặc biệt quan tâm đến chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng.

Theo Mirae Asset, áp lực nợ xấu chưa hoàn toàn biến mất khi một số lĩnh vực vẫn đang trong quá trình phục hồi, đặc biệt là bất động sản và các doanh nghiệp có đòn bẩy tài chính cao.

SSI Research cũng lưu ý việc siết lọc tín dụng và yêu cầu kiểm soát chất lượng tài sản sẽ tiếp tục là yếu tố ảnh hưởng đến tăng trưởng của ngành ngân hàng trong thời gian tới. Theo SSI, áp lực lên NIM và quá trình sàng lọc tín dụng là hai rào cản lớn nhất đối với triển vọng ngành.

Trong khi đó, MBS cho rằng chất lượng tài sản sẽ có sự phân hóa mạnh giữa các ngân hàng. Những tổ chức có bộ đệm dự phòng lớn, tỷ lệ bao phủ nợ xấu cao và danh mục khách hàng doanh nghiệp chất lượng sẽ có nhiều lợi thế hơn trong chu kỳ tín dụng mới.

Thanh Hoa