Dòng tiền hụt hơi trước 'giờ G' nâng hạng, 1,5 tỷ USD chờ những cổ phiếu nào?

Công ty chứng khoán bùng nổ tăng vốn đón sóng nâng hạng

Ngày 21/8 tới đây, FTSE Russell dự kiến công bố danh sách chính thức trong kỳ rà soát FTSE Global Equity Index Series (FTSE GEIS) tháng 9/2026. Đây là mốc quan trọng trước khi chứng khoán Việt Nam chính thức chuyển lên nhóm Thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9.

Tuy nhiên, trái với kỳ vọng về một cú hích thanh khoản trước ngày nâng hạng, dòng tiền trên thị trường vẫn khá thận trọng. Trong phiên 17/8, giá trị khớp lệnh trên HoSE chỉ đạt khoảng 10.500 tỷ đồng, thấp nhất kể từ phiên 17/7. Thanh khoản suy yếu cũng không phải hiện tượng nhất thời mà đã kéo dài từ sau tháng 4 và gần như xuyên suốt quý 2.

DÒNG TIỀN NÂNG HẠNG KHÔNG ĐỔ VÀO THỊ TRƯỜNG TRONG MỘT NGÀY

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Ngân hàng Đầu tư Chứng khoán An Bình (ABS), dòng vốn từ quá trình nâng hạng sẽ không xuất hiện cùng lúc. Với các quỹ thụ động, việc phân bổ vốn diễn ra theo từng giai đoạn, tương ứng với quá trình thay đổi tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam trong danh mục.

Theo lộ trình, đợt đầu tiên chỉ chiếm một phần tỷ trọng, sau đó các quỹ tiếp tục nâng tỷ trọng ở những đợt tiếp theo. Vì vậy, khoản tiền được kỳ vọng chảy vào thị trường không đồng nghĩa toàn bộ sẽ được giải ngân ngay khi danh mục được công bố.

“Không phải ngay một phát họ sẽ mua ngay 150 triệu USD. Họ sẽ có cả một quá trình để giải ngân”, ông Minh lưu ý.

Diễn biến thanh khoản hiện tại vì thế không quá bất ngờ. Nhà đầu tư có thể kỳ vọng dòng vốn ngoại trong trung và dài hạn, nhưng trong ngắn hạn, thị trường vẫn phụ thuộc chủ yếu vào dòng tiền trong nước.

Một yếu tố đáng chú ý đang ảnh hưởng đến dòng tiền là áp lực thanh khoản của hệ thống ngân hàng. Nhu cầu vốn của nền kinh tế lớn trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, trong khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động. Thị trường vốn, đặc biệt là kênh trái phiếu doanh nghiệp, chưa hoàn toàn thuận lợi khiến nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng.

Điều này tạo sức ép lên huy động vốn và mặt bằng lãi suất. Lợi suất trái phiếu Chính phủ cũng đã tăng so với giai đoạn trước, trong khi nhu cầu vốn cho đầu tư hạ tầng ngày càng lớn.

Theo ông Minh, một phần dòng tiền còn bị giữ lại thay vì quay vòng trong nền kinh tế. Giải ngân đầu tư công trong 6 tháng đầu năm còn chậm khiến một lượng tiền nằm tại Kho bạc Nhà nước chưa quay trở lại hệ thống ngân hàng.

Bất động sản cũng là một điểm nghẽn khi lĩnh vực này chiếm khoảng 20% tăng trưởng dư nợ trong 6 tháng đầu năm, nhưng khả năng hấp thụ nguồn cung vẫn thấp. Tỷ lệ hấp thụ trong nửa đầu năm dưới 20% và dự kiến khoảng 20-30% trong nửa cuối năm. Khi tín dụng nằm trong những tài sản có thanh khoản thấp, tốc độ quay vòng vốn của nền kinh tế cũng bị ảnh hưởng.

Ở chiều ngược lại, áp lực lãi suất toàn cầu đang có dấu hiệu dịu hơn. Ông Minh cho rằng lạm phát lõi tại Mỹ quanh 2,2%, tiến gần mục tiêu 2% của Fed, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn ngắn và đồng USD đã giảm. “Tôi vẫn quan điểm là lãi suất có thể sẽ không tăng thêm. Kịch bản chỉ có thể là đi ngang và giảm”, ông nhận định.

1,5 TỶ USD SẼ CHỌN CỔ PHIẾU NÀO?

Theo báo cáo phân tích từ các công ty chứng khoán, dòng vốn từ quá trình nâng hạng sẽ được phân bổ theo lộ trình thay vì đồng loạt đổ vào thị trường ngay sau ngày 21/9/2026. Yuanta ước tính 27 cổ phiếu Việt Nam có thể được bổ sung vào các bộ chỉ số FTSE GEIS, với tổng giá trị mua khoảng 1,5 tỷ USD khi hoàn tất toàn bộ lộ trình.

Mirae Asset ước tính dòng vốn thụ động chảy vào thị trường chứng khoán Việt Nam chia thành 4 đợt

Mirae Asset cũng đưa ra con số tương tự khi ước tính dòng vốn thụ động có thể chảy vào Việt Nam khoảng 39.118 tỷ đồng, tương đương hơn 1,5 tỷ USD. Theo công ty chứng khoán này, dòng tiền sẽ được phân bổ qua 4 đợt, từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.

Cụ thể, đợt đầu vào tháng 9/2026 chỉ chiếm 10% tỷ trọng, tương đương khoảng 153 triệu USD, tương đương 3.991 tỷ đồng. Đến tháng 3/2027, tỷ trọng được nâng lên 30%, với phần vốn bổ sung khoảng 306 triệu USD. Đợt thứ ba vào tháng 6/2027 nâng tỷ trọng lên 65%, tương ứng khoảng 536 triệu USD và đợt cuối vào tháng 9/2027 bổ sung thêm 35%, hoàn tất toàn bộ lộ trình.

MBS cũng cho rằng việc chia nhỏ dòng vốn qua 4 đợt sẽ giúp hạn chế những cú sốc thanh khoản, đồng thời tạo ra tác động kéo dài hơn đối với thị trường thay vì tập trung vào một thời điểm.

Dù cùng ước tính quy mô dòng vốn quanh 1,5 tỷ USD, danh sách cổ phiếu của Yuanta và Mirae Asset có một số khác biệt. Tuy nhiên, điểm chung nổi bật là dòng tiền chủ yếu tập trung vào nhóm vốn hóa lớn.

Theo Yuanta, VIC đứng đầu với tổng giá trị mua dự kiến khoảng 554 triệu USD, tương ứng 36,95% tổng dòng tiền. Riêng trong đợt đầu tháng 9, lực mua ước tính hơn 55 triệu USD.

VHM đứng thứ hai với gần 174 triệu USD, trong đó khoảng 17,4 triệu USD có thể được giải ngân ngay trong đợt đầu. HPG đứng tiếp theo với 85,5 triệu USD, VPB hơn 56 triệu USD và MSN hơn 55 triệu USD.

FPT được Yuanta dự báo hút khoảng 53,7 triệu USD, VCB gần 52 triệu USD, VNM 48,5 triệu USD, SSI hơn 39 triệu USD và STB hơn 38 triệu USD. Danh sách 27 cổ phiếu còn có MCH, HDB, VIX, VJC, VRE, VPL, VND, VCK, SHB, VCI, TCX, BID, HCM, SSB, NVL, MSB và GEX.

Trong khi đó, ước tính của Mirae Asset cho thấy VIC tiếp tục là cổ phiếu đứng đầu về giá trị vốn có thể được phân bổ, khoảng 399 triệu USD, tiếp đến là VHM 147 triệu USD, LPB 98 triệu USD, VPB 92 triệu USD và HPG 92 triệu USD.

STB được dự báo hút khoảng 90 triệu USD, VNM 70 triệu USD, VCB 45 triệu USD, VCG 43 triệu USD, VCI 43 triệu USD, trong khi BSR và VRE cùng khoảng 37 triệu USD. Danh sách của Mirae Asset còn có BID, MSN, MCH, TCX, SAB, PLX, HVN, SHB, SSI, SSB, VPX, MSB, BVH, TPB, POW, VIX và GEX.

Sự khác biệt về con số giữa các tổ chức phân tích chủ yếu đến từ phương pháp sàng lọc, danh sách cổ phiếu đủ điều kiện và cách ước tính tỷ trọng. Tuy nhiên, các báo cáo đều cho thấy nhóm vốn hóa lớn sẽ là tâm điểm của dòng tiền nâng hạng.

Theo Yuanta, nhóm vốn hóa lớn chiếm khoảng 53% tổng giá trị mua dự kiến, riêng VIC và VHM chiếm gần 49%. Xét tương quan giữa lượng tiền dự kiến mua với thanh khoản hiện tại, MCH, VIC và VHM là những cổ phiếu có khả năng chịu tác động cung - cầu rõ nét hơn trong đợt đầu.

Công ty chứng khoán này cho rằng nhà đầu tư nên theo dõi những cổ phiếu vừa có giá trị mua dự kiến lớn, vừa có mức độ hấp thụ dòng tiền đáng kể so với giá trị giao dịch bình quân, thay vì chỉ nhìn vào tổng lượng tiền mua trong toàn bộ kỳ nâng tỷ trọng.

Nếu đợt đầu tháng 9/2026 chủ yếu mang ý nghĩa khởi động, phần vốn còn lại mới là yếu tố có thể tạo tác động rõ hơn tới thanh khoản thị trường.

Theo Yuanta, khoảng 1,35 tỷ USD còn lại sẽ được giải ngân trong ba đợt tiếp theo đến tháng 9/2027. Mirae Asset cũng ước tính quy mô vốn của ba đợt sau lên tới khoảng 36.000 tỷ đồng.

Do đó, tác động lớn nhất của việc nâng hạng không nhất thiết nằm ở phiên giao dịch đầu tiên sau khi Việt Nam chính thức được nâng nhóm thị trường. Quan trọng hơn là một nguồn cầu ngoại mới được hình thành và duy trì trong nhiều quý, tạo thêm dư địa cho thanh khoản và định giá cổ phiếu.

Chứng khoán MBS cho rằng FTSE công bố danh mục vào cuối tháng 8 có thể trở thành chất xúc tác giúp dòng vốn ngoại quay trở lại. Tuy nhiên, công ty chứng khoán này cũng lưu ý quá trình giải ngân sẽ diễn ra từng bước nhằm hạn chế biến động quá lớn về thanh khoản.

Trong bối cảnh đó, nhóm chứng khoán được MBS đánh giá là một trong những nhóm nhạy nhất với câu chuyện nâng hạng, nhờ khả năng hưởng lợi từ thanh khoản thị trường và sự gia tăng hoạt động của nhà đầu tư nước ngoài. Bán lẻ, thực phẩm được kỳ vọng hưởng lợi từ sức mua, trong khi logistics và bảo hiểm phù hợp hơn với chiến lược phòng thủ.

Nhìn rộng hơn, dòng vốn FTSE có thể tạo thêm một động lực mới cho thị trường chứng khoán Việt Nam, nhưng đây không phải câu chuyện của một ngày 21/9. Dòng tiền sẽ được phân bổ qua 4 đợt, kéo dài tới tháng 9/2027, với trọng tâm là các cổ phiếu đáp ứng tiêu chí chỉ số và có khả năng hấp thụ dòng vốn lớn.

Vì vậy, thay vì chờ một “cú bơm tiền” ngay trong tháng 9, thị trường có thể sẽ phản ứng theo từng mốc tái cơ cấu danh mục. Những cổ phiếu có tỷ trọng lớn, thanh khoản phù hợp và triển vọng kinh doanh đủ mạnh để duy trì định giá sẽ là nhóm có khả năng hưởng lợi bền vững hơn từ câu chuyện nâng hạng.

Diệu Nhi