Doanh nghiệp dồn dập tăng vốn, sẵn sàng đón dòng vốn ngoại sau nâng hạng

Doanh nghiệp tăng vốn, củng cố năng lực tài chính đón cơ hội thu hút dòng vốn ngoại khi thị trường chứng khoán Việt Nam nâng hạng. Ảnh minh họa: AI tạo

Lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp đã được FTSE Russell chính thức xác nhận, với thời điểm bắt đầu đưa cổ phiếu vào các rổ chỉ số từ ngày 21/9/2026 và hoàn tất vào tháng 9/2027. Khi “điểm rơi” đã rõ ràng, câu chuyện thị trường không còn dừng ở kỳ vọng nâng hạng mà chuyển sang giai đoạn cụ thể hơn: Chuẩn bị đón dòng vốn ngoại dự kiến quay trở lại sau nâng hạng. Diễn biến này đang dần phản ánh vào hành vi của doanh nghiệp, nhà đầu tư và cấu trúc dòng tiền.

Một trong những biểu hiện rõ nét là làn sóng tăng vốn quy mô lớn diễn ra dồn dập trong mùa đại hội cổ đông 2026. Từ ngân hàng đến lĩnh vực sản xuất, bất động sản, dịch vụ…, nhiều doanh nghiệp chủ động nâng năng lực tài chính để sẵn sàng hấp thụ dòng vốn mới.

*Doanh nghiệp tăng tốc “làm dày” vốn chủ

Nhóm ngân hàng tiếp tục là tâm điểm. Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội (MBBank) đặt mục tiêu nâng vốn điều lệ lên hơn 102.000 tỷ đồng thông qua chia cổ tức bằng cổ phiếu, chào bán cho cổ đông hiện hữu và phát hành riêng lẻ. Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) dự kiến tăng thêm hơn 21.600 tỷ đồng, nâng vốn lên gần 91.870 tỷ đồng. Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) lên kế hoạch phát hành hơn 1 tỷ cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu và chào bán riêng lẻ thêm hơn 543 triệu cổ phiếu. Ở nhóm ngân hàng quy mô nhỏ, Ngân hàng Thương mại cổ phần Quốc Dân (NCB) dự kiến phát hành riêng lẻ tới 1 tỷ cổ phiếu, qua đó tăng vốn điều lệ gần 52%.

Theo ông Lâm Văn Vân, đại diện Quỹ đầu tư ECI Capital, tăng vốn hiện nay không chỉ để mở rộng hoạt động mà còn nhằm củng cố “bộ đệm vốn” trong bối cảnh lãi suất cao gây áp lực lớn lên chi phí tài chính. Khi chi phí vay tăng và dòng tiền bị siết chặt, việc chuyển sang vốn chủ sở hữu giúp doanh nghiệp giảm rủi ro và duy trì tăng trưởng.

Không chỉ ngân hàng, xu hướng này lan rộng sang nhiều ngành như viễn thông, thép, thương mại. Công ty cổ phần Công nghệ Viễn thông Sài Gòn (Saigontel - SGT) dự kiến chào bán 148 triệu cổ phiếu để huy động khoảng 1.480 tỷ đồng, trong bối cảnh dư nợ vay vượt 154% vốn chủ sở hữu. Công ty cổ phần Thép Nam Kim ( mã NKG) lên kế hoạch phát hành gần 1.495 tỷ đồng phục vụ dự án nhà máy mới. Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại SMC (SMC) cũng dự kiến phát hành thêm hơn 36,8 triệu cổ phiếu nhằm giảm áp lực nợ vay khi hệ số đòn bẩy đã vượt 200%.

Điểm chung là các doanh nghiệp đang chuyển dịch từ vốn vay sang vốn chủ - lựa chọn giúp giảm áp lực lãi vay khi mặt bằng lãi suất huy động đã tăng lên quanh 8%/năm, thậm chí có thời điểm chạm 10%/năm, kéo theo lãi suất cho vay lên 12 -13%/năm.

Nếu ngân hàng và doanh nghiệp sản xuất tăng vốn để củng cố nội lực, thì nhóm công ty chứng khoán lại đi trước một bước nhằm đón dòng tiền khi thanh khoản thị trường cải thiện.

Hàng loạt công ty chứng khoán đã tăng vốn mạnh. Công ty cổ phần Chứng khoán VPS (VPS) phát hành hơn 913 triệu cổ phiếu, nâng vốn điều lệ lên 24.349 tỷ đồng. Công ty cổ phần Chứng khoán DNSE (DNSE) tăng vốn lên hơn 4.282 tỷ đồng, chủ yếu phục vụ cho vay ký quỹ và tự doanh. Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap (Vietcap – VCI) nâng vốn lên hơn 11.476 tỷ đồng, trong khi Công ty cổ phần Chứng khoán OCBS (OCBS) tăng vốn lên 2.713 tỷ đồng.

Đáng chú ý, nguồn vốn mới tập trung vào các mảng nhạy với dòng tiền như margin (cho vay giao dịch ký quỹ), tự doanh và nâng cấp hệ thống giao dịch – những lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp khi dòng vốn, đặc biệt là vốn ngoại gia tăng.

Diễn biến này cho thấy thị trường đang ở giai đoạn “chuẩn bị năng lực đón vốn”, trong khi dòng tiền ngoại thực tế vẫn chưa quay lại rõ nét và còn duy trì xu hướng bán ròng.

*Hạ tầng và chính sách được đẩy nhanh

Song song với doanh nghiệp, cơ quan quản lý cũng tăng tốc hoàn thiện nền tảng thị trường. Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho biết các giải pháp đang tập trung vào cải thiện điều kiện tiếp cận thị trường, đơn giản hóa thủ tục và nâng cao minh bạch - những yếu tố then chốt để thu hút nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

Ông Gerald Toledano, Giám đốc toàn cầu phụ trách sản phẩm cổ phiếu của FTSE Russell, đánh giá việc nâng hạng không chỉ có ý nghĩa với Việt Nam mà còn mở ra khả năng tiếp cận dòng vốn thông qua hệ thống chỉ số toàn cầu.

Theo bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán ACB (ACBS), dòng vốn ETF có thể đạt khoảng 1,7 tỷ USD trong toàn bộ lộ trình nâng hạng, với đợt giải ngân đầu tiên khoảng 171 triệu USD. Trong khi đó, ông Thomas Nguyễn, Giám đốc Thị trường nước ngoài của Công ty cổ phần Chứng khoán SSI (SSI), cho rằng khoảng 1,5 tỷ USD vốn thụ động và thêm 2–5 tỷ USD vốn chủ động có thể chảy vào thị trường trong vòng 12 tháng.

Dù triển vọng rõ ràng, dòng vốn ngoại hiện vẫn thận trọng khi khối ngoại bán ròng hàng tỷ USD từ đầu năm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, chính diễn biến này lại tạo dư địa sở hữu cho nhà đầu tư nước ngoài, giúp thị trường sẵn sàng hấp thụ dòng vốn khi điều kiện thuận lợi hơn.

Doanh nghiệp dồn dập tăng vốn, sẵn sàng đón dòng vốn ngoại sau nâng hạng.Ảnh minh họa: Trần Việt/TTXVN

Bà Nguyễn Ngọc Anh, Tổng giám đốc Công ty TNHH Quản lý quỹ SSI (SSI AM), cho rằng cấu trúc dòng vốn ngoại đang thay đổi, với sự tham gia ngày càng lớn của các định chế từ Mỹ và các thị trường phát triển. Trong khi đó, ông Bùi Văn Huy, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Đầu tư FIDT (FIDT) nhấn mạnh, dòng vốn sau nâng hạng sẽ tập trung vào các doanh nghiệp có vốn hóa lớn, thanh khoản cao và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng đủ rộng.

Theo các chuyên gia Công ty Chứng khoán VPBank (VPBankS), nâng hạng chỉ là chất xúc tác, còn xu hướng dài hạn vẫn phụ thuộc vào nền tảng vĩ mô và chất lượng doanh nghiệp. Bà Nguyễn Thị Hằng Nga, Tổng giám đốc Công ty Liên doanh Quản lý quỹ Đầu tư Chứng khoán Vietcombank (VCBF) cũng cho rằng, dòng vốn sẽ ngày càng chọn lọc, ưu tiên doanh nghiệp minh bạch và quản trị tốt.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp quan trọng: Dòng vốn ngoại chưa quay lại ngay, nhưng các điều kiện để đón dòng tiền từ năng lực doanh nghiệp đến hạ tầng thị trường đã và đang được thiết lập. Chính sự chuẩn bị này sẽ quyết định khả năng hấp thụ và tận dụng hiệu quả dòng vốn khi chu kỳ mới thực sự bắt đầu.

Văn Giáp/Bnews/vnanet.vn