Dông lốc kèm mưa đá làm 12 người bị thương, 3.100 ngôi nhà hư hỏng

Mưa đá kèm dông, lốc gây thiệt hại về người và tài sản tại nhiều tỉnh, thành phố miền Bắc, Bắc miền Trung. Ảnh: PV

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai cho biết, từ chiều tối 2 đến sáng 4-5, các tỉnh, thành phố: Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Cao Bằng, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Hà Nội, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh xảy ra mưa đá, dông, lốc, sét, gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Cụ thể, thiên tai làm 12 người bị thương; 3.100 ngôi nhà bị hư hỏng, tốc mái; 15.722ha lúa, hoa màu bị ảnh hưởng, thiệt hại. Ngoài ra, 25 trường học, 12 nhà văn hóa bị tốc mái; 103 cột điện bị gãy, đổ; 100m kè bị sạt lở. Các địa phương tiếp tục rà soát, tổng hợp thiệt hại.

Trao đổi với phóng viên, Trưởng phòng Dự báo thời tiết (Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia) Nguyễn Văn Hưởng cho biết, ngoài dông, lốc, mưa đá, nhiều tỉnh, thành phố khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ còn xảy ra mưa dông diện rộng, có nơi mưa to đến rất to, như: Trạm Tân Pheo (tỉnh Phú Thọ) 171mm, trạm Kỳ Giang (tỉnh Hà Tĩnh) 156mm...

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết (Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia) đánh giá hiện tượng mưa đá xuất hiện trên diện rộng đợt vừa qua là hiếm gặp. Ảnh: Quỳnh Hương

Theo ông Nguyễn Văn Hưởng, mưa dông, lốc, sét trong thời kỳ giao mùa, thường rơi vào các tháng 4, 5 và giai đoạn tháng 9, 10 ở miền Bắc, không phải hiện tượng bất thường hay hiếm gặp. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu tháng 5-2026, việc mưa đá xuất hiện tập trung trên cả khu vực miền núi, trung du và đồng bằng là hiện tượng hiếm gặp.

Về nguyên nhân, ông Nguyễn Văn Hưởng cho biết, mưa đá có kích thước lớn, với hạt đá cỡ quả trứng gà hoặc bóng tennis xảy ra trong những ngày gần đây tại một số tỉnh, như: Phú Thọ, Thái Nguyên có thể do nhiều yếu tố kết hợp. Những ngày qua, khu vực này liên tục duy trì trạng thái nóng ẩm, có nắng ban ngày, làm tích lũy năng lượng đối lưu trong khí quyển. Trên cao tồn tại rãnh thấp trong đới gió Tây mạnh ở độ cao khoảng 5.000m. Cùng thời điểm, ở phía Bắc có bộ phận không khí lạnh yếu dịch chuyển xuống phía Nam, nén rãnh áp thấp đi qua Bắc Bộ.

Vào buổi chiều, khi nhiệt độ tăng cao, khối không khí nóng ẩm bị đẩy bốc lên mạnh, hình thành các đám mây dông phát triển rất nhanh theo chiều thẳng đứng. Trong môi trường có độ bất ổn định lớn này, dòng khí đi lên rất mạnh, giữ các khối băng trong mây dông lâu hơn và khiến chúng lớn dần trước khi rơi xuống. Nếu các hạt đá tan hết thành nước trước khi chạm đất, chúng sẽ tạo thành mưa bình thường; nếu không kịp tan hết, sẽ tạo thành mưa đá.

Dấu hiệu nhận biết mưa đá. Nguồn: Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai

Những việc nên làm và không nên làm khi xuất hiện mưa đá. Nguồn: Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai

Về xu thế thời tiết thời gian tới, ông Nguyễn Văn Hưởng nhận định, khả năng rất cao xuất hiện El Nino, với xác suất 80-90%, từ giữa năm 2026; có thể đạt cường độ rất mạnh vào cuối năm, với xác suất 20-25% và kéo dài sang năm 2027. Trong năm nay, nắng nóng được dự báo xuất hiện nhiều hơn, gay gắt hơn so với trung bình nhiều năm; mưa và bão có thể ít hơn. Tuy nhiên, dông, lốc, mưa đá trong giai đoạn chuyển mùa và mưa lớn cục bộ vẫn có khả năng xuất hiện nhiều. Mưa lớn cục bộ với cường độ lớn trong thời gian ngắn có thể gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng đô thị, nhất là tại khu vực miền núi, địa hình dốc.

Dự báo khoảng ngày 8 đến ngày 9-5, miền Bắc có thể đón thêm một đợt không khí lạnh mới. Do đó, khu vực này tiếp tục có mưa dông và đối mặt với nguy cơ tố, lốc, mưa đá, gió giật mạnh. Ngoài ra, từ ngày 5 đến ngày 7-5, khu vực phía Nam Tây Nguyên và Nam Bộ cũng có khả năng xuất hiện mưa rào và dông diện rộng, tập trung vào chiều và tối. Trong mưa dông, người dân cần đề phòng lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.

Về thời tiết Hà Nội, đêm 4 và sáng 5-5 không mưa, trời mát, nhiệt độ 20-22 độ C; trưa và chiều 5-5 trời nắng, nhiệt độ cao nhất 28-30 độ C. Từ đêm 7 đến ngày 10-5, thành phố có mưa rào và dông về chiều tối, đêm; ngày hửng nắng.

Bảo Châu