Doanh nghiệp hiến kế thúc đẩy tăng trưởng hai con số

Thí điểm các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa

Nêu ý kiến tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) Việt Nam cho biết, với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên, cộng đồng doanh nghiệp đánh giá các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước đã khá toàn diện, đầy đủ. Theo ông, điều quan trọng hiện nay là hành động quyết liệt để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra.

Trên cơ sở đó, Hiệp hội DNNVV đề xuất Thủ tướng và Chính phủ giao chỉ tiêu, nhiệm vụ cụ thể cho Hiệp hội DNNVV, cộng đồng DNNVV cũng như hộ kinh doanh, trong đó có thể bao gồm chỉ tiêu đóng góp cho tăng trưởng kinh tế.

Để triển khai hiệu quả Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) sắp tới, Hiệp hội kiến nghị Chính phủ quy định ngay trong Luật loại hình doanh nghiệp cá thể do một người làm chủ. Theo đề xuất, các doanh nghiệp cá thể vẫn thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định nhưng được hưởng các chính sách hỗ trợ như doanh nghiệp nhỏ và vừa. Quy định này sẽ tạo điều kiện cho nhiều hộ kinh doanh đăng ký loại hình doanh nghiệp cá thể có thể hưởng những chế độ, chính sách của Nhà nước…

Ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa, nêu ý kiến tại Hội nghị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Theo ông Thân, Nghị quyết 68 khuyến khích các tổ chức tín dụng cho vay dựa trên xếp hạng tín nhiệm độc lập và thúc đẩy chia sẻ, liên thông dữ liệu. Hiệp hội đề xuất Chính phủ cho phép Hiệp hội thí điểm các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Cùng với đó, Hiệp hội kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Nội vụ phối hợp với Hiệp hội nghiên cứu quy định cơ chế cho phép Hiệp hội thành lập các tổ chức thành viên dành riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các tỉnh, các xã và phường.

Dưới góc độ tổ chức tín dụng, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Vietcombank, cho biết ngành ngân hàng hiện đối mặt với 5 khó khăn, vướng mắc lớn gồm: bố trí đủ nguồn vốn để cung ứng tín dụng ra thị trường; bất cân đối nguồn vốn; chi phí vốn có xu hướng gia tăng; nguồn cung ngoại tệ và tỷ giá; các chính sách liên quan đến tài sản bảo đảm và việc vay vốn của các địa phương có quy hoạch ảnh hưởng đến tài sản bảo đảm của ngân hàng.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Theo phân tích của Vietcombank, để đạt tăng trưởng GDP 10%, tỷ lệ đầu tư cần đạt khoảng 40% GDP, trong khi tỷ lệ tiết kiệm bình quân trong nước chỉ đạt 36,5% GDP (theo tính toán độc lập của nhóm kinh tế vĩ mô Vietcombank). Nếu loại trừ khu vực kinh tế phi chính thức, mức tiết kiệm trong nước còn thiếu nhiều hơn, cho thấy nguồn tích lũy trong nước sẽ không đủ đáp ứng nhu cầu vốn cho tăng trưởng.

Vietcombank cho rằng việc huy động nguồn vốn từ bên ngoài là giải pháp tất yếu để đáp ứng nhu cầu vốn cho các dự án lớn trong thời gian tới. Ngân hàng đề xuất Bộ Tài chính nghiên cứu phát hành trái phiếu quốc tế. Với uy tín của Việt Nam hiện nay, trái phiếu quốc tế sẽ được lãi suất tốt, thay vì để các doanh nghiệp tự đi huy động như hiện nay.

Đồng thời, Vietcombank kiến nghị phát triển mạnh hơn thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Hiện quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp của Việt Nam mới tương đương khoảng 10% GDP, thấp hơn đáng kể so với Thái Lan, Malaysia và Trung Quốc.

Theo ông Tùng, ngành ngân hàng có thể tham gia hỗ trợ thông qua cơ chế nhận tài sản bảo đảm của các đơn vị phát hành trái phiếu. Nhiều trái phiếu doanh nghiệp hiện chưa tạo được niềm tin đối với nhà đầu tư do tài sản bảo đảm chủ yếu là bất động sản hoặc tài sản hình thành từ vốn vay. Nếu có sự phối hợp đồng bộ giữa ngành ngân hàng và ngành tài chính, thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ có thêm động lực để phát triển.

Phát huy vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước

Kiến nghị các giải pháp khơi thông và huy động nguồn lực cho doanh nghiệp nhà nước, Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel đề nghị Chính phủ sớm ban hành danh mục các doanh nghiệp nhà nước mạnh, quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong những ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế; đồng thời xác định rõ doanh nghiệp đầu tàu trong từng lĩnh vực và giao các nhiệm vụ chiến lược phù hợp với năng lực, lợi thế của từng doanh nghiệp.

Trung tướng Tào Đức Thắng, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Viettel, đề xuất các kiến nghị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Theo ông Thắng, khi đã được xác định là doanh nghiệp đầu tàu thì ngoài mục tiêu sản xuất, kinh doanh, cần được giao thêm những nhiệm vụ mang ý nghĩa chiến lược quốc gia như dẫn dắt phát triển công nghệ, xây dựng chuỗi cung ứng trong nước, mở rộng thị trường quốc tế, làm chủ các công nghệ chiến lược, phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược và tham gia các dự án trọng điểm quốc gia. Chỉ khi đó doanh nghiệp nhà nước mới thực sự phát huy vai trò dẫn dắt, tạo động lực cho nền kinh tế.

Bên cạnh đó, chủ trương phát huy vai trò của doanh nghiệp nhà nước với tư cách là người mua lớn, người đặt hàng lớn để tạo thị trường cho doanh nghiệp trong nước là "rất đúng và rất trúng". Tuy nhiên, để chủ trương đi vào thực tiễn, ông Thắng kiến nghị Chính phủ sớm ban hành các cơ chế hướng dẫn cụ thể về tiêu chí, phương thức tổ chức thực hiện cũng như cơ chế khuyến khích doanh nghiệp nhà nước ưu tiên sử dụng sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng yêu cầu về chất lượng và năng lực.

Đồng thời, Chính phủ có thể nghiên cứu giao thêm cho các doanh nghiệp đầu tàu các chỉ tiêu phản ánh mức độ lan tỏa đối với nền kinh tế như số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi cung ứng, tỷ lệ nội địa hóa, giá trị mua sắm trong nước, số doanh nghiệp công nghệ được hỗ trợ phát triển sản phẩm. Mục tiêu là mỗi dự án của doanh nghiệp đầu tàu không chỉ tạo tăng trưởng cho chính doanh nghiệp mà còn thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái doanh nghiệp Việt Nam, để một đồng vốn đầu tư của doanh nghiệp nhà nước có thể dẫn dắt nhiều đồng vốn của doanh nghiệp tư nhân và xã hội.

Đối với các giải pháp phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Chủ tịch Viettel cho rằng, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua đặt hàng, hoàn thiện thể chế, cung cấp dữ liệu, hạ tầng và tiêu chuẩn; các viện nghiên cứu, trường đại học cung cấp tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực để cùng doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường.

Viettel kiến nghị Chính phủ sớm cụ thể hóa quan điểm này bằng các cơ chế, chính sách đủ mạnh nhằm hình thành đội ngũ doanh nghiệp công nghệ đầu tàu quốc gia, trong đó có Viettel, VNPT, MobiFone, FPT, CMC..., đồng thời giao nhiệm vụ, trao cơ chế và tạo điều kiện để các doanh nghiệp này tham gia phát triển các công nghệ chiến lược, sản phẩm chiến lược quốc gia.

Cùng với đó cần tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, đầu tư, mua sắm công, thử nghiệm công nghệ, tiếp cận dữ liệu và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đây là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư dài hạn, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo và đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế.

Anh Vũ