Không trả lời chung chung, công khai kết quả xử lý kiến nghị của doanh nghiệp

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu kết luận Hội nghị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Phát biểu kết luận Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp sáng 18/7, Thủ tướng Lê Minh Hưng ghi nhận nhiều ý kiến tâm huyết, mang tính xây dựng cao, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Cộng đồng doanh nghiệp rất trăn trở với mục tiêu phát triển của doanh nghiệp mình nhưng đồng thời cũng vì lợi ích chung của đất nước.

Theo tổng hợp, có 53 nhóm khó khăn, vướng mắc, kiến nghị, trong đó các kiến nghị đã được xử lý triệt để còn ít. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương giải quyết dứt điểm ngay những nội dung thuộc thẩm quyền và đã đủ căn cứ pháp lý; những vấn đề cơ chế, chính sách cần sửa đổi hoặc vượt thẩm quyền phải đề xuất phương án xử lý, báo cáo cấp có thẩm quyền trong thời gian sớm nhất.

Thủ tướng khẳng định, tất cả những trả lời phản ánh kiến nghị của doanh nghiệp phải được công khai và sẽ được đăng tải công khai trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, trên cổng thông tin điện tử của Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, VCCI để cộng đồng doanh nghiệp, người dân đánh giá những phản ánh kiến nghị đã được xử lý thỏa đáng chưa, đã đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp hay chưa.

"Công khai là phương pháp tốt nhất để chúng ta vừa giám sát, vừa đánh giá hiệu quả, các bộ, địa phương không thể trả lời chung chung được nữa và cũng thấy trách nhiệm của chính mình trong việc phải xử lý đến cùng", Thủ tướng bày tỏ.

Đối với các phản ánh, kiến nghị chưa được xử lý thỏa đáng, VCCI tiếp tục tổng hợp, gửi lên các bộ, cơ quan của Chính phủ để được giải quyết, bảo đảm quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp. VCCI xây dựng cơ chế, như định kỳ hàng tháng hoặc đột xuất khi cần thiết tổng hợp các phản ánh, kiến nghị của doanh nghiệp, gửi các bộ, cơ quan của Chính phủ để kịp thời xử lý. Văn phòng Chính phủ bổ sung nội dung xử lý kiến nghị của doanh nghiệp vào phiên họp Chính phủ thường kỳ hằng tháng.

Thủ tướng đánh giá rất cao những ý kiến, kiến nghị của doanh nghiệp, trong đó có nội dung liên quan phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, các dự án năng lượng, điện, nhất là điện gió, điện mặt trời, du lịch, vật liệu xây dựng.

"Tất cả những vấn đề này, Chính phủ đều đã nhận thấy đang có những khó khăn và đang chỉ đạo. Quan trọng nhất là quy định pháp luật rõ ràng, minh bạch và được hiểu một cách thống nhất, được triển khai một cách đồng bộ từ các bộ, ngành cho đến các địa phương", Thủ tướng cho biết và nhấn mạnh quan điểm "đồng hành cùng doanh nghiệp; tăng trưởng được hay không là các doanh nghiệp cố gắng".

Đánh giá về những kết quả đạt được thời gian qua, Thủ tướng cho rằng cả 3 khu vực doanh nghiệp: Nhà nước, tư nhân và FDI đều có bước phát triển mạnh mẽ và chuyển biến tích cực.

Những kết quả này là nền tảng quan trọng. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số - chúng ta cần bước đột phá mạnh mẽ hơn, đặc biệt, cần phát huy vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp đầu tàu, doanh nghiệp công nghệ cao trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để tạo năng suất mới, giá trị gia tăng mới và sức bật mới cho nền kinh tế.

Thủ tướng nêu rõ 6 nhóm nhiệm vụ với Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng nêu rõ: Chính phủ xác định phát triển doanh nghiệp và hỗ trợ doanh nghiệp thúc đẩy các hoạt động sản xuất, kinh doanh là yêu cầu có ý nghĩa chiến lược quốc gia. Mọi chủ trương, chính sách phải hướng tới tạo lập môi trường đầu tư, kinh doanh thông thoáng, ổn định, minh bạch; bảo đảm quyền tự do kinh doanh và tiếp cận bình đẳng các nguồn lực; khuyến khích đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh tinh thần cốt lõi của Hội nghị là: Chuyển mạnh từ nhận diện, tháo gỡ khó khăn sang hoàn thiện nền tảng kiến tạo phát triển; từ đối thoại sang hành động quyết liệt; từ cam kết sang kết quả thực chất, cụ thể, có địa chỉ, có thời hạn – tất cả hướng tới hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số một cách bền vững.

"Thể chế không còn là điểm nghẽn nhưng thể chế là nền tảng kiến tạo phát triển mạnh mẽ hơn thì vẫn phải tiếp tục hoàn thiện thời gian tới", Thủ tướng nói.

Thủ tướng đề nghị các ngành, các cấp, chính quyền địa phương hành động với tinh thần "khẩn trương – quyết liệt – hiệu quả – không né tránh – không đùn đẩy". Kết quả cuối cùng phải được doanh nghiệp cảm nhận rõ rệt qua giảm thời gian, chi phí tuân thủ, tăng cường lòng tin của doanh nghiệp vào môi trường kinh doanh của đất nước, đóng góp trực tiếp, thiết thực vào tăng trưởng.

6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm

Để hiện thực hóa tinh thần trên, Thủ tướng đề nghị tập trung thực hiện quyết liệt các nhóm nhiệm vụ.

Đối với Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương, Thủ tướng chỉ rõ, thứ nhất, tiếp tục tập trung tháo gỡ, xây dựng hoàn thiện thể chế và cải cách thực chất, mạnh mẽ hơn nữa thủ tục hành chính, đây là nền tảng cho kiến tạo phát triển thời gian tới.

Lưu ý một số nội dung, Thủ tướng cho biết, khi các bộ, ngành xử lý các vướng mắc của doanh nghiệp thì không chỉ thông báo cho doanh nghiệp mà phải gửi cho tất cả các bộ, ngành khác và 34 tỉnh, thành phố để sau này có vấn đề tương tự thì doanh nghiệp không phải gặp khó khăn với địa phương, bộ, ngành khác nữa. "Có rất nhiều cách làm có thể đổi mới như vậy để có thể tiết kiệm rất nhiều thời gian, công sức cho doanh nghiệp và chính quyền các cấp", Thủ tướng nhấn mạnh.

Cùng với đó, các bộ, ngành, địa phương khẩn trương rà soát toàn diện các quy định về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường, đấu thầu, thuế, hải quan và kiểm tra chuyên ngành; chủ động xử lý ngay các vướng mắc thuộc thẩm quyền; dứt khoát chấm dứt quy định chồng chéo, thủ tục hành chính bất hợp lý, các cách hiểu khác nhau và thái độ né tránh trách nhiệm. Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, các địa phương và VCCI phải phối hợp rất chặt chẽ trong quá trình thực hiện và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo để rà soát, xử lý.

Đồng thời, phải đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thực chất theo 11 nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh; chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm đối với các lĩnh vực đủ điều kiện; đẩy nhanh số hóa, liên thông dữ liệu. Người đứng đầu các cơ quan phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm cá nhân nếu để hồ sơ quá hạn hoặc phát sinh thủ tục ngoài quy định.

Đại diện các doanh nghiệp dự Hội nghị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng nêu rõ, đây là quá trình liên tục, Bộ Tư pháp thực hiện vai trò gác cửa, tăng cường kiểm tra, giám sát; các bộ, ngành cắt giảm thủ tục, điều kiện nhưng không được lồng vào các tiêu chuẩn, quy chuẩn, nếu phát sinh việc này thì Bộ trưởng các bộ và Bộ Tư pháp cũng phải chịu trách nhiệm; VCCI phải hết sức lắng nghe và kịp thời truyền tải ý kiến doanh nghiệp.

Thứ hai, khơi thông các nguồn lực về vốn, đất đai và đầu tư; bảo đảm dòng tiền cho sản xuất kinh doanh.

Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan tiếp tục phát triển lành mạnh thị trường vốn, thị trường trái phiếu doanh nghiệp; ưu tiên phát triển thị trường vốn trong nước làm kênh huy động vốn dài hạn. Khẩn trương hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Đề án cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam trong tháng 7/2026. Thúc đẩy hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM và Đà Nẵng.

Bộ Tài chính, các địa phương tập trung tháo gỡ dứt điểm vướng mắc đất đai, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư; khẩn trương rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai, kéo dài, bảo đảm đúng quy định của pháp luật, không để đất đai, tài sản và nguồn lực tiếp tục bị lãng phí, quan trọng là phải triển khai trên thực tế, có kết quả cuối cùng. Đồng thời, các bộ, ngành và chủ đầu tư xử lý hoàn thuế kịp thời, thanh quyết toán vốn đầu tư công và các nghĩa vụ thanh toán của Nhà nước; không để doanh nghiệp bị chiếm dụng vốn do sự chậm trễ của cơ quan quản lý. Xử lý các kiến nghị của doanh nghiệp về quy định buộc người sử dụng đất nộp khoản tiền bổ sung 3,6% mỗi năm cho khoảng thời gian Nhà nước chưa xác định được giá đất cụ thể; cấp giấy phép lao động, visa…

Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kiểm soát tốt lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô; mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng với doanh nghiệp và điều hành hạn mức tăng trưởng tín dụng với các tổ chức tín dụng một cách linh hoạt. Hoàn thiện Đề án tiếp tục hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, trình Chính phủ trong tháng 7.

Thứ ba, giảm chi phí cho doanh nghiệp, mở rộng thị trường và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Các bộ, ngành tiếp tục rà soát, cắt giảm chi phí logistics, kiểm tra chuyên ngành và các chi phí tuân thủ không cần thiết; thực hiện quản lý rủi ro, giảm kiểm tra chồng chéo, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu. Mọi chính sách mới phải được đánh giá đầy đủ tác động đến chi phí và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp; hạn chế tối đa việc phát sinh thêm gánh nặng tuân thủ. Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và VCCI phối hợp thường xuyên đánh giá thực chất việc cắt giảm chi phí tuân thủ.

Thứ tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực và xây dựng lực lượng doanh nghiệp Việt Nam lớn mạnh.

Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì hoàn thiện cơ chế, chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới. Đặc biệt, cần xác định và phát huy vai trò của các doanh nghiệp dẫn dắt trong từng ngành, lĩnh vực then chốt trở thành lực lượng nòng cốt, đi đầu trong nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số toàn diện, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chuỗi giá trị số và trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia, khu vực. Tăng cường phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa viện, trường, doanh nghiệp và các bộ ngành, địa phương trong giải các bài toán lớn, phát triển công nghệ chiến lược.

Các bộ, ngành, địa phương tập trung phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu của doanh nghiệp; thúc đẩy liên kết giữa cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu và doanh nghiệp; hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số.

Tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình phát triển doanh nghiệp tư nhân, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp, hỗ trợ phát triển doanh nghiệp một người; tạo điều kiện để hình thành nhiều doanh nghiệp quy mô lớn, có khả năng cạnh tranh khu vực và quốc tế.

Yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thành đúng tiến độ, hiệu quả Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống chính trị của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thứ năm, phát huy vai trò của từng khu vực doanh nghiệp và tăng cường liên kết thực chất.

Doanh nghiệp nhà nước phải phát huy vai trò dẫn dắt, tiên phong trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược; đi đầu trong đầu tư, đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng và tạo thị trường cho doanh nghiệp trong nước. Bộ Tài chính khẩn trương hoàn thiện Phương án sắp xếp doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn Nhà nước và đẩy mạnh cổ phần hóa, báo cáo cấp có thẩm quyền trong tháng 8/2026 và báo cáo đề án tái cơ cấu SCIC; Bộ Công Thương xây dựng Đề án tái cấu trúc Tập đoàn Điện lực Việt Nam phù hợp với thị trường điện cạnh tranh, báo cáo trong quý III/2026.

Doanh nghiệp tư nhân phải trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế; được tạo điều kiện bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực, cơ hội đầu tư, đấu thầu và mua sắm công, trong đó có các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các doanh nghiệp tư nhân lớn, doanh nghiệp công nghệ cao cần phát huy vai trò dẫn dắt, đi đầu trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Thu hút đầu tư nước ngoài phải chuyển mạnh từ số lượng sang chất lượng; gắn ưu đãi đầu tư với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, tỷ lệ nội địa hóa và phát triển doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng. Bộ Tài chính khẩn trương trình cấp có thẩm quyền ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW về kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài trong tháng 7/2026.

Các bộ, ngành khẩn trương xây dựng, thực hiện cơ chế liên kết thực chất giữa ba khu vực doanh nghiệp thông qua các chương trình hợp tác, dự án, hợp đồng và đơn hàng cụ thể; lấy kết quả liên kết, tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng tạo ra trong nước làm thước đo hiệu quả, làm tiêu chí để có các chính sách khuyến khích và ưu đãi.

Thứ sáu, nâng cao hiệu lực tổ chức thực hiện và kỷ luật hành chính

Thủ tướng cho biết thời gian qua, Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ đã ban hành cơ bản đầy đủ chủ trương, thể chế, chính sách tháo gỡ cơ bản các điểm nghẽn, cắt giảm quy mô lớn các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Theo đó, trong thời gian tới cần tập trung vào hoàn thiện thể chế kiến tạo phát triển và công tác thực thi.

Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo, trực tiếp kiểm tra và chịu trách nhiệm cá nhân trước Thủ tướng, trước Chính phủ về kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao; không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm hoặc chờ hướng dẫn đối với những vấn đề pháp luật đã quy định rõ.

Thủ tướng cho biết, cấp có thẩm quyền và Chính phủ sẽ tiến hành theo thẩm quyền việc sắp xếp, bố trí, thay thế một số vị trí cán bộ theo kết quả làm việc.

Các cơ quan phải lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; phân cấp, phân quyền nhưng phải đôn đốc, kiểm tra, giám sát việc thực hiện, tránh gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Thủ tướng và các đại biểu dự Hội nghị - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội doanh nghiệp và VCCI, Thủ tướng nêu rõ, Chính phủ coi cộng đồng doanh nghiệp là đối tác tin cậy, lực lượng xung kích trong sự nghiệp phát triển đất nước.

Thủ tướng đề nghị các doanh nghiệp: Phát huy tinh thần tự chủ, tự lực, đổi mới sáng tạo; chủ động nâng cao năng lực quản trị, công nghệ, chất lượng sản phẩm, hiệu quả sử dụng vốn và năng lực cạnh tranh; tuân thủ nghiêm pháp luật, nâng cao trách nhiệm xã hội, bảo vệ môi trường và xây dựng văn hóa kinh doanh; chủ động tham gia các chuỗi liên kết sản xuất, chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị trong nước và quốc tế; ưu tiên sử dụng nguyên liệu, linh kiện, dịch vụ và công nghệ trong nước.

Thủ tướng giao Văn phòng Chính phủ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện Thông báo kết luận của Hội nghị. Thông báo phải cụ thể hóa từng nhiệm vụ, xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn hoàn thành, kết quả đầu ra và cơ chế theo dõi, đôn đốc, đánh giá. Đồng thời, Văn phòng Chính phủ lên kế hoạch để các Phó Thủ tướng Chính phủ có các cuộc làm việc chuyên đề để xử lý các vấn đề cụ thể theo các lĩnh vực được doanh nghiệp kiến nghị.

Thủ tướng tin tưởng rằng, với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, sự chủ động, tích cực, trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương và tinh thần đổi mới, khát vọng vươn lên của cộng đồng doanh nghiệp, chúng ta sẽ nỗ lực khơi thông hiệu quả mọi nguồn lực, biến khó khăn thành động lực, biến thách thức thành cơ hội, thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong năm 2026, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và tạo nền tảng vững chắc để đất nước phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Lê Đỗ