Làm giàu từ trồng rừng

Gia đình có truyền thống trồng rừng và gắn bó với rừng vài chục năm nay, nên ông Nguyễn Đức Thanh (63 tuổi) ở thôn Triệu Nguyên, xã Ba Lòng hơn ai hết hiểu rõ giá trị của những cánh rừng trồng. Ông Thanh cho biết, năm 2004, ông cùng với 3 hộ dân ở thôn Triệu Nguyên bắt đầu những nhát cuốc đầu tiên để trồng rừng ở vùng đồi hoang hóa cuối thôn Triệu Nguyên.

Đến nay, ông Thanh cùng với 3 hộ dân ở thôn Triệu Nguyên đã có hơn 11ha rừng tràm, keo, không chỉ góp phần tăng độ che phủ và bảo vệ môi trường mà còn mang lại thu nhập từ 150-200 triệu đồng/năm. Bởi theo tính toán của ông Thanh thì cây tràm, keo chỉ trồng 5 năm là cho thu hoạch. Đầu tư cho 1ha tràm, keo từ tiền mua cây giống, công trồng và bón phân lót, phát rừng… chi phí hết khoảng trên 15 triệu đồng. Khi rừng tràm, keo cho thu hoạch, với giá bán 130 triệu đồng/ha như hiện nay thì 11ha rừng tràm, keo mang lại nguồn thu hơn 1 tỉ đồng.

Ông Nguyễn Đức Thanh cùng 3 hộ dân ở thôn Triệu Nguyên, xã Ba Lòng đang sở hữu hơn 11ha rừng trồng cho thu nhập cao - Ảnh: S.H

Có thể nói, trồng rừng hiện tại đang thực sự mang lại hiệu quả kinh tế cao. Thời gian tới, ông Thanh cùng 3 hộ gia đình ở thôn Triệu Nguyên sẽ tiếp tục trồng mới, chăm sóc tốt diện tích rừng trồng hiện có để góp phần nâng cao thu nhập gia đình.

Anh Hồ Văn Thìn (30 tuổi) ở bản Húc Nghì, xã Tà Rụt cho biết, bây giờ đồng bào dân tộc Bru-Vân Kiều, PaKô đã xem những cánh rừng trồng là tài sản quý giá, góp phần mang lại cuộc sống ấm no. Trước đây, đời sống của hầu hết đồng bào Bru-Vân Kiều, Pa Kô ở bản Húc Nghì chủ yếu dựa vào trồng sắn, ngô, lúa rẫy nhưng do đất bạc màu, địa hình nhiều đồi dốc nên hiệu quả kinh tế không cao. Đầu năm 2026 đến nay, giá thu mua gỗ lâm sản tăng cao hơn so với những năm trước nên khí thế trồng rừng của người dân bản Húc Nghì cũng như các thôn, bản khác trên địa bàn xã Tà Rụt càng thêm khởi sắc.

Tranh thủ thời điểm thuận lợi, đồng bào Bru-Vân Kiều, Pa Kô tập trung khai thác những diện tích rừng trồng đã đủ tuổi. Ngay sau khai thác, người dân chủ động dọn thực bì, làm đất để chuẩn bị xuống giống cho vụ trồng mới, quyết không để đất trống, đồi trọc. Riêng anh Thìn mãi đến năm 2023 mới bắt đầu “bén duyên” với nghề trồng rừng với việc trồng mới 10ha tràm, keo.

Anh Thìn dự tính đến năm 2028, thì 10ha trồng tràm, keo sẽ cho thu hoạch với nguồn thu hàng trăm triệu đồng. Khi thu hoạch xong, anh sẽ áp dụng kiểu thu hoạch “cuốn chiếu” cho các vụ trồng mới để luôn có thu nhập ổn định. Trồng rừng thuận lợi hơn so với cây trồng khác ở chỗ không tốn thuốc bảo vệ thực vật, ít công chăm sóc. Thời gian đầu chỉ tốn công đào hố trồng, phát dọn, chăm sóc, trồng dặm lại số cây chết và có thể tận dụng thời điểm này trồng xen cây ngắn ngày để tăng thu nhập.

Đối với già làng Hồ Văn Lăng (92 tuổi) ở bản Húc Nghì, xã Tà Rụt thì việc trồng rừng ngoài mang lại nguồn thu nhập, nâng cao đời sống cho gia đình, thì đây cũng là cách để “mang rừng” về gần thôn, bản. Già làng Hồ Văn Lăng cho biết, trước đây, xung quanh bản Húc Nghì là thâm u rừng nguyên sinh. Nhưng rồi bom đạn chiến tranh tàn phá và khi hòa bình lập lại, dân bản vì cuộc sống đói nghèo lạc hậu nên phá rừng làm nương, làm rẫy kiếm cái ăn làm cho rừng nguyên sinh mất dần. Mãi đến năm 2001, khi thành lập Khu Bảo tồn thiên nhiên Đakrông (Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Quảng Trị) thì mới hết tình trạng phá rừng làm nương rẫy, chặt gỗ rừng về làm nhà cửa…

Phải trả lại màu xanh cho rừng là trăn trở, nghĩ suy luôn thường trực trong lòng già làng Hồ Văn Lăng. Khoảng năm 2001, già làng Hồ Văn Lăng bắt đầu xây dựng trang trại trên đỉnh đồi Kô la doong để vừa làm kinh tế, vừa thực hiện ước mơ trồng thêm rừng. Và điều bất ngờ là trong diện tích 10ha dành để trồng rừng trên đỉnh đồi Kô la doong, già làng Hồ Văn Lăng đã dành 2ha để trồng cây trẩu.

Theo lý giải của già làng Hồ Văn Lăng, lâu nay dân bản chỉ thấy cây trẩu được trồng dọc hàng rào hoặc mọc hoang trên núi đồi, khe suối chứ chưa thấy ai trồng trẩu thành rừng, còn giá trị kinh tế mà cây trẩu mang lại thì hầu như không ai biết.

Qua tìm hiểu, già làng Hồ Văn Lăng biết rằng, cây trẩu có rất nhiều công dụng như thân dùng làm gỗ trong xây dựng và tiểu thủ công nghiệp, đặc biệt gỗ trẩu là nguyên liệu rất tốt để sản xuất nấm ăn; quả dùng ép lấy dầu để làm sơn công nghiệp, da, chất dẻo nhân tạo; vỏ trẩu được dùng trong y học cổ truyền làm thuốc chữa nhức răng… Sau nhiều năm dày công chăm sóc, đến nay rừng trẩu trên đỉnh đồi Kô la doong đã mang lại nguồn thu hàng chục triệu đồng/vụ (chủ yếu là bán quả trẩu) cho gia đình già làng Hồ Văn Lăng.

Phó trưởng Phòng Kinh tế UBND xã Tà Rụt Hồ Phương Nam cho biết, việc trồng rừng không chỉ tạo việc làm mà còn giúp người dân, đặc biệt là đồng bào Bru-Vân Kiều, Pa Kô tận dụng đất đồi, đất dốc, chống sạt lở và nâng cao thu nhập. Thời gian qua, người dân trên địa bàn xã Tà Rụt đã trồng hàng nghìn ha rừng, góp phần bảo vệ môi trường sinh thái và giúp cuộc sống ngày càng ổn định, khấm khá hơn. Hàng năm, xã Tà Rụt cũng đã phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây rừng; hướng dẫn người dân quy trình từ khâu đào hố đến phát dọn thực bì và chăm sóc cây trong từng giai đoạn.

Sỹ Hoàng