Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đai để đáp ứng yêu cầu phát triển

Dự hội nghị có Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) Trịnh Việt Hùng; lãnh đạo các Bộ, cơ quan và các chuyên gia phản biện…

Điều chỉnh quy hoạch đất đai để đáp ứng yêu cầu phát triển

Báo cáo tại hội nghị, Bộ NN&MT cho biết, thực hiện nhiệm vụ được Chính phủ giao, Bộ đã tổ chức lập Điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 theo đúng trình tự, thủ tục quy định của pháp luật.

Quá trình xây dựng hồ sơ được triển khai với sự tham gia của các bộ, ngành, địa phương, các cơ quan chuyên môn và chuyên gia, nhà khoa học nhằm bảo đảm chất lượng, tính đồng bộ và khả năng triển khai trong thực tiễn. Đến nay, hồ sơ điều chỉnh quy hoạch đã được hoàn thiện và trình Hội đồng thẩm định xem xét, cho ý kiến

Theo Bộ NN&MT, Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 39/2021/QH15 ngày 13/11/2021 đã tạo cơ sở quan trọng cho công tác quản lý, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai trong thời gian qua. Tuy nhiên, sau gần 5 năm triển khai thực hiện, bối cảnh phát triển của đất nước đã có nhiều thay đổi, đòi hỏi phải rà soát, điều chỉnh để bảo đảm phù hợp với các mục tiêu phát triển mới.

Đáng chú ý, giai đoạn 2026-2030 được xác định là thời kỳ tăng tốc phát triển với mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân trên 10%/năm. Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhu cầu sử dụng đất cho phát triển hạ tầng chiến lược, công nghiệp, đô thị, dịch vụ, năng lượng và các dự án động lực quốc gia tăng mạnh so với dự báo trước đây.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng - Ảnh: VGP/Gia Huy

Bên cạnh đó, việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, điều chỉnh địa giới hành chính và việc hoàn thiện hệ thống quy hoạch quốc gia, quy hoạch ngành quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh cũng làm phát sinh những yêu cầu mới đối với công tác phân bổ, sử dụng đất đai.

Bộ NN&MT cho biết dự thảo Điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia được xây dựng trên cơ sở bám sát các chủ trương, định hướng lớn của Đảng, Nhà nước về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững. Đồng thời, quy hoạch cũng quán triệt các kết luận, thông báo của Bộ Chính trị liên quan đến việc điều chỉnh quy hoạch đất đai phù hợp với mô hình tổ chức hành chính mới sau sắp xếp.

Về quan điểm điều chỉnh, đất đai được xác định là nguồn lực đặc biệt quan trọng, là tư liệu sản xuất chủ yếu và là nguồn lực chiến lược phục vụ phát triển đất nước. Việc điều chỉnh quy hoạch phải bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống quy hoạch từ Trung ương đến địa phương; phân bổ nguồn lực đất đai hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả; hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm an sinh xã hội. Đồng thời, công tác quản lý, sử dụng đất phải được thực hiện công khai, minh bạch, ngăn ngừa thất thoát, lãng phí và tham nhũng.

Nhu cầu sử dụng đất trong thời gian tới sẽ được ưu tiên cho phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; các khu công nghiệp, khu kinh tế, trung tâm logistics; các dự án giao thông chiến lược quốc gia; các đô thị lớn và các dự án năng lượng trọng điểm. Cùng với đó, quy hoạch vẫn bảo đảm duy trì quỹ đất trồng lúa ở mức hợp lý nhằm giữ vững an ninh lương thực quốc gia; bảo vệ và phát triển rừng, phấn đấu duy trì độ che phủ rừng trên 42%; tăng cường bảo tồn đa dạng sinh học và các hệ sinh thái quan trọng.

Quang cảnh hội nghị

Để tổ chức thực hiện hiệu quả quy hoạch sau khi được phê duyệt, Bộ NN&MT đề xuất nhiều nhóm giải pháp đồng bộ. Trong đó, về cơ chế, chính sách, sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách tài chính đất đai theo hướng minh bạch, hiệu quả; nghiên cứu các công cụ điều tiết nguồn thu từ đất; hoàn thiện các tiêu chí, tiêu chuẩn chuyển mục đích sử dụng đất phù hợp với yêu cầu phát triển.

Đặc biệt, trọng tâm được đặt vào chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai. Theo đó, sẽ đẩy nhanh xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tập trung, thống nhất trên phạm vi cả nước; ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) và hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong quản lý, giám sát biến động đất đai, phát hiện sớm các vi phạm và hỗ trợ quá trình ra quyết định.

Song song với đó, các giải pháp về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững cũng được chú trọng, thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, phát triển các khu công nghiệp và đô thị phát thải thấp; tăng cường quan trắc, đánh giá chất lượng đất; kiểm soát chặt chẽ việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất nhằm hạn chế các tác động tiêu cực đến môi trường và hệ sinh thái.

Quy hoạch phải có tầm nhìn dài hạn, trở thành công cụ dẫn dắt phát triển

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Chủ tịch Hội đồng thẩm định nhấn mạnh, việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước trong giai đoạn tới. Việc điều chỉnh quy hoạch cần được thống nhất cao, thực hiện trước một bước để làm cơ sở cho việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách và sửa đổi các quy định pháp luật liên quan, bảo đảm tính đồng bộ trong tổ chức thực hiện.

Theo Phó Thủ tướng, việc rà soát, đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021-2025 là căn cứ quan trọng để xây dựng phương án điều chỉnh cho giai đoạn tiếp theo, đáp ứng kịp thời nhu cầu sử dụng đất phục vụ các dự án hạ tầng chiến lược, quốc phòng, an ninh cũng như yêu cầu mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội theo định hướng mới.

Phó Thủ tướng ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của cơ quan chủ trì và các đơn vị liên quan trong quá trình xây dựng hồ sơ điều chỉnh quy hoạch; đồng thời cho rằng việc nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, bộ, ngành và địa phương đã góp phần nâng cao chất lượng dự thảo.

Nhấn mạnh yêu cầu về chất lượng quy hoạch, Phó Thủ tướng cho rằng quy hoạch lần này phải bám sát tình hình thực tiễn, yêu cầu phát triển mới của đất nước và các căn cứ chính trị, pháp lý hiện hành. Quy hoạch cần có tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, bảo đảm tính thống nhất về không gian phát triển giữa các vùng, địa phương; đồng thời phải trở thành công cụ quan trọng để nhận diện, khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế và nguồn lực đất đai phục vụ phát triển đất nước trong những thập niên tới.

P.V