Khơi thông điểm nghẽn, tạo nền tảng cho tăng trưởng bứt phá

Dự án tuyến đường nối cao tốc Bắc - Nam, Quốc lộ 1 đi Cảng Nghi Sơn (đoạn qua phường Tân Dân) đã cơ bản hoàn thành. Ảnh: Thùy Dương

Thực tiễn triển khai trong những năm qua cho thấy quy hoạch đã phát huy vai trò “đi trước một bước”, định hướng cho phát triển và tạo nền tảng để Thanh Hóa khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của mình. Nhìn lại giai đoạn 2021-2025, phần lớn các mục tiêu, chỉ tiêu quan trọng của quy hoạch đã được hiện thực hóa; trong tổng số 20 chỉ tiêu chủ yếu, có 14 chỉ tiêu đạt và vượt mục tiêu đề ra. Những con số đó không chỉ mang ý nghĩa thống kê mà còn phản ánh hiệu quả của quá trình tổ chức thực hiện quy hoạch, sự nỗ lực của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của cộng đồng doanh nghiệp, Nhân dân trong tỉnh.

Nổi bật trong bức tranh phát triển là đà tăng trưởng kinh tế tiếp tục được duy trì ở mức khá. Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt 9,05%/năm, cao hơn mức bình quân của vùng Bắc Trung bộ và cả nước. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng, giảm dần tỷ trọng khu vực nông nghiệp, tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ. Năng suất lao động, tỷ lệ đô thị hóa, đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp vào tăng trưởng kinh tế đều đạt và vượt mục tiêu quy hoạch. Đây là những chỉ dấu quan trọng khẳng định quy hoạch đã góp phần định hình mô hình tăng trưởng hợp lý hơn, hiệu quả hơn và phù hợp hơn với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững.

Trong bức tranh tăng trưởng nhiều gam màu sáng ấy, công nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là động lực chủ yếu. Khu Kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp trở thành trung tâm thu hút đầu tư lớn của tỉnh, với nhiều dự án quy mô lớn đi vào hoạt động, tạo thêm năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế. Các ngành công nghiệp chủ lực như lọc hóa dầu, năng lượng, luyện kim, vật liệu xây dựng, dệt may, da giày tiếp tục duy trì tăng trưởng cao, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP, xuất khẩu và thu ngân sách. Không chỉ là trung tâm công nghiệp của tỉnh, Khu Kinh tế Nghi Sơn đang từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng của khu vực Bắc Trung bộ. Sự phát triển của hệ thống cảng biển, dịch vụ logistics, công nghiệp chế biến, chế tạo đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ đến nhiều ngành, lĩnh vực và địa phương trong tỉnh.

Cùng với công nghiệp, khu vực dịch vụ có bước phục hồi mạnh mẽ sau đại dịch. Hoạt động thương mại phát triển sôi động; xuất khẩu duy trì đà tăng trưởng khá; hệ thống phân phối ngày càng hiện đại. Du lịch tiếp tục khẳng định vị thế là ngành kinh tế quan trọng của tỉnh với sự phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch biển, du lịch văn hóa - tâm linh, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng. Nhiều khu, điểm du lịch được đầu tư nâng cấp, góp phần nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến Thanh Hóa trên bản đồ du lịch quốc gia.

Ở khu vực nông nghiệp, quá trình tái cơ cấu ngành tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng khoa học công nghệ và nâng cao giá trị gia tăng. Sản lượng lương thực bình quân hàng năm đạt 1,56 triệu tấn/năm, vượt mục tiêu quy hoạch (1,5 triệu tấn/năm), bảo đảm vững chắc an ninh lương thực. Nhiều mô hình sản xuất tập trung, liên kết theo chuỗi giá trị được hình thành; các sản phẩm OCOP ngày càng khẳng định vị thế trên thị trường. Trong bối cảnh nhiều biến động, nông nghiệp tiếp tục là trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế, góp phần ổn định đời sống người dân và XDNTM.

Một trong những dấu ấn nổi bật khác của giai đoạn vừa qua là sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống kết cấu hạ tầng. Nhiều công trình giao thông trọng điểm quốc gia và của tỉnh được hoàn thành hoặc đang được đẩy nhanh tiến độ, tạo bước đột phá về kết nối liên vùng và nội tỉnh. Tuyến cao tốc Bắc - Nam, tuyến đường bộ ven biển, các tuyến kết nối khu vực miền núi với đồng bằng và ven biển đang từng bước mở rộng không gian phát triển, tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội, rộng cửa đón các dòng vốn đầu tư, lưu thông hàng hóa và phát triển du lịch. Hạ tầng điện, viễn thông, thương mại, thủy lợi, cấp nước, xử lý chất thải tiếp tục được đầu tư đồng bộ. Quá trình chuyển đổi số được triển khai mạnh mẽ trên cả ba trụ cột chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, góp phần nâng cao năng lực quản trị và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Song hành với phát triển kinh tế, các lĩnh vực văn hóa, xã hội tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Chất lượng giáo dục và đào tạo từng bước được nâng lên; mạng lưới trường lớp được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Hệ thống y tế được đầu tư nâng cấp, năng lực khám chữa bệnh không ngừng được cải thiện. Các chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo, hỗ trợ người có công được thực hiện đầy đủ, kịp thời. Đặc biệt, chương trình hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, gia đình chính sách và các đối tượng khó khăn đã tạo dấu ấn sâu sắc, thể hiện tinh thần nhân văn và trách nhiệm xã hội của tỉnh.

Cơ sở hạ tầng của tỉnh Thanh Hóa được đầu tư, tạo không gian phát triển đô thị văn minh, hiện đại. Ảnh: Minh Hiếu

Công tác bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên, bảo vệ và phát triển rừng tiếp tục được quan tâm. Tỷ lệ che phủ rừng năm 2025 ước đạt 54,09% (mục tiêu quy hoạch là 54%). Tỷ lệ thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt vượt kế hoạch; chất lượng môi trường từng bước được cải thiện. Quốc phòng, an ninh được giữ vững; trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, tạo môi trường ổn định cho phát triển. Điều đó cho thấy quy hoạch không chỉ tác động đến tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần quan trọng vào việc bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và giữ vững ổn định chính trị - xã hội.

Từ thực tiễn triển khai có thể thấy rõ, quy hoạch đã và đang tạo nền tảng, động lực phát triển cho giai đoạn mới của Thanh Hóa. Từ những tuyến đường đang nối dài ra biển lớn; từ nhịp chuyển động sôi động ở Khu Kinh tế Nghi Sơn; từ sức bật của các đô thị trung tâm đến những vùng miền núi phía Tây đang từng bước khai mở tiềm năng, tất cả cho thấy quy hoạch không chỉ là bản định hướng phát triển, mà thực sự đã trở thành động lực kiến tạo tương lai, mở ra không gian phát triển mới cho Thanh Hóa trong hành trình vươn lên trở thành cực tăng trưởng mới của khu vực và cả nước.

Bên cạnh những kết quả quan trọng đã đạt được, Thanh Hóa vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn, thách thức, cần tiếp tục được tập trung tháo gỡ trong thời gian tới.

Việc điều chỉnh quy hoạch được thực hiện nhằm cập nhật các chủ trương, định hướng phát triển mới của Trung ương. Đồng thời, đáp ứng yêu cầu phát triển thực tiễn của tỉnh trong bối cảnh mô hình tăng trưởng, cơ cấu kinh tế, hệ thống hạ tầng và tổ chức không gian phát triển đang có nhiều thay đổi. Đây cũng là căn cứ quan trọng để bảo đảm sự đồng bộ giữa quy hoạch tỉnh với quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và các quy hoạch ngành, lĩnh vực.

Từ nền tảng đã tạo dựng được trong những năm qua, cùng với việc kịp thời rà soát, cập nhật và điều chỉnh quy hoạch cho phù hợp với yêu cầu mới, Thanh Hóa có cơ sở để tiếp tục bứt phá mạnh mẽ hơn trong thời gian tới. Khi quy hoạch thực sự đi trước một bước, đồng bộ với cơ chế, chính sách và quyết tâm, đồng lòng tổ chức thực hiện, tỉnh sẽ có thêm điều kiện để khơi thông các điểm nghẽn, mở rộng không gian phát triển, phát huy cao nhất tiềm năng, lợi thế và hiện thực hóa khát vọng vươn lên trong thời kỳ mới.

Thùy Dương