Điểm nhấn kỳ họp Quốc hội không thường lệ lần thứ nhất

Ngay trong ngày làm việc đầu tiên, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày Tờ trình về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế Nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

KHÔNG TRUY CỨU TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ VỚI TRƯỜNG HỢP KHÔNG THAM NHŨNG, HOẠT ĐỘNG ĐÃ HOÀN THÀNH, CÓ HIỆU QUẢ KINH TẾ - XÃ HỘI

Một trong những điểm nổi bật của Nghị quyết là không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với trường hợp không tham nhũng, vì lợi ích chung, hoạt động đã hoàn thành và có hiệu quả kinh tế - xã hội, không còn khiếu nại, tố cáo, không gây thất thoát, lãng phí hoặc đã khắc phục toàn bộ hậu quả.

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang khẳng định: "Nghị quyết có các nguyên tắc quan trọng, cốt lõi gồm: nguyên tắc thứ nhất là khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung; nguyên tắc thứ hai là khoan hồng, giảm nhẹ đối với các hành vi vi phạm nhưng vì lợi ích chung, lấy hiệu quả về chính trị - kinh tế - xã hội để xử lý phù hợp; nguyên tắc thứ ba là ưu tiên áp dụng các biện pháp kinh tế, dân sự, hành chính, xử lý hình sự là biện pháp cuối cùng; nguyên tắc thứ tư là xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng Nghị quyết này để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực". 

Toàn cảnh Hội trường Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất. Nguồn: Cổng Thông tin điện tử Quốc hội

Báo cáo Thẩm tra dự án Nghị quyết do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày cũng nêu vấn đề về loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Đây là chính sách mới nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo, chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Bên cạnh đó, đề nghị làm rõ đối tượng là người “gây thiệt hại” hay “gặp thiệt hại”; rà soát mối quan hệ với quy định của Bộ luật Hình sự về rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm, áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công nghệ mới; đồng thời, cụ thể hóa điều kiện, tiêu chí áp dụng, bảo đảm khách quan, minh bạch, không bị lợi dụng. Nhiều ý kiến đại biểu cũng đề nghị cân nhắc điều kiện “đã khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và xử lý tội phạm” để tránh thu hẹp chính sách khoan hồng và bảo đảm áp dụng thống nhất đối với các vi phạm tương tự.

CÂY CẢNH TRĂM TỶ, THU LỢI TỪ QUÀ TẶNG TRÊN NỀN TẢNG SỐ CÓ DẤU HIỆU RỬA TIỀN HAY KHÔNG?

Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền cũng được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn trình bày tại phiên họp ngày 5/8.

Chiều 6/8, thảo luận ở tổ, ông Nguyễn Trung Kiên - đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cho rằng phải xem xét “đối tượng báo cáo” là một số ngành, nghề kinh doanh có giá trị lớn. Ông Kiên đặt vấn đề, với mặt hàng như lan đột biến, có giỏ lan 25 - 30 tỷ đồng hoặc có cây cảnh cả trăm tỷ đồng… thì những đối tượng báo cáo này liệu đằng sau đó có dấu hiệu rửa tiền hay không.

Nội dung đáng chú ý khác, theo đại biểu Nguyễn Trung Kiên là việc thu lợi từ quà tặng trên nền tảng số, như với các phiên livestream có lượng người xem rất lớn, ước tính số quà tặng trong phiên livestream lên tới cả tỷ đồng thì những người có ảnh hưởng trong xã hội livestream có chuyện rửa tiền đằng sau không.

BỔ SUNG QUY ĐỊNH VỀ CÁC DẤU HIỆU ĐÁNG NGỜ TRONG LĨNH VỰC TÀI SẢN MÃ HÓA

Cũng tại phiên thảo luận tổ chiều ngày 6/8, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Đỗ Đức Hồng Hà đánh giá cao quy định đưa dịch vụ tài sản mã hóa vào đối tượng báo cáo phi tài chính và bổ sung các dấu hiệu đáng ngờ riêng biệt cho lĩnh vực tài sản mã hóa.

Theo nhiều đại biểu, sự bùng nổ của các giao dịch trực tuyến và công nghệ chuỗi khối đã biến tài sản mã hóa trở thành một kênh lưu chuyển dòng tiền xuyên biên giới vô cùng phức tạp. Hiện hệ thống pháp luật đang tồn tại một khoảng trống pháp lý lớn với loại hình tài sản này, vì vậy dự thảo luật bổ sung dịch vụ tài sản mã hóa vào nhóm đối tượng báo cáo và thiết lập một danh mục các dấu hiệu đáng ngờ... là giải pháp then chốt và cấp bách nhất để lấp kín kẽ hở pháp lý này.

XEM XÉT CHỦ TRƯƠNG ĐẦU TƯ DỰ ÁN XÂY DỰNG ĐƯỜNG VÀNH ĐAI 5 – VÙNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI

Chủ trương đầu tư Dự án xây dựng đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội cũng được các đại biểu tập trung thảo luận trong tuần đầu của kỳ họp.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết: "Mục tiêu đầu tư là hình thành tuyến đường vành đai cao tốc hiện đại, đồng bộ, kết nối hiệu quả giữa Thủ đô Hà Nội với các địa phương trong vùng, khu đô thị, khu công nghiệp và trung tâm logicstic đáp ứng nhu cầu vận tải, mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng an ninh và giao thông, môi trường". 

Dự án có chiều dài khoảng 349 km, tuyến chính được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cao tốc quy mô 6 làn xe, tốc độ thiết kế 100 - 120 km/h; đường song hành có quy mô tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60 - 80 km/h.

Đường Vành đai 5 – Vùng Thủ đô Hà Nội có phương án tuyến đi qua 7 địa phương. Sơ bộ tổng mức đầu tư Dự án khoảng 288.268 tỷ đồng. Giai đoạn 2026 - 2030, Chính phủ dự kiến bố trí khoảng 59.700 tỷ đồng cho Dự án. Dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội được đánh giá là dự án cấp thiết nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông vùng Thủ đô, giảm chi phí logistics và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội.