Đề xuất thành lập cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia

Thay mặt Chính phủ, trình bày tờ trình dự án luật, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản là cần thiết nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động xuất bản phát triển trong giai đoạn mới.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên làm việc sáng 5-8 của Quốc hội. Ảnh: TRỌNG HẢI

Dự thảo luật sửa đổi theo hướng xác định đầy đủ hơn vị trí, vai trò của hoạt động xuất bản trong giai đoạn phát triển mới.

Theo đó, xuất bản không chỉ thuộc lĩnh vực văn hóa, tư tưởng mà còn là ngành kinh tế - công nghệ, bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa, hạ tầng tri thức quốc gia, công cụ chủ đạo của giáo dục, đào tạo và phát huy sức mạnh mềm quốc gia.

Một định hướng sửa đổi quan trọng khác, theo Bộ trưởng, là việc chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển.

Dự thảo luật lần này đổi mới nội dung quản lý Nhà nước theo hướng tăng cường quản lý bằng dữ liệu, công nghệ số và hậu kiểm; đồng thời hoàn thiện thêm hệ thống chính sách phát triển hoạt động xuất bản. Cùng với đó, chuyển từ tiền kiểm sang quản lý dựa trên dữ liệu, hậu kiểm và trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xuất bản; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát, xử lý vi phạm.

Về khuôn khổ pháp lý cho chuyển đổi số, dự thảo luật bổ sung cơ chế quản lý, giám sát, hậu kiểm, bảo vệ quyền tác giả và xử lý vi phạm trên môi trường mạng, tạo nền tảng cho phát triển hệ sinh thái xuất bản số.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh báo cáo tại Quốc hội. Ảnh: TRỌNG HẢI

Liên quan mô hình hoạt động, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết dự thảo Luật tạo lập cơ chế pháp lý về mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, bổ sung quy định về chính sách của Nhà nước trong việc đầu tư, xây dựng và phát triển tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia đa nền tảng, đa sản phẩm.

Theo dự thảo luật, cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia là nhà xuất bản hoạt động đa nền tảng, đa sản phẩm; có các đơn vị sự nghiệp trực thuộc hoặc doanh nghiệp thành viên hoạt động trong lĩnh vực xuất bản, truyền thông; có cơ chế tài chính đặc thù và được thành lập phù hợp với chiến lược phát triển hoạt động xuất bản theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Theo Bộ trưởng, mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia được hình thành sẽ góp phần tăng cường khả năng liên kết, tập trung nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hình thành các tổ chức xuất bản có quy mô lớn, hoạt động đa nền tảng; hình thành hệ sinh thái xuất bản và phát triển công nghiệp nội dung.

Đặc biệt, dự thảo Luật bổ sung các quy định chặt chẽ hơn về phòng, chống in lậu, in nối bản trái phép, làm xuất bản phẩm giả và vi phạm bản quyền trên môi trường số; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của các nền tảng số và đơn vị cung cấp dịch vụ trung gian.

Đại diện cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.

Với quy định về mô hình tổ chức và hoạt động của nhà xuất bản, theo Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đồng tình với việc sửa đổi quy định về mô hình tổ chức nhà xuất bản nhằm phù hợp với chính quyền địa phương mới và bối cảnh chuyển đổi số.

Cơ quan thẩm tra đồng thời đề nghị Chính phủ làm rõ cơ chế quản trị, quyền và nghĩa vụ của cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia; xác định rõ nội hàm và phân biệt mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia tại Điều 12 với mô hình tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia tại Điều 7.

VŨ DUNG