Tạo lập cơ chế về mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia

Thừa ủy quyền của Thủ tướng, sáng 5/8, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình Quốc hội dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.

Tăng cường quản lý bằng dữ liệu, công nghệ số và hậu kiểm

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản là cần thiết nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn và tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động xuất bản phát triển trong giai đoạn mới.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: Quốc hội

Dự thảo Luật sửa đổi Điều 3 theo hướng xác định đầy đủ hơn vị trí, vai trò của hoạt động xuất bản trong giai đoạn phát triển mới. Xuất bản không chỉ thuộc lĩnh vực văn hóa, tư tưởng mà còn là ngành kinh tế - công nghệ, bộ phận quan trọng của công nghiệp văn hóa, hạ tầng tri thức quốc gia, công cụ chủ đạo của giáo dục, đào tạo và phát huy sức mạnh mềm quốc gia.

Theo Bộ trưởng, dự thảo luật lần này đổi mới nội dung quản lý Nhà nước theo hướng tăng cường quản lý bằng dữ liệu, công nghệ số và hậu kiểm; đồng thời hoàn thiện thêm hệ thống chính sách phát triển hoạt động xuất bản.

Trong đó, dự thảo luật chuyển từ tiền kiểm sang quản lý dựa trên dữ liệu, hậu kiểm và trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xuất bản; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát, xử lý vi phạm.

Một điểm quan trọng khác theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, dự thảo luật tạo lập cơ chế pháp lý về mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia và bổ sung quy định về chính sách của Nhà nước trong việc đầu tư, xây dựng và phát triển tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia đa nền tảng, đa sản phẩm.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho rằng mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia được hình thành sẽ góp phần tăng cường khả năng liên kết, tập trung nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hình thành các tổ chức xuất bản có quy mô lớn, hoạt động đa nền tảng; hình thành hệ sinh thái xuất bản và phát triển công nghiệp nội dung.

Ngoài ra, dự thảo lần này cũng mở rộng đối tượng tham gia liên kết xuất bản, tạo điều kiện để doanh nghiệp công nghệ, truyền thông, cơ sở giáo dục, thư viện và các tổ chức sáng tạo nội dung tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị xuất bản đồng thời với yêu cầu quy định rõ hơn, quyền, nghĩa vụ và phạm vi trách nhiệm của các bên trong hoạt động liên kết.

Dự luật cũng bổ sung cơ chế khai thác, chuyển thể, thương mại hóa nội dung và phát triển sản phẩm phái sinh, góp phần thúc đẩy công nghiệp nội dung và công nghiệp văn hóa. Dự thảo luật cũng bổ sung các quy định chặt chẽ hơn về phòng, chống in lậu, in nối bản trái phép, làm xuất bản phẩm giả và vi phạm bản quyền trên môi trường số; xác định rõ trách nhiệm của các nền tảng số và đơn vị cung cấp dịch vụ trung gian.

Làm rõ nội hàm mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Ủy ban tán thành với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Xuất bản.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội đồng tình với việc sửa đổi quy định về mô hình tổ chức nhà xuất bản, cũng như nhất trí với điều khoản quy định về mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh. Ảnh: Quốc hội

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các quy định về mô hình tổ chức, cơ chế quản trị và phương thức hoạt động của cơ quan chủ lực quốc gia; đồng thời làm rõ nội hàm mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia; mô hình tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị tiếp tục rà soát kỹ lưỡng quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 12 liên quan đến mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, cân nhắc chỉnh lý một số nội dung như “có các đơn vị sự nghiệp trực thuộc”.

Về nội dung có tính chất xuất bản trên không gian mạng, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị rà soát kỹ lưỡng với các quy định của pháp luật về quản lý, cung cấp và sử dụng thông tin trên mạng và pháp luật có liên quan, bảo đảm không mâu thuẫn, chồng chéo và có tính khả thi.

Trong đó, theo cơ quan thẩm tra, cần bao quát đối với các nền tảng phát hành, nền tảng trung gian phát hành xuất bản phẩm xuyên biên giới cung cấp xuất bản phẩm vào thị trường Việt Nam.

Thu Hằng