Đề xuất mới về lập hóa đơn điện tử, giảm chi phí cho người bán hàng

Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA), cho rằng hóa đơn có vai trò quan trọng trong việc xác định giá trị giao dịch hàng hóa, dịch vụ và nghĩa vụ thuế của người bán. Đồng thời, hóa đơn là cơ sở xác định chi phí được trừ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và bảo đảm quyền lợi của người tiêu dùng đối với hàng hóa, dịch vụ mua bán.

Theo bà Cúc, đối với hộ, cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử, nền tảng số, trường hợp đã được tổ chức quản lý sàn khấu trừ và nộp thay tiền thuế vào ngân sách nhà nước thì về cơ bản nghĩa vụ thuế đã được thực hiện.

(Ảnh minh họa AI)

Vướng mắc nằm ở chỗ, theo quy định hiện hành, các sàn thương mại điện tử hầu như không nhận ủy nhiệm lập hóa đơn. Do đó, hộ, cá nhân kinh doanh vẫn phải tự lập hóa đơn cho từng đơn hàng, với người mua và thời điểm giao dịch khác nhau, dẫn đến phát sinh thêm chi phí, thời gian và thủ tục.

Theo Chủ tịch VTCA, trong nhiều trường hợp, hộ, cá nhân kinh doanh lập hóa đơn chủ yếu để xác định doanh thu và nghĩa vụ thuế, trong khi khoản thuế phát sinh từ giao dịch đã được sàn thương mại điện tử khấu trừ, kê khai và nộp thay.

Việc phải xuất đầy đủ hóa đơn cho tất cả đơn hàng trên sàn cũng khiến hộ, cá nhân kinh doanh phải mua thêm số lượng hóa đơn điện tử từ các đơn vị cung cấp giải pháp phần mềm, mất thời gian thực hiện, trong khi nhiều hóa đơn không có thông tin người nhận và không thực sự phục vụ mục đích tính thuế.

Từ thực tế trên, VTCA kiến nghị cơ quan thuế nghiên cứu sửa đổi quy định theo hướng thuận lợi hơn cho người nộp thuế nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát doanh thu, dòng tiền hàng hóa.

Cụ thể, VTCA đề xuất chỉ yêu cầu xuất hóa đơn trong trường hợp người mua có nhu cầu lấy hóa đơn để phục vụ hạch toán chi phí; chứng minh nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa, dịch vụ; hoặc đối với những hàng hóa thuộc diện phải đăng ký quyền sở hữu.

Trường hợp người mua không có nhu cầu lấy hóa đơn, hộ, cá nhân kinh doanh có thể không phải xuất hóa đơn riêng cho từng giao dịch để lưu giữ.

Cùng quan tâm đến vấn đề chi phí phát sinh từ việc lập hóa đơn, Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn Thuế Trọng Tín cho rằng từ thực tế áp dụng các quy định mới về hóa đơn đối với người tiêu dùng, cần tiếp tục xem xét nới một số quy định nhằm giảm chi phí xã hội.

Theo ông Được, đối với những giao dịch có giá trị quá nhỏ, có thể nghiên cứu cơ chế cho phép gộp hóa đơn thay vì yêu cầu xuất hóa đơn cho từng giao dịch. “Không thể nào một món hàng 5.000 đồng mà chi phí xuất hóa đơn mất 200 đồng, hoặc 100 đồng, thì có khi ăn hết cả lợi nhuận”, ông Được nói.

Theo luật sư Nguyễn Văn Được, đây là vấn đề cần tiếp tục được kiến nghị ở góc độ chính sách. Về nguyên tắc, nếu giao dịch không thuộc nhóm đối tượng được phép xuất hóa đơn theo kỳ đối soát thì người bán vẫn phải xuất hóa đơn cho từng giao dịch, từng người tiêu dùng.

Do đó, việc nghiên cứu cơ chế phù hợp đối với các giao dịch có giá trị rất nhỏ sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ cho người bán, đặc biệt là các hộ, cá nhân kinh doanh có số lượng giao dịch lớn nhưng giá trị mỗi giao dịch thấp.

Cũng liên quan đến quy định xuất hóa đơn, ông Trần Văn Quân, Công ty TNHH Tư vấn Việt Nam Laws, kiến nghị nghiên cứu cơ chế riêng đối với các mô hình kinh doanh mà người bán khó thu thập thông tin người mua.

Theo ông Quân, đối với máy bán hàng, máy massage tự động và một số nền tảng số, việc thu thập thông tin người mua là rất khó hoặc không thực hiện được. Vì vậy, có thể cho phép người bán xuất hóa đơn theo kỳ đối soát, nhưng không quá 15 ngày/lần. Cách làm này vừa giảm thủ tục, chi phí cho doanh nghiệp, vừa bảo đảm việc ghi nhận doanh thu và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.

Huyền Châu