Đề xuất bổ sung quy định về AI trong Luật Xuất bản

Sáng 5/8, Quốc hội nghe trình bày các tờ trình, báo cáo về dự án sửa đổi, bổ sung Luật Xuất bản (dự án Luật). Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh đã trình bày báo cáo của cơ quan thẩm tra về dự án Luật trước đó được Chính phủ trình Quốc hội.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh đã trình bày báo cáo của cơ quan thẩm tra về dự án Luật trước đó được Chính phủ trình Quốc hội. Ảnh: Quốc hội.

Đánh giá chung, Ủy ban nhận định dự án Luật bám sát thực tiễn, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất với hệ thống pháp luật.

Cụ thể về một số nội dung quan trọng, Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật nghiên cứu, bổ sung vào dự thảo Luật một số quy định liên quan đến việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động xuất bản nhằm hạn chế ảnh hưởng tiêu cực của AI, giao Chính phủ quy định hướng dẫn thi hành.

Ủy ban cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật nghiên cứu, giải trình cụ thể đối tượng thụ hưởng dự kiến của chính sách đầu tư, xây dựng và phát triển các tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia (khoản 3 Điều 7).

Ủy ban nhất trí với quy định về mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia; tuy nhiên, đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện quy định về mô hình tổ chức, cơ chế quản trị, phương thức hoạt động, xác định thuật ngữ rõ ràng. Quan trọng, cần làm rõ nội hàm mô hình "cơ quan xuất bản truyền thông chủ lực quốc gia" tại Điều 12 và "mô hình tập đoàn xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia" tại Điều 7.

Về nộp xuất bản phẩm lưu chiểu, Ủy ban cơ bản nhất trí với việc sửa đổi, bổ sung quy định về nộp xuất bản phẩm lưu chiểu tại Điều 28, 29 dự thảo Luật theo hướng đơn giản hóa việc nộp lưu chiểu xuất bản phẩm.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng cần kế thừa quy định Điều 28 luật hiện hành và quy định chặt chẽ hơn việc đọc, kiểm tra, thẩm định xuất bản phẩm nhằm tăng cường công tác bảo vệ an ninh văn hóa, tư tưởng.

Riêng về nội dung này, Ủy ban cho rằng với một số xuất bản phẩm có chủ đề, nội dung liên quan chủ quyền quốc gia, lịch sử cách mạng, lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa, lãnh đạo Đảng, Nhà nước,... cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu chỉnh lý theo hướng nhà xuất bản chỉ được phát hành sau khi có ý kiến của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong thời hạn theo quy định của Chính phủ.

Sách số, ứng dụng AI trong xuất bản đã phát triển mạnh mẽ thời gian qua. Trong ảnh, một độc giả trải nghiệm sách nói tại lễ hội Đường sách Tết TP.HCM. Ảnh: An Khương.

Về những hành vi bị cấm trong hoạt động xuất bản, Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, bảo đảm tên gọi của điều khoản đủ khả năng bao quát tất cả các hành vi bị cấm trong quy định, đặc biệt là hành vi "phổ biến nội dung có tính chất xuất bản trên môi trường mạng".

Ủy ban đồng tình với quy định cho phép Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc cơ quan chuyên môn quản lý nhà nước về văn hóa được thành lập nhà xuất bản. Đồng thời, Ủy ban cũng tán thành chủ trương đưa kinh doanh dịch vụ phát hành xuất bản phẩm ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, chuyển sang cơ chế thông báo hoạt động không yêu cầu xác nhận.

Cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng giao Chính phủ quy định chi tiết về cơ chế hậu kiểm trong phát hành xuất bản phẩm, đặc biệt phát hành trên không gian mạng, sàn thương mại điện tử, nhằm bảo vệ an ninh tư tưởng, phòng chống phát hành xuất bản phẩm lậu.

Ủy ban cũng đề nghị tách các nội dung liên quan đến văn hóa đọc tại Điều 7 thành một khoản nhằm thể chế hóa Chỉ thị 04-CT/TW về khuyến khích phát triển văn hóa đọc.

Sáng 5/8, các đại biểu thảo luận ở tổ để tiếp tục góp ý vào dự thảo luật. Theo nghị trình, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua dự án Luật Xuất bản sửa đổi vào cuối Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Phan Chi